Oxçuçay

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Oxçuçay
azərb. Oxçuçay, erm. Ողջի
Kapan river mot.jpg
Ölkələr Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Flag of Armenia.svg Ermənistan



Rayonlar Qafan rayonu (Flag of Armenia.svg Ermənistan), Zəngilan rayonu (Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan)
Şəhərlər Qacaran (Flag of Armenia.svg Ermənistan), Zəngilan (Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan), Mincivan (Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan)
Keçdiyi ərazilər Zəngəzur,
Mənbəyi Qapıcıq dağı
Mənbə yüksəkliyi 3.650 m
Mənsəbi Araz
Uzunluğu 82 km
Su sərfi 11 m³/san
Su sistemi Araz
Hövzəsi Xəzər
Hövzə sahəsi 1.175 km²
Commons-logo.svg Oxçuçay Commonsda



OxçuçayAzərbaycanErmənistan ərazilərindən axan çay.

Oxçuçay Arazın sol qoludur. Ermənistan Qafan rayonuAzərbaycanın Zəngilan rayonu ərazisindən keçir. Uzunluğu 85 km, hövzəsinin sahəsi 1140 km²-dir. Başlanğıcını Zəngəzur silsiləsinin Qapıcıq dağından (3285 m) götürür.

Axımı qar (46%), yağış (10%) və yeraltı (44%) sulardan əmələ gəlir, su sərfi 8,90 kub m/san-dir. İllik axımının 40%-i yaz, 43%-i yay, 10%-i payız. 7%-i isə qış fəslində keçir.

Suvarma işlərində istifadə olunur. Ermənistan ərazisində çay Voxçi adlanır.

Ekoloji vəziyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Ermənistan ərazisində kəskin çirklənməyə məruz qalan çaylardan biri də Oxçuçaydır. QafanQacaran dağ – mədən sənayesinin tullantıları ilə hədsiz dərəcədə çirkləndirilən Oxçuçay əslində sənaye tullantılarını Ermənistanın bu bölgəsindən  uzaqlaşdıran kollektor rolunu oynayır. Çayın suyu o qədər zəhərlənmişdir ki, burada heç bir canlı yaşamır. Onun suyundan suvarmada istifadə edildiyi Zəngilan rayonu ərazisində torpaqlar da zəhərlənmişdir və yetişdirilən məhsul əhalinin sağlamlığı üçün təhlükəlidir. Oxçuçayın zəhərli suları gələcəkdə Xudafərin su anbarına tökülməlidir[1]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Xəlilov Ş.B. Azərbaycanın ekocoğrafi problemləri, Bakı 2006