Əhəmənilər dövləti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İmperiya
Əhəmənilər İmperiyası
Hakhâmaneshiyân
Bayrağı Gerbi
Bayrağı Gerbi
AchaemenidMapBehistunInscription.png
Əhəmənilər İmperiyasının sahib olduğu ən geniş sərhədlər

Paytaxt Babil
Böyük şəhərlər Həmədan, Persepolis, Pasarqad, Suz
Dil(lər) Qədim fars
Din Zərdüştilik, Babil dini
Pul vahidi DaricSiglos
Sahəsi 8.000.000 km²
Əhalisi 50 000 000 nəfər
İdarəetmə forması Monarxiya
Sülalə Əhəmənilər
Varislik

← Midiya

← Lidiya
Makedoniya İmperiyası →
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Əhəmənilər İmperiyası[1] — e.ə. VI əsrin ortalarından 330-cu ilədək Yaxın və Orta Şərqin bir çox ölkəsini hakimiyyəti altında birləşdirən qədim İran dövləti.

E.ə. 550-ci ildə sonuncu Midiya hökmdarı Astiaq üzərində qələbə çalmış İran şahı tərəfindən yaradılmışdır.

Əhəmənilər (Haxamanişilər) qədim İran hökmdarları sülaləsi idi. Nümayəndələri: II Böyük Kir, II Kambiz, I Dara, I Kserks, I Artakserks, II Kserks, Soqdian və ya Sekudian, II Dara, III Artakserks, Arses, III Dara. Makedoniyalı İsgəndər Əhəmənilər sülaləsinə son qoymuşdur.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

E.ə 558-ci ildə İran tayfaları ittifaqına başçılıq etmişdir. Bu ittifaqın başçılığı altında e.ə 553-cü ildə dövlətinə qarşı üsyan baş verdi. Üsyanın mərkəzi Parsua (Fars) vilayəti idi. Midiya hökmdarı Astiaq Parsuadakı qiyamın qarşısını ala bilmədi. Nəticədə e.ə 553-550-ci illərdə Midiya-Əhəməni müharibəsi baş verdi. Bəzi Midiya əyanları II Kirin ətrafına yığıldı. Beləliklə, Midiya süqut etdi. Torpaqlarında Əhəməni dövləti yarandı.

Ümumi tarix[redaktə | əsas redaktə]

  1. E.ə 550-ci ildə Midiya torpağları işğal olundu
  2. E.ə 546-cı ildə Lidiya və Yunan(Kiçik Asiya) şəhər-dövlətləri işğal olundu
  3. E.ə 545-539-cu illərdə Kiçik Asiyada işğallar həyata keçirdi
  4. E.ə 538-ci ildə Babilistan işğal olundu.
  5. E.ə 616-612-ci ildə Aşşur dövləti süqut etdi.
  6. E.ə Ⅶ əsrin 50-ci illəri Aşşur dövləti ilə Midiya arasında toqquşdu.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Əhəmənilər dövləti // Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (10 cilddə). — IV cild. Bakı, 1980. — Səh.: 253.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Əhəmənilər dövləti ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]