"Əsgəran qalası" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
79 bayt çıxarıldı ,  5 il öncə
silinmiş şəkillərin keçidi təmizləndi
(silinmiş şəkillərin keçidi təmizləndi)
 
Belə ki, bu qalaların ətrafı möhkəm dağlar, meşələr, daşlar, qayalar və böyük səhralardır. Düşmənçilik zamanı elat xalqı və başqaları orada sığınacaq edərlər. Qalalarda tüfəngçilər qoyarlarsa düşmən oradan keçib, zülm və talan etmək fıkri ilə əlini uzadıb xalqın mal-qarasını qarət və talan edə bilməz. Mərhum Ibrahim xan həmən vəsiyyətə görə hər iki qalanı birini Şərq, o birini isə Qərb tərəfdə daş və əhənglə tikdirib, möhkəm bürc və barı çəkdirdi". [[Mirzə Vəli bəy Baharlı]]nın "Əhvalati-Qarabağ" əsərində qalanın salınması Pənah xanın adı bağlanır:'''''"...Pənah xan qalanı tamam edib və Pənahabad adı qoyub, sonra yenə fıkrə düşüb ki, qaladan bir neçə ağac aşağa bir qalaça qoşundan ötrü təmir etsin. Belə ki, həmən Əsgəran adlanan qalaçaları ki, biri Qarqar çaymın o tərəfində və birisi digər tərəfdə təmir olub, həmən qalaçaları təmir elədib və bir cəm qoşun həmişə qalalarda durarmışlar".''''' XIX əsr [[Azərbaycan]] tarixçisi [[Əhməd bəy Cavanşir]] "1747-ci ildən 1805-ci ilə qədər Qarabağ xanlığının siyasi vəziyyətinə dair" adlı əsərində yazırdı:''''' "Mehrəli xan Qarabağ xanlığının idarəsini ələ aldıqdan sonra, atasının vəsiyyətinə əsasən xanlığın daxili işləri ilə məşğul olur; Şuşanın möhkəmləndirilməsini başa çatdırır, o zamanlar köçəri tayfaların qışladığı Şuşa ətrafındakı yerlərə basqın edən quldur dəstələrinin yolunu kəsmək üçün Əsgəran və Ağoğlan qalalarını tikdirir"'''''. Bu faktı Y.A.Paxomov da təsdiqləyir:''''' "Qala İbrahim xanın qardaşı və Pənah xanın oğlu Mehrəli xan tərəfindən hicri təqvimi ilə təqribən 1172-1174-cü illərdə (miladi 1750-1760) tikilmişdir"'''''.
[[Şəkil:eskeran qalasi 3.jpg|thumb|right|320px|Qalanın bürclərindən biri]]
Göründüyü kimi qalanın müəllifi və tikilmə tarixi nisbətən mübahisəli olsa da çox güman ki, qalanın inşasının əsası [[Mehrəli xan Qarabağlı]] tərəfindən qoyulmuş, İbrahim xan tərəfindən isə davam etdirilərək başa çatdırılmışdır. Qalanı tikdirənin adını çəkməməsi məlumdur ki, erməni müəllifinin maraqlarından kənardır. Şaqen Mkrtçyan qalanı siyasi təbliğat üçün istifadə etməyi də unutmur: "1805-ci ilin iyununda 40 minlik İran ordusu onlarla erməni kənd və monastırlarını qarət edib, yandıraraq [[Şuşa qalası]]nı ələ keçirmək və orada yerləşən rus qarnizonunu məhv etmək məqsədilə [[Qarqar dərəsi]]nə soxuldular. [[Şuşa]]ya köməyə gələn mayor Karyaginin 400 nəfərlik dəstəsi [[Əsgəran]] yaxınlığında Xramort kəndi ərazisində mühasirəyə düşdü. Rus ordusunu qaçılmaz ölümdən xilas etmək üçün başda məliklər Vani və Akop Yüzbaşı Atabekyanlar olmaqla [[Qarabağ]] könüllüləri həyatlarını təhlükə altına ataraq rus döyüşçülərini mühasirədən çıxartdılar. Kusapat və Moxratax əhalisi isə öz qida ehtiyyatlarını rus əsgərləri ilə bölərək onları aclıqdan xilas etdi"<ref>http://bookree.org/reader?file=1400200&pg=163</ref>.
 

Naviqasiya menyusu