Azərbaycan Televiziyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Azərbaycan Televiziyası (AzTV)
Aztv.jpg
Məlumat
Yayıma başlama tarixi 14 fevral, 1956
Kanalın bağlanma tarixi
Bağlı olduğu şirkət Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti
Kanalın sahibi İctimai (Dövlət kanalı)
Rəhbərlik Arif Alışanov [1]
Danial Aşurbəyov (Baş proqram direktoru)[2]
Kanalın şüarı
Yayımlandığı ölkə Azərbaycan Respublikası
Yayım tezliyi
Yayımın dili Azərbaycan dili
Kanalın yayımlandığı ərazi Azərbaycan Respublikası
Kanalın internet ünvanı Azərbaycan Televiziyası

Azərbaycan Televiziyası – Azərbaycanda yayımlanan ilk televiziya kanalı.

Mündəricat

Tarixi [redaktə]

1956-cı il fevralın 14-də fəaliyyətə başlamışdır. Bakı televiziya mərkəzi üçün binanın inşasına 1954-cü ildə başlanıldı və telemərkəzin binası 1955-ci ilin sonunda təhvil verildi. 1956-cı ilin fevralına qədər "Bakı studiyası"nın ara-sıra sınaq verilişləri yayımlanıb. İlk veriliş günü ekranda Nəcibə Məlikova göründü və çıxışına "Göstərir Bakı!" kəlməsi ilə başladı. Həmin gün ekranda "Bəxtiyar" bədii filmi nümayiş etdirildi.

"Bakı studiyası" əvvəlcə həftədə iki, sonra üç dəfə 2 saatlıq proqramla efirə çıxdı. İlk mərhələdə televiziya sahəsində mütəxəssislər olmadığından orada işləməyə radio, qəzet və teatr əməkdaşları dəvət edildilər. 70-ci illərdən etibarən "Azərbaycan Televiziyası"nın gündəlik veriliş və proqramlarının yayım həcmi 10 saata, 80-ci illərdə 18 saata çatdırıldı. 2005-ci ilin yanvarından isə televiziya 24 saatlıq fasiləsiz yayıma keçdi. 1956-cı ildə teleqüllənin inşası hələ başa çatmamışdı. Ona görə də "Bakı studiyası"nın ötürücüsü 44 metrlik adi neft buruğunda quraşdırılmışdı. 1957-ci ildə hündürlüyü 180 metr olan qüllə istifadəyə verildi. O zaman qüllənin vasitəsilə ötürülən verilişlərə yalnız paytaxtda və onun ətrafında baxmaq mümkün idi. Proqram saatının artırılması, qabaqcıl texnologiyanın rabitə və telekommunikasiya sistemində tətbiq olunması yeni teleqüllənin ucaldılmasını tələb edirdi. 1979-cu ildə Azərbaycan SSR Rabitə Nazirliyi Bakıda 310 metrlik teleqüllənin tikilməsi üçün fəaliyyətə başladı. Təməli 1981-ci ildə qoyulan yeni televiziya qülləsi 1996-cı il iyunun 7-də istifadəyə verildi. 2004-cü ilin fevralından başlayaraq AzTV-nin proqramlarının Avropa ölkələrində daha keyfiyyətli yayımı təmin edildi. Bu məqsədlə Teleradio İstehsalat Birliyinin mütəxəssisləri teleqüllə kompleksində yeni rəqəmsal TV – Up-link stansiyasını quraşdırdılar. İndi "Azərbaycan Televiziyası"nın verilişləri həmin stansiyadan Avropaya "Hot Bird" və "SESAT", Şimali Amerikaya "Galaxy 25", Asiyaya "Turksat 1C" peykləri vasitəsilə yayılır. 2007-ci ildə Avropaya yayımın texniki müvafiqliyinə görə "Azərbaycan Televiziyası" "Avropa keyfiyyəti" medalına layiq görülmüşdür.[3]

İlk diktorlar [redaktə]

Gültəkin Cabbarlı efirdə, 1956

1956-cı ilin mayında ekranda ilk diktorlar göründülər. Onların arasında Tamara Gözəlova, Gültəkin Cabbarlı, Nizami Məmmədov var idi. Sonradan televiziyada istedadlı diktorlar nəsli meydana gəldi: Roza Tağıyeva, Rafiq Hüseynov, Ofelya Sənani, Şərqiyyə Hüseynova, Sabir Ələsgərov, Hicran Hüseynov, Gülşən Əkbərova, Aygül Qaradağlı, Nərgiz Cəlilova, Ülkər Quliyeva, Ruhəngiz Dadaşova və başqaları.

Texniki imkanlar [redaktə]

Azerbaijan TV tower edit(ws).jpg

İlk dövrdə "Bakı studiyası" 30 kvadrat metrlik iki otaqdan ibarət idi. Yarıdan bölünmüş otaqların birində kino aparatları quraşdırılmışdı, o birindən isə diktorların və kiçik musiqi qruplarının çıxışları efirə verilirdi. Studiyada yalnız 1 studiya telekamerası, eləcə də kinofilmlər və diapozitivlər nümayiş etdirmək üçün kinoproyeksiya zalında iki kamera yerləşdirilmişdi. Üç kameradan biri diktor, yaxud çıxışçı, digər ikisi isə film üçün idi. Studiyadakı kamera sıradan çıxdıqda, diktorun təsviri və mətni kinoproyeksiya otağından verilirdi. 1957-ci il iyunun 9-da ilk dəfə Respublika stadionundan futbol oyunu translyasiya edildi. Stadiondan reportajları Sabutay Quliyev, Aydın Qaradağlı, Valid Sənani aparırdı. 1970-ci ildən Moskva televiziyası proqramları rəngli yayımlamağa başladı. "Azərbaycan Televiziyası" isə 1973-cü ildən yalnız Bakıda rəngli yayıma keçə bildi. Hazırda isə "Azərbaycan Televiziyası" rəqəmsal yayımlanır.

Verilişlər [redaktə]

İlk illərdə "Azərbaycan bəstəkarlarının portretləri", "Ədəbiyyat və incəsənət", "Azərbaycan ədəbiyyatının klassikləri", "Görkəmli səhnə ustaları", "Bakının teatr və konsert salonlarında", "Lenin mükafatı laureatları", "Məktəb və həyat", "Xalq drujinaçısı", "Bizim qonaqlarımız", "Festival qarşısında" və s. bu kimi verilişlər efirə çıxırdı.

"Azərbaycan Televiziyası" xəbərlər buraxılışını 1960-cı ildən efirə verməyə başlayıb. İlk dövrdə bu veriliş "Günün yenilikləri" adlanırdı. 1967-ci ildə "Günün ekranı" xəbərlər proqramı efirə çıxdı. Bu proqram ölkədə və dünyada cərəyan edən ən mühüm hadisələri, rəsmi məlumatları və görüşləri tamaşaçılara çatdırırdı.

Keçən əsrin 80-ci illərində AzTV-də idman verilişləri baş redaksiyası yaradıldı. AzTV-də futbol oyunlarından reportajlar hazırlayan şərhçi nəsli yetişdi.

Hazırda İdman redaksiyası "Olimp", "Nokaut", "Miksfayt", "İdman icmalı" və digər proqramlarla tamaşaçıların idmana olan marağını əhatə etməyə çalışır.

Televiziyanın statusu [redaktə]

1956-cı ildə "Bakı televiziya studiyası" və "Radioinformasiya idarəsi" ayrılıqda fəaliyyət göstərirdi. 1957-ci ilin oktyabrında Mədəniyyət nazirliyinin tabeliyindən çıxarılan televiziya qurumu "Radioinformasiya idarəsi" ilə birləşdirildi və Respublika Nazirlər Soveti yanında Dövlət Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsi adlandırıldı. 1970-ci ildə televiziya Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsi statusu aldı. 1991-ci ildə komitə şirkətə, 2005-ci ildən isə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə çevrildi.

Kanalın fəaliyyətinə münasibət [redaktə]

"Azərbaycan Televiziyası"nın fəaliyyətinə tənqidi münasibət də mövcuddur. İsmayıl İsmayılovun fikrincə, AzTV birmənalı şəkildə dövlət hakimiyyətinin maraqlarını ifadə edir, bu telekanalın xəbər siyasətində heç bir balans yoxdur.[4] Həmçinin televiziyanın bir qrup sabiq işçisi mətbuat konfransı keçirərək AzTV-də yaradıcı mühitin yoxluğu və maaşın azlığı barədə şikayət etmişlər. AzTV-nin Müəllif Proqramları və Xüsusi Layihələr Departamentinin keçmiş əməkdaşı Tahir Əliyev sənədli filmlər çəkdiyini, filmlərin keyfiyyətinə, sənətkarlıq işinə diqqət verilmədiyini, yalnız xronometraja (nə uzunluğunda lent işlənməsi) önəm verilməsini normal saymadığını vurğulayıb. O, AzTV sistemində maaş olmadığını deyib və rəhbərliyin bu addımı yaşlı işçiləri uzaqlaşdırmaq üçün atdığını bildirib.[5]

Digər adları [redaktə]

Studiya və birlikləri [redaktə]

Xəbər [redaktə]

Günümüzdə yayımlanan verilişlər [redaktə]

Filmoqrafiya [redaktə]

Əsas məqalə: Azərbaycan Televiziyasının filmoqrafiyası

İstinadlar [redaktə]

  1. ↑ Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti sədri haqqında
  2. ↑ Baş Proqram Direktorluğu
  3. ↑ Azərbaycan Televiziyasının tarixi
  4. ↑ Televiziyalarımızın min dərdi var. Min dərdin min bir dərmanı da olsun gərək
  5. ↑ İşdən gedənlər AzTV-də yaradıcı mühitin yoxluğundan, maaşın azlığından gileylənirlər

Xarici keçidlər [redaktə]

Həmçinin bax [redaktə]

Portalkino.jpg
 Azərbaycan kino sənəti portalı
Mənbə — "http://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Azərbaycan_Televiziyası&oldid=2653907"