Dmitri Muradov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dmitri Muradov
rus. Дми́трий Андре́евич Мура́тов
Dmitri Muradov 2012_ci ildə
Dmitri Muradov 2012_ci ildə
Doğum tarixi 30 oktyabr 1961(1961-10-30)[1] (60 yaş)
Doğum yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti jurnalist, televiziya aparıcısı
Fəaliyyət illəri 1987-ci ildən
Mükafatları "Dostluq" ordeni (Rusiya)
"Şərəf" ordeni (Rusiya)
2021 Nobel Sülh Mükafatı laureatı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dmitri Andreyeviç Muradov (rus. Дми́трий Андре́евич Мура́тов;30 oktyabr 1961[1], Kuybışev[1]) — Rusiya jurnalisti, teleaparıcısı. "Novaya qazeta"nın baş redaktoru (1995-2017 və 2019-cu ildən), qurucularından biri.

İfadə azadlığını qorumaq sahəsində fəaliyyətinə görə 2021 Nobel Sülh Mükafatı laureatı (Andrey SaxarovMixail Qorbaçovdan sonra bu mükafata layiq görülmüş üçüncü rusdür)[2][3]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedevlə "Novaya qazeta"nın baş redaktoru Dmitri Muratova müsahibə zamanı, 2009.

30 oktyabr 1961-ci ildə Kuybışevdə anadan olub.

1983-cü ildə Kuybışev Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib.

1983-1985-ci illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmişdir.

Hərbi xidmətdən sonra "Volqa Komsomoletsi" qəzetində çalışmışdı. 1987-ci ildə "Komsomolskaya Pravda" qəzetinin komsomol həyatı şöbəsinin müdiri oldu. 1990-cı ildə nəşrin informasiya şöbəsinin redaktoru təyin edildi.

1992-ci ilin noyabrında KP-dən ayrıldı və eyni zamanda qəzetin yeni redaksiya siyasəti ilə razılaşmayan jurnalistləri özündə birləşdirən "6-cı mərtəbə" Jurnalistlər Birliyini təsis etdi. Növbəti il, ilk nömrəsi 1 aprel 1993-cü ildə nəşr olunan "Novaya" gündəlik qəzetinin təsisçisi oldu. Muratov redaksiya heyətinə daxil edildi və baş redaktor müavini oldu.

1994-cü il dekabrından 1995-ci ilin yanvarına qədər Çeçenistan ərazisindəki döyüş bölgəsində qəzetin xüsusi müxbiri oldu.

1995-ci ilin fevral ayında, o vaxta qədər "Gündəlik Novaya Gazeta" olan və adı "Novaya Gazeta" olaraq dəyişdirilən nəşrin baş redaktoru oldu.

Bir müddət Muradov eyni vaxtda həm qəzetdə, həm də televiziyada işləməyi birləşdirdi. Beləliklə, 1997-ci ildə Press Club (ATV - ORTV) proqramının, 1998-2000-ci illərdə - NTV kanalında həftəlik "Məhkəmə gedir" verilişinin aparıcısı idi.[4]

2004-cü ildə, "2008: Azad Seçim Komitəsi"nin qurucularından biri idi. 2005-ci ildə "Demokratların birləşməyə çalışmasından tamamilə məyus olduğunu" ifadə edərək Komitədən ayrıldı.[5]

2004-cü ildə Rusiya "Yabloko" Demokratik Partiyasına üzv oldu.

2005-ci ildə "Krokodil" jurnalının həm sahiblərindən biri oldu.[6] Ancaq artıq 2008-ci ildə yenilənmiş jurnalın nəşri dayandırıldı.[7]

2009-cu ildə V çağırış Moskva Şəhər Dumasına seçkilərdə "Yabloko" partiyasının seçki siyahısını dəstəkləmək üçün İctimai Şuraya daxil oldu.

2011-ci ildə Rusiya Birləşmiş Demokratik Partiyası "Yabloko"nun 101 saylı seçki siyahısına daxil oldu.

2014-cü ilin martında Krımdakı Rusiya hakimiyyətinin siyasətinə qarşı müraciət imzaladı.[8].

2020-ci ilin sentyabrında Belarusda etiraz aksiyalarına dəstək məktubu yazdı.[9]

2017-ci ilin noyabr ayında "Novaya Qazeta]]nın baş redaktoru vəzifəsini tərk etdi, lakin 2019-cu ildə vəzifəsinə qayıtdı.[10][11]

[2][12]

2021-ci ilin oktyabrında ABŞ-Filippinli jurnalist Mariya Ressa ilə birlikdə "demokratiya və davamlı sülh üçün ön şərt olan söz azadlığını müdafiə etmək səylərinə görə" Nobel Sülh Mükafatını aldı. Muratov hesab edir ki, ona verilən mükafat "Novaya Qazeta"nın və dünyasını dəyişmiş jurnalist həmkarlar İqor Domnikov, Yuri Şekoçixin, Anna Politkovskaya, Anastasiya Baburova, Natalya Estemirova və Stanislav Markelovun xidmətidir.[2][13]

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dmitri Muradov "Novaya qazeta"ya verilən "Söz azadlığı" mükafatını aldıqdan sonra

Müsahibələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xeyriyyəçilik[redaktə | mənbəni redaktə et]

2020-ci ilin fevralında, hokkey azarkeşi Muratov Valeri Xarlamovun çubuğunu satışa çıxardı. 100 min dollar gəliri Muradov onurğa əzələsi atrofiyası olan uşaqlara yardım edən xeyriyyə fonduna bağışladı.[18]

2021-ci ildə Nobel Sülh Mükafatını aldıqdan sonra Muradov mükafatının bir hissəsini "Xeyirxahlıq Dairəsi" xeyriyyə fonduna köçürəcəyini açıqladı.[19]

Siyasi görüşləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

O, dəfələrlə Vladimir Putinin müxtəlif məsələlərdə apardığı siyasətlə, eləcə də MDB ölkələrinin digər liderlərinin siyasəti ilə razılaşmadığını bildirib. Xüsusən, 2014-cü ilin martında Rusiya hakimiyyətinin Krımdakı siyasətinə qarşı müraciətə imza atmış[20] və 2020-ci ilin sentyabrında Belarusun ölkənin hazırkı Prezidenti Aleksandr Lukaşenkoya qarşı etiraz aksiyalarına dəstək məktubunu imzalamışdır.[21]

2016-cı ildə VII çağırış Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasına seçkilərdə Yabloko siyasi partiyasının səlahiyyətli nümayəndəsi olmuşdur.[22]

2018-ci ildə Muradov Rusiya Federasiyası Prezidentliyinə namizəd Qriqori Yavlinskinin və onun səlahiyyətli nümayəndəsi kimi ona dəstək İctimai Qərargahın həmsədri idi.[23][24]

2021-ci ilin yanvarında Aleksey Navalnının azad edilməsini tələb edən petisiyanı dəstəkləmişdir.[25]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 Muratov and Novaya Gazeta: Russia's independent media stalwarts.
  2. 1 2 3 "Главред «Новой газеты» Муратов стал лауреатом Нобелевской премии". РБК (rus). 2021-10-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-08. (#parameter_ignored_suggest)
  3. BFM.ru. "Муратов и Ресса удостоены Нобелевской премии мира". BFM.ru - деловой портал (rus). İstifadə tarixi: 2021-10-08.
  4. "Авторское бесправие. Закон, защищающий интеллектуальную собственность, суров, но беспробуден". Итоги. 2000-03-30.
  5. "Дмитрий Муратов на сайте Lenta.ru". 2011-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-11-05. (#parameter_ignored_suggest)
  6. Атлас контентменеджеров. Муратов Дмитрий. — Медиа Атлас
  7. Виктория Буравченко. «Крокодил» без денег не кусается Arxiv surəti 7 oktyabr 2008 tarixindən Wayback Machine saytında. — Газета. Ru, 13.08.2008
  8. "Обращение инициативной группы по проведению Конгресса интеллигенции «Против войны, против самоизоляции России, против реставрации тоталитаризма» и письмо деятелей культуры в поддержку позиции Владимира Путина по Украине и Крыму" (rus). Новая газета. 2014-03-13. 2017-07-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-30.
  9. "«Мы глубоко возмущены, что диалогу с обществом власть предпочитает насилие»". 2020-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-17. (#parameter_ignored_suggest)
  10. "Главред «Новой газеты» покидает пост". РБК (rus). 13 ноября 2017. 2021-07-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-08. (#parameter_ignored_suggest)
  11. "Муратов вернулся на должность главного редактора "Новой газеты"". Интерфакс (rus). 15 ноября 2019. 2021-02-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-08. (#parameter_ignored_suggest)
  12. "Главный редактор «Новой газеты» Дмитрий Муратов получил Нобелевскую премию мира". Meduza (rus). 2021-10-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-08. (#parameter_ignored_suggest)
  13. "Главный редактор «Новой газеты» Дмитрий Муратов получил Нобелевскую премию мира". Meduza (rus). 2021-10-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-08. (#parameter_ignored_suggest)
  14. "Главный редактор "Новой газеты" получит премию свободы прессы". lenta.ru. 2016-05-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-12. (#parameter_ignored_suggest)
  15. "Dmitry Muratov, Editor of Novaya Gazeta, Russia". Committee to Protect Journalists (ingilis). 2021-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-12. (#parameter_ignored_suggest)
  16. "Главред «Новой газеты» получил в Эстонии орден за защиту свободы слова". 2013-02-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-24. (#parameter_ignored_suggest)
  17. "Golden Pen of Freedom Awarded to Novaya Gazeta Editor, Dmitry Muratov - WAN-IFRA". Şablon:Нп3. 2019-12-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-13. (#parameter_ignored_suggest)
  18. "Харламов играет за Тимура! Но этого мало". Новая газета - Novayagazeta.ru (rus). 1581025620000. İstifadə tarixi: 2021-10-08.
  19. BFM.ru. "Муратов передаст часть Нобелевской премии мира в фонд детям". BFM.ru - деловой портал (rus). İstifadə tarixi: 2021-10-08.
  20. "Обращение инициативной группы по проведению Конгресса интеллигенции «Против войны, против самоизоляции России, против реставрации тоталитаризма» и письмо деятелей культуры в поддержку позиции Владимира Путина по Украине и Крыму". ru:Новая газета (rus). 2014-03-13. 2017-07-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-30.
  21. "«Мы глубоко возмущены, что диалогу с обществом власть предпочитает насилие»". Эхо Москвы (rus). 2020-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-17. (#parameter_ignored_suggest)
  22. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; tass adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  23. "Явлинский может удержать нас от войны". Runaruna (rus). İstifadə tarixi: 2021-10-09.
  24. "News" (rus). Яблоко. 2018-02-16. İstifadə tarixi: 2021-10-09.
  25. "Петиция «Освободить Алексея Навального»". ru:Change.org (rus). İstifadə tarixi: 2021-10-09.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]