Leon Burjua

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Leon Burjua
Leon Viktor Oqyust Burjua
Léon Bourgeois.jpg
bayraqFransanın 64-cü Baş naziri
1 noyabr 1895-ci il — 29 aprel 1896- cı il
Prezident Feliks Fransua For
Sələfi Aleksandr Feliks Jozef Ribo
Xələfi Feliks Melen
bayraqFransa Senatının sədri
14 yanvar 1920-ci il — 16 fevral 1923-cü il
Sələfi Antonin Dubost
Xələfi Qaston Dumer
bayraqFransa Milli Məclisinin sədri
18 iyun 1902-ci il — 12 yanvar 1904-cü il
Sələfi Pol Daşanel
Xələfi Anri Brisson
bayraqFransa Xarici İşlər naziri
9 iyun 1904-ci il — 14 iyun 1904-cü il
Sələfi Qaston Dumer
Xələfi Rene Viviani
Şəxsi məlumatlar
Təhsili
  • Paris Universitetinin Hüquq fakültəsi[d]
Doğum tarixi 29 may 1851(1851-05-29)[1][2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 29 sentyabr 1925(1925-09-29)[1][2][3][…] (74 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Châlons-en-Champagne East Communal Cemetery[d]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Leon Viktor Oqyust Burjua (fr. Léon Victor Auguste Bourgeois; 21 may 1851 - 29 sentyabr 1925) Fransız dövlət xadimi və vəkil, 1920-ci il Nobel sülh mükafatı laureatı. Onun fikirləri Radikal Partiyaya geniş şəkildə təsir etdi. İqtisadi bərabərlik, genişləndirilmiş təhsil imkanları və kooperativ həmrəylik ilə yanaşı mütərəqqi gəlir vergiləri və sosial sığorta sxemləri kimi mütərəqqi vergitutmanı təbliğ etdi. Xarici siyasətdə, güclü Millətlər Birliyi və məcburi arbitrajı, nəzarətdə olan silahsızlanma, iqtisadi sanksiyalar və bəlkə də beynəlxalq hərbi qüvvə yolu ilə barışı qorumağa çağırdı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Burjua Parisdə anadan olub və hüquq təhsili alıb. İctimai işlər şöbəsinə tabe ofis (1876) tutduqdan sonra ardıcıl olaraq Tarn (1882) və Yuxarı Qaronnanın (1885) prefekti oldu və daha sonra Daxili İşlər Nazirliyində çalışmaq üçün Parisə qayıtdı. 1887-ci ilin noyabrında Jül Qreyvinin prezidentlikdən istefa verdiyi kritik zamanda Polis Prefekti oldu. Növbəti ildə Ceorci Bulanjeyə rəqabəttə Marnaya millət vəkili seçilərək Palataya girdi və Radikal Solçulara qatıldı. 1888-ci ildə Şarl Floqenin-in nazirliyində Daxili İşlər üzrə müşavir idi və 1889-cu ildə onunla birlikdə istefa verdi, daha sonra Reyms üçün palataya geri döndü. Müvəffəq olan Pier Tirar nazirliyində Daxili İşlər naziri və daha sonra, 18 mart 1890-cı ildə Şarl Luis de Freysin kabinetində İctimai nazir seçildi. Orta təhsili ilə bu vəzifədə 1890-cı ildə bəzi mühüm islahatlardan məsul idi. Burjua yəhudi idi.[4]

1892-ci ildə, Panama qalmaqalları ofisdə müəyyən çətinliklərə səbəb olanda Emile Loubet kabinetindəki yerini qorudu və həmin ilin sonunda Aleksandr Ribot rəhbərliyində Ədliyyə naziri oldu. Panama ittihamında fəal iştirak etdi,hətta,daha çox dəlil əldə etmək üçün müttəhimlərdən birinin arvadına haqsız təzyiq göstərməklə günahlandırıldı. İttihamı səbəbi ilə 1893-cü ilin martında istefa etdi,ancaq yenidən vəzifəsinə başladı və yalnız Freysin nazirliyindən təqaüdə çıxdı.

1895-ci ilin noyabrında radikal olan öz kabinetini qurdu, Senatın səs təklifini inadla rədd etməsindən irəli gələn konstitusiya böhranı nəticəsində kabineti düşdü.[5] O,tanınmış mason idi və kabinet üzvlərindən səkkizi mason idi.[6] Burjua nazirliyi, kütləvi rəyin yuxarı palatanın konstitusiyaya zidd bir hərəkət kimi qəbul etdiklərini ləğv etmələrini təmin edəcəklərini düşünürdü. Lakin, ictimaiyyət biganə qaldı və Senat qalib gəldi. Zərbə Burjuanın ev idarəçiliyi karyerasına zərər verdi. 1898-ci ildə Brisson kabinetində Xalq Maarif Naziri olaraq, ibtidai təhsildə böyüklər üçün kurslar təşkil etdi. Qısa xidmətdən sonra Haaqa Sülh Konvensiyasında ölkəsini ləyaqətlə təmsil etdi və 1903-cü ildə daimi hakim heyəti üzvlüyünə namizəd göstərildi.

Xarici ölkələrdə xeyli səyahət edərək Valdek-Russo və Komb nazirliklərinin siyasi mübarizələrindən bir qədər uzaq durdu. 1902 və 1903-cü illərdə Palatanın prezidenti seçildi. 1905-ci ildə Odiffre Marna departamentinin senatoru vəzifəsinə gətirildi və 1906-cı ilin mayında Sarrien kabinetində Xarici İşlər Naziri oldu. Alxesirasdakı konfransda Fransız diplomatiyası istiqamətindən məsul idi. 1899 və 1907-ci illərdə keçirilmiş hər iki Haaqa Konfransında nümayəndə heyətinin üzvü idi. Burjua da Paris Sülh Konfransında nümayəndə heyətində idi və Yaponiyanın İrqi Bərabərlik Təklifini "mübahisəsiz bir ədalət prinsipi" olaraq güclü şəkildə dəstəklədi.[7]

Birinci Dünya müharibəsindən sonra Millətlər İttifaqı Şurasının prezidenti oldu və 1920-ci ildəki fəaliyyətinə görə Nobel Sülh mükafatını qazandı.

Sosial respublikaçı Burjua, "solidarizm" adlandırdığı sosializmlə kapitalizm arasında ortaq zəmin axtarırdı. Zənginlərin yoxsullara borc vergisi ilə ödəməli olduqları sosial borcu olduğuna inanırdı, beləliklə, yoxsulluq yaşayan insanlar üçün sosial tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün dövlətə lazımi gəliri təmin edir.

Zənginlərin yoxsullara borc vergisi ilə ödəməli olduqları sosial borcu olduğuna inanırdı, beləliklə, yoxsulluq yaşayan insanlar üçün sosial tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün dövlətə lazımi gəliri təmin edir. Lakin Senat onun təklifinə qarşı çıxdı və baş nazirlikdən istefasına qədər qarşıdurma artdı.

Burjua Nazirliyi, 1 noyabr 1895 - 29 aprel 1896[redaktə | əsas redaktə]

  • Leon Burjua – Şura sədri və Daxili İşlər Naziri
  • Marselen Bertlo – Xarici İşlər Naziri
  • Ejen Qodfrua Kavenyak – Hərbi Nazir
  • Pol Dumer – Maliyyə Naziri
  • Luis Ricard – Ədliyyə Naziri
  • Eduard Lokrua – Donanma Naziri
  • Emil Lui Komb – Xalq Maarif Naziri,İncəsənət Naziri
  • Albert Vayqr– Kənd Təsərrüfatı Naziri
  • Pyer Pol Qiss – Müstəmləkələr Naziri
  • Edmond Qyot Dessen – İctimai İşlər Naziri
  • Qustav Mezyurer – Ticarət, Sənaye, Poçt və Teleqraf Naziri

Dəyişikliklər

  • 28 mart 1896-cı ildə Burjua Xarici İşlər Naziri olaraq Bertlonu əvəz etdi. Ferdinand Sarrien Burjuadan sonra Daxili İşlər Naziri vəzifəsini icra etdi.

Fransa Milli Təbiət Tarixi Muzeyinə dəstək[redaktə | əsas redaktə]

Burjua Paris Təbiət Tarixi Muzeyi Dostları cəmiyyətinin qurucularından biridir. 1907-1922-ci illərdə buranın ilk prezident olub.[8]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 http://www.senat.fr/senateur-3eme-republique/bourgeois_leon0647r3.html
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru: açıq məlumat platforması — 2011.
  3. 1 2 Sycomore / Assemblée nationale
  4. "1920 – Leon Victor Auguste Bourgeois (1851–1925), French lawyer and politician, the "spiritual father" of the League of Nations and president of the Council of the League. | Nobel Peace Summit".
  5. Edward A. Tiryakian (2009). For Durkheim: Essays in Historical and Cultural Sociology. Ashgate. səh. 93. ISBN 9780754671558.
  6. Jean-Marie Mayeur; Madeleine Rebirioux (1988). The Third Republic from Its Origins to the Great War, 1871-1914. Cambridge U.P. səh. 164. ISBN 9780521358576.
  7. Conférence de paix de Paris, 1919–1920, Recueil des actes de la Conférence, "Secret," Partie 4, pp. 175–176. as cited in Paul Gordon Lauren (1988), Power And Prejudice: The Politics And Diplomacy of Racial Discrimination Westview Press ISBN 0-8133-0678-7 p.92
  8. Yves Laissus, "Cent ans d'histoire", 1907-2007 - Les Amis du Muséum, centennial special, September 2007, supplement to the quarterly publication Les Amis du Muséum national d'histoire naturelle, n° 230, June 2007, ISSN 1161-9104.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]