Abbas Qarabaği

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Abbas Qarabaği
fars. عباس قره‌باغی
Abbas Qarabaği.jpg
Doğum tarixi 1 noyabr 1918(1918-11-01)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 14 may 2000 (81 yaşında)
Vəfat yeri Paris, Fransa
Vəfat səbəbi Xərçəng
Vətəndaşlıq İran
Mənsubiyyəti İran Silahlı Qüvvələri
Qoşun növü Quru Qoşunları
Xidmət illəri 1938-1979
Rütbə Ordu generalı
Komandanlıq edib İran İmperial Ordusu
Vəzifəsi Baş Qərərgah Rəisi
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Abbas Mirzə Kərim xan oğlu Qarabaği — (fars. عباس قره‌باغیd.1 noyabr 1918(1918-11-01), Təbriz, Qacar dövlətiö. 14 may 2000, Paris, Fransa) — İran Silahlı Qüvvələrinin sonuncu Baş Qərərgah Rəisi, general.[1]

Əslən azərbaycanlıQarabağlı olan Abbas Qarabağı İran İslam İnqilabındakı roluna görə məşhurdur.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Mirzə Kərim xan oğlu 1918-ci ildə Təbriz şəhərinin Qarabağlı məhəlləsində anadan olmuşdur. Əslən Füzuli rayonunundandır. Təbriz şəhərində və Fransada hərbi məktəbdə oxumuşdur. 1953-cü ildə Fransa hüququna dair doktorluq dissertasiyası yazmışdır. Abbas Qarabaği 82 yaşında, 13 oktyabr 2000-ci ildə Fransanın Paris şəhərində vəfat etmişdir.

Kariyerası[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Qarabağı 1938-ci ildə İran ordusunda xidmətə başlamışdır. Tədricən vəzifəsi və rütbəsi artırılan Abbas Qarabağı 1979-cu ilə qədər Jandarma komandanı olaraq xidmət etmişdir. 1979-cu ilin yanvar ayının 7-də isə Məhəmməd Rza Şah Pəhləvi tərəfindən İran ordusunun Baş Qərərgah Rəisi, yəni faktiki ordunun baş komandanı təyin edilmişdi.

İran İslam inqilabında rolu[redaktə | əsas redaktə]

4 yanvar 1979-cu ildə şah onu İran ordusunun baş qərargahının rəisi təyin etmişdi. Şahın İranda olduğu müddətdə o, Şahı müdafiə etmişdir. Şah İranı tərk etdikdən sonra isə mülki hakimiyyətdə olan və Şapur Bəxtiyarın rəhbərlik etdiyi höküməti dəstəkləmişdir. Küçələrdə toqquşmaların şiddətlənməsindən sonra 1979-cu ilin fevral ayının 11-də 22 generalla keçirdiyi iclasda ordunun bitərəfliyini elan etmişdir. Ona bu işdə gizli polis olan SAVAK-ın komandanı və azərbaycanlı olan Nasir Müqəddəm də dəstək olmuşdur. Bu, faktiki olaraq İslam İnqilabının dəstkənlənməsi demək idi.[2]

Mühacirəti[redaktə | əsas redaktə]

Şah devriləndən sonra Abbas Qarabaği 14 ay Tehranda gizlənmiş, sonra isə Fransaya mühacirət etdi.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Qarabaği iki kitab nəşr etdirmişdir:[3][4]

Haghayegh Darbareye Bohran-e Iran (İran böhranı haqqında faktlar), 1983,

Che Shod Ke Chonan Shod? (O niyə baş verdi ?), 1999

O, bu əsərlərində onun qərarı ilə ordunun bitərəfliyinin elan edilməsinin İran İslam inqilabının uğurla başa çatmasında əsas amil olduğunu bildirmişdir.

Əsərlərindən Şaha qarşı güclü loyallıq hissinin olduğu açıq-aşkar hiss edilir. O, əsərlərində hər şeyin günahkarı kimi Şahın hakimiyyəti altında sonuncu höküməti formalaşdıran Şapur Bəxtiyarı göstərir. Abbas Qarabağinin bildirdiyinə görə, Şapur Bəxtiyarın hakimiyyəti zamanı orduda xaos yaranmışdı.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Qarabaği İranın yüksək mükafatları və Fransanın şərəf legionu ilə təltif edilmişdi.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • General Abbas Gharabaghi memoirs — The Truth about the Crisis of Iran.
  1. Mark J. Roberts Khomenei's incorporation of the Iranian military. — Vaşinqton: National Defense University, 1996.
  2. "Bakhtiar quits after losing army backing" (İngiliscə). theguardian. 1979 12 fevral. https://www.theguardian.com/world/1979/feb/12/iran.lizthurgood.
  3. Abbas Qarabaği Haghayegh Darbareye Bohran-e Iran. — 1983
  4. Abbas Qarabaği Che Shod Ke Chonan Shod?. — 1999