Axırıncı aşırım (film, 1971)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Axırıncı aşırım
Axırıncı aşırım (film, 1971)(kollaj).jpg
Rejissor: Kamil Rüstəmbəyov
Əsərin müəllifi: Fərman Kərimzadə
Ssenari müəllifi: Fərman Kərimzadə
Operator: Rasim İsmayılov
Rəssam: Nadir Zeynalov
Bəstəkar: Arif Məlikov
Səs operatoru: Vladimir Savin
Montaj rejissoru: A. Abramova
Rəfiqə İbrahimova
Rollarda: Həsən Məmmədov
Adil İsgəndərov
Məlik Dadaşov
Hamlet Xanızadə
Həsənağa Turabov
Janr: dram
döyüş
macəra
İlk baxış tarixi: 18 iyul 1971
Dil: azərbaycanca
Ölkə: Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR
İstehsalçı qurum: "Azərbaycanfilm" kinostudiyası
Filmin növü: tammetrajlı bədii film
Rəng: ağ-qara
Vaxt: 01:23:20
İl: 1971
Film çəkilən yerlər: Bakı, Fatmayı kəndi
Texniki məlumatlar: 9 hissə
2422 metr
genişekranlı
35 mm[1]

Axırıncı aşırım filmi rejissor Kamil Rüstəmbəyov[2][3] tərəfindən 1971-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Kinoromanda hadisələr Azərbaycanın dağ kəndlərinin birində sovet hakimiyyəti qurulduğu ilk illərdə baş verir. Filmdə əsas rolları Həsən Məmmədov, Adil İsgəndərov, Məlik Dadaşov, Hamlet XanızadəHəsənağa Turabov ifa edirlər.

Məzmun[redaktə | əsas redaktə]

Kino əsərindəki dramatik hadisələr Azərbaycanın dağ kəndlərinin birində sovet hakimiyyəti qurulduğu ilk illərdə baş verir.[1]

Maraqlı faktlar[redaktə | əsas redaktə]

Film aktrisa Kübra Əliyevanın kinoda ilk işidir.

Film yazıçı Fərman Kərimzadənin "Qarlı aşırım" romanı əsasında ekranlaşdırılmışdır.[1]

Aktyor Yusif Vəliyevin Kərbəlayi İsmayıl obrazını səsləndirməsini obrazın ifaçısı Adil İsgəndərov məsləhət görüb.

Film Azərbaycan kinosu tarixində əsl kişi filmi adını almışdır.

Film real faktlar əsasında çəkilib. Abbasqulu bəy Şadlinski də, Kərbəlayı İsmayıl da, Qəmlo da real həyatda yaşamış insanlardır.

Əbdül Mahmudov: … "Axırıncı aşırım" filmində Məlik Dadaşovun silləsindən aldığım zədə hələ də dodağımın kənarında çapıq şəklində qalmaqdadır. Hətta dişim də sınmışdı ki, onu da hələ düzəltdirməmişəm, olduğu kimi qalır" [4]

Filmin ilk orjinal versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürür. Kərbəlayı İsmayıl bunu ona görə edir ki, Qəmlo onun sözündən çıxır və Kərbəlayının dostu olan Abbasqulu bəy Şadlinskini öldürür. Yuxarı dairələrdə kinotənqidçilər tərəfindən sözügedən səhnə elə də yaxşı qarşılanmır. Səbəb kimi isə rejissorun Kərbəlayı İsmayılı sonda qəhrəman obraz kimi göstərməsi olur. Bundan sonra Kamil Rüstəmbəyov filmdə dəyişiklik edir. Yeni versiyada Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl yox Xudayarın qardaşı öldürür. Məhz bu versiya ilə film ictimaiyyətə təqdim olunur. Edilən montaja baxmayaraq, Qəmlonun ölüm səhnəsindən sonra Kərbəlayı İsmayılın adamlarından birinin dilindən "Kərbəlayı Qəmlonu gəbərtdi" ifadəsini eşitmək olar. Rejissor tərəfindən kəsilməyən bu səhnə sübut edir ki, filmin ilkin versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürüb.[5]

Festival və mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

1972-ci ildə Tbilisidə V Ümumittifaq kinofestivalında aktyor Adil İsgəndərov ən yaxşı kişi obrazına görə II mükafat, aktyor Həsən Məmmədova ən yaxşı kişi roluna görə mükafat verilmişdir.[1]

Rollarda[redaktə | əsas redaktə]

Həsən MəmmədovAbbasqulu bəy[1]
Adil İsgəndərovKərbəlayi
Məlik DadaşovQəmlo[6]
Hamlet Xanızadə — Talıbov
Həsənağa Turabov — Xəlil
Şəmsi Bədəlbəyli — Şabanzadə
Tamilla Rüstəmova — Növrəstə
Şahmar Ələkbərov — İman
Əbdül Mahmudov — Bəylər
Sadıq Hüseynov — Səməd
Elxan Qasımov — Vəli
Ə. Rzayev
Fazil Salayev — Rəşid
Abbas Rzayev — Yaqub kişi
E. Kərimov
Əhməd Əhmədov — Kərbəlayinin adamı
Muxtar Avşarov — Rəsul
Mirzəbala Məlikov — Şirəli
Məmmədsadıq Nuriyev — Səməndər
Kübra Əliyeva
D. Abdullayeva
Tariyel Qasımov — Xudayarın qardaşı
Bahadur Əliyev — Eyvaz
Yusif Yulduz — kəndli
Elxan Ağahüseynoğlu — komsomolçu
Dadaş Kazımov — komsomolçu
Gümrah Rəhimov — Kərbəlayinin adamı
Nəcibə Behbudova — kəndli
Kamil Qubuşov — kəndli
Ə. Xəlilov — kəndli
Hacı İsmayılov — kəndli
Kamil Məhərrəmov — kəndli
Ağaxan Salmanov

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu - 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh.72.
  2. “Abbasqulu bəyin nazıyla çox oynuyuruq aa, Kərbəlayi”: “Məşhur filmlərdən məşhur sitatlar”: [Kamil Rüstəmbəyovun “Axırıncı aşırım” filmi haqqında] //Azadlıq.- 2015.- 21 iyul.- S.14.
  3. "2011-ci ilin yubilyar filmləri". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. Dövlət Film Fondu. Kino-Bülleten. IV buraxılış. Bakı: Apostroff, 2011.
  4. Ulduzə Qaraqızı. "Axırıncı aşırım: Azərbaycan kişilərinin kinosu" – Ekspress qəzeti; 10.07.2003.
  5. “Axırıncı aşırım” filminin bütün səhnələri dekorasiyadır: “Kərbəlayının Qəmlonu öldürməsi yuxarıların xoşuna gəlmədiyindən, o səhnəni dəyişdilər”: [kinorejissor Əbdül Mahmudovun fikirləri] //Azadlıq.- 2014.- 16 iyun.- s.14.
  6. "Axırıncı aşırım"dan "Fəryad"a qədər: Məlik Dadaşov xarakterlər ustasıydı: [Xalq artisti haqqında] //Şərq. - 2011.- 18 iyun.- s.11.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.

Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 16.

Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 4.

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 143-144; 180; 212-213.

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

Ramilə. Məlik Dadaşovun şilləsinin yeri hələ də qalır: ["Axırıncı aşırım" filmi haqqında] //Azad Azərbaycan.- 2011.- 14 avqust.- S. 7.

Aydın Dadaşov. "Bizim kino". Kamil Rüstəmbəyovun "Axırıncı aşırım" filmi haqqında

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Filmi izlə