Ana Səhifə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Main Page səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Hazırda Azərbaycan dilində 111.156 məqalə mövcuddur.

Cscr-featured.svg Həftənin seçilmiş məqaləsi

Full Moon Luc Viatour.jpg
AyYerin yeganə daimi təbii peykidir. Ay insanların Yerdən kənarda ayaq basdığı yeganə kosmik cismdir. Ay Günəş sistemində yerləşən peyklər arasında ölçüsünə görə beşinci, ətrafında döndüyü planetin ölçülərinə nəzərən isə birincidir. Ay sıxlığına görə Günəş sistemində sıxlığı məlum olan peyklər arasında İodan sonra ikincidir.

Ayın təqribən 4,5 milyard il bundan əvvəl formalaşdığı ehtimal olunur. Ayın formalaşması ilə bağlı bir sıra fərziyyələr olsa da, ən geniş yayılmış fərziyyəyə görə Yer təqribən Mars böyüklüyündə olan Teya adlı planetlə toqquşmuş və toqquşma nəticəsində boşluğa saçılan maddələr Yerin cazibə qüvvəsi ətrafında hərəkət edərək tədricən Ayı formalaşdırmışdır.

Ay Yerlə sinxronizə olunmuş şəkildə hərəkət edir. Bu səbəbdən də Yerdən baxan müşahidəçi Ayın həmişə eyni tərəfini görür. Ayın Yerdən görünən tərəfində maqma ilə örtülmüş tutqun Ay dənizləri, qədim parlaq kristal yaylaqları və zərbə kraterləri vardır. Ay Günəşdən sonra Yerdən görünən ən parlaq ikinci kosmik cismdir. Yerdən parlaq ağ rəngdə görünməsinə baxmayaraq Ayın səthi əslində tutqundur.

(Davamı...)

Artículo bueno.svg Həftənin yaxşı məqaləsi

Azeri girl in Kalaghagyi.JPG
Kəlağayı — ipək sapdan toxunmuş dördkünc formalı ənəvi Azərbaycan qadın baş örtüyü. Azərbaycanın qərb zonasında kəlağayıya bəzən çarqat da deyilir. XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın ənənəvi kəlağayıçılıq mərkəzləri müxtəlif siyasi və sosial-iqtisadi səbəblər üzündən, xüsusilə də Rusiyadan daxil olan ucuz fabrik mallarının kustar karxana məhsullarını sıxışdırması nəticəsində mövqeyini dəyişmiş və kəlağayıçılıq tədricən yalnız iki mərkəzdə – BasqalGəncədə cəmləşməyə başlanıb.

2014-cü ildə kəlağayı UNESCO-nun Qeyri-maddi Mədəni İrsin Reprezentativ Siyahısına daxil edilmişdir.

Kəlağayı istehsalı Azərbaycanda qədimdən məlumdur. Qadınların müasir kəlağayılara bənzər baş örtüyündən istifadəsi eramızdan əvvəl V-VI əsrlərdə İran şahı I Daranın zamanında saray qadınları arasında geniş yayıldığı barədə bəzi mənbələrdə qeyd olunub. X əsrdə yazılan Hüdud əl-aləm coğrafi traktatında, Bərzənd şəhərində baş örtüyünün istehsal olunduğu qeyd edilib.

(Davamı...)

Bilirsinizmi...

Vikipediya məqalələrindən
Tik-Tok personajı

Günün seçilmiş şəkli

Torm detsembris. Merivälja Muul.jpg

Tallin körfəzinin sahilində qasırğa

 

Emoji u1f4f0.svg Xəbərlər

LaMia Hava Yolları reys 2933


Son ölümlər: Konstantinos Stefanopulos, Leonard Koen, Taleh Həmid, Bhumibol Adulyadey, Dario Fo, Aleksandr Syomin, Bəhman Qolbarnejad, Fidel Kastro

Tarixdə bu gün

Bu gün — 2 dekabr
Enriko Fermi

Digər günlər: 1 dekabr2 dekabr3 dekabr

Feat lists.png Seçilmiş siyahı

Nobel Prize.png
Nobel mükafatlarıİsveç Kral Elmlər Akademiyası, İsveç Akademiyası, Karolinska İnstitutuNorveç Nobel Komitəsi tərəfindən şəxslər və ya təşkilatlara fizika, kimya, ədəbiyyat, sülhfiziologiya və ya tibb sahəsindəki fövqəladə uğurlarına görə verilir. Nobel mükafatı 1895-ci ildə Alfred Nobelin vəsiyyəti əsasında, 1896-cı ildən etibarən Nobel Fondu tərəfindən idarə edilir. İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı 1969-cu ildə İsveçin mərkəzi bankı olan Sveriges Riksbank tərəfindən yaradılıb və iqtisadiyyat elminə verilmiş töhfələrə görə təqdim edilir.

(Davamı...)

Kömək səhifələri

Vikimedia Fondunun digər layihələri
Türkdilli Vikipediyalar
Cənubi Azərbaycan

Başqırd  • Çuvaş  • Krım-tatar  • Qaqauz  • Qaraçay-balkar  • Qaraqalpaq  • Qazax  •

Qırğız  • Özbək • Tatar  • Tıva  • Türk  • Türkmən  • Uyğur  • Yakut

Wikipedia-logo-az.png Vikipediya digər dillərdə