Cimmi Karter

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Ceyms Erl Karter
Fotoqrafiya
bayraqAmerika Birləşmiş Ştatlarının 39-cu prezidentibayraq
20 yanvar 1977 — 20 yanvar 1981
Vitse-prezident Uolter Mondeyl
Sələfi Cerald Ford
Xələfi Ronald Reyqan

Partiya Demokrat partiyası
Doğum tarixi
1 oktyabr 1924 (1924-10-01) (94 yaş)
Doğum yeri Pleyns, Corciya, ABŞ
Vətəndaşlığı Flag of the United States.svg ABŞ
AtasıCeyms Erl Karter
AnasıBessi Lilian Qordi Karter
Həyat yoldaşıRozalin Karter
UşaqlarıCon Uilyam Karter
Ceyms Erl Karter III
Donnel Ceffri Karter
Emy Linn Karter

MükafatlarıNobel mükafatı
JimmyCarterSignature commons.png
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Ceyms Erl "Cimmi" Karter (ing. James Earl "Jimmy" Carter, Jr.; d. 1 oktyabr 1924, Pleyns, Corciya, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 39-cu prezidenti (1977-1981). "Dünyadakı münaqişələrin sülh yolu ilə həlli üzrə səylərinə və insan haqları uğrunda mübarizəyə görə" 2002-ci il Nobel Sülh mükafatı laureatıdır.

ABŞ Ceyms Karterin prezidentliyi dövründə (1976-1980-ci illər)[redaktə | əsas redaktə]

1976-cı ilin noyabrında keçirilən prezident seçkilərində demokratlar partiyasından olan, əslində, siyasi cəhətdən tamamilə hazırlıqsız, texnokrat Ceyms Karter prezident seçildi. Əslində onun prezident seçilməsi təsadüfi bir hal idi. C.Karterin bu vəzifəyə seçilməsində ABŞ-ın Cənub-Şərqi və Cənub ştatlarının inhisarçı dairələrinin böyük rolu olmuşdur.

Karter prezident seçildikdən sonra həyata keçirdiyi bir sıra tədbirlərlə ABŞ tarixində müəyyən iz buraxmış oldu. 1973-1974-cü illər enerji böhranı ABŞ rəhbərliyini düşünməyə vadar etdi. Bu böhrana səbəb 1973-cü ildə İsrail-Ərəb müharibəsində ABŞ və digər böyük dövlətlərin İsraili müdafiə etməsi idi. Belə ki, bu müharibə ərəb dövlətlərini məcbur edirdi ki, neftin qiymətini qaldırsınlar və bu yolla böyük dövlətlərə təzyiq göstərsinlər. Ona görə də Karter əlavə enerji mənbələri yaratmaq məsələsini ABŞ dövlətinin qarşısında mühüm məsələ olduğunu göstərdi. O, ölkənin iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdırmaq xətti yeritməyə başladı. Şəxsi gəlirdən və korporasiyaların gəlirindən alınan vergiləri azaltdı. İş yerlərin açılması üçün vəsait ayrıldı, elektrik enerjisinə qənaət prinsipi irəli sürüldü. C.Karter 1977-ci ilin aprelində neft və neft məhsullarının ehtiyatlarının artırılması, kömür çıxarılmasının, atom enerjisinin inkişafı, günəş enerjisindən istifadə etmək proqramı hazırladı. İnflyasiya ilə mübarizə genişləndi. 1978-ci ilin oktyabrında və 1980-cı ilin martında C.Karter antinflyasiya proqramını təklif etdi. O, inflyasiyanın qarşısını almaq üçün ilk növbədə dolların sabitliyini təmin etməyi düşündü. Ölkə daxilində benzin və digər neft məhsullarının qiymətləri artırıldı.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Cimmi Karter ilə əlaqəli mediafayllar var.