Nikola Tesla

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Nikola Tesla
Tesla Sarony.jpg
Nikola Tesla, yaş 34, 1890, Napoleon Saroni tərəfindən çəkilmiş fotoşəkil
Doğum tarixi: 10 iyul 1856(1856-07-10)
Doğum yeri: Smilyana, Avstriya imperiyası
Hal-hazırda Xorvatiyanın ərazisidir
Vəfatı: 7 yanvar 1943 (86 yaşında)
Vəfat yeri: Nyu-York, Flag of the United States.svg ABŞ
Vətəndaşlıq: Avstriya imperiyası (10 İyul 1856 – 1867)
ABŞ (30 İyul 1891 – 7 Yanvar 1943)
Elm sahəsi: Elektrik mühəndisliyi
Maşınqayırma mühəndisliyi
Alma mater: Qraz Texnologiya Universiteti
Üçüncü ilin birinci semestri mühazirələrdə iştirakı dayandırdı və universiteti tərk etdi
Mühüm proyektləri: Dəyişən cərəyan
yüksək gərginlik
yüksək tezlik
enerji təcrübələri
Mühüm layihələri: Asinxron maşın (induksiya mühərriki)
Fırlanan maqnit sahəsi
Tesla transformatoru
Alətlərin uzaq məsafədən radio idarə olunması (torpeda)[1]
Mükafatları:
İmzası İmza

Nikola Tesla (serb kirilcə. Никола Тесла, 10 iyul 1856, Smilyana, Xorvatiya7 yanvar 1943, Nyu-York, ABŞ) — müasir dəyişən cərəyan elektrik enerji şəbəkəsinin layihələndirilməsi üçün öz töhfələri ilə daha çox məşhurlaşan serb əsilli Amerikalı[2][3][4][5] futuroloq, elektrikmaşın mühəndisi, ixtiraçıdır.[6]

Tesla Nyu York şəhərində Tomas Edisona işləmək üçün 1884-cü ildə ABŞ-a immiqrasiya etməzdən əvvəl elektrik mühəndisliyi və telefoniya sahəsində təcrübə qazanmışdı. O tezliklə elektrik cihazların spektrini inkişaf etdirmək üçün laboratoriyalar və şirkətlərin təsis edilməsi üçün, maliyyə tərəfdarları ilə müstəqil şəkildə müqavilə bağlamağa nail oldu. Özünün patentləşdirdiyi dəyişən cərəyan Asinxron maşın və transformator, müşavir kimi qısa müddət ərzində Tesla üçün kirayələnən Corc Vestinqauz tərəfindən lisenziyalaşdırılıb. Onun işi elektrik enerjisinin inkişafının sonrakı illərində Cərəyanlar müharibəsi kimi adlanan dəyişən və sabit cərəyan enerji ötürmə standartlarının yaradılması arasında ümumi mübarizə ilə nəticələndi. Tesla yüksək gərginlikli və yüksək tezlikli naqilsiz işıqlandırma və elektrik enerjisinin paylanması ideyalarını davam etdirmək üçün Nyu Yorka və Kolorado Sprinqsə gedərək, öz qurğuları ilə simsiz rabitənin mümkünlüyü barədə ilk (1893) bəyanatları ilə çıxış etmişdir. O bu ideyaları təyin etmək üçün özünün tamamlanmamış Vordenkliff qülləsi proyektini qitələrarası simsiz ötürmədə praktiki istifadəsinə cəhd etdi.[7] Laboratoriyada o, həmçinin rentgen şüaları, elektrik yüklənmə borusu və mexaniki ossilyator/generatorlar ilə bir sıra eksperimentlər aparırdı. O hətta bir zaman birinci dəfə nümayiş olunan simsiz idarə olunan qayıq hazırlamışdı.

Tesla nailiyyətlərinə görə məşhurlaşdı və sonda tipik çılğın alim kimi populyar mədəniyyətdə şöhrət qazandı.[8] Patentləri ona xeyli pul qazandırdı və uğurundan müxtəlif dərəcədə öz layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün istifadə etdi.[9] O həyatının çoxunu — təqaüdə çıxana kimi müxtəlif Nyu York otellərində yaşayıb. Tesla 7 yanvar 1943-cü ildə vəfat etdi.[10] Onun yaradıcılığı vəfatından sonra unudulmağa başlayıb, ancaq 1960-cı ildə Çəki və Ölçülər üzrə Baş Konfrans Beynəlxalq Sistemlərdə onun şərəfinə maqnit induksiyasının vahidini tesla adlandırıb.[11] Teslaya aid hekayələrə 1990-cı illərdən bəri populyar mədəniyyətdə yenidən maraq oyanıb.

İlk illər (1856-1885)[redaktə]

Xorvatiyanın Similian kəndində yenidən inşa olunmuş Teslanın evi və atasının xidmət göstərdiyi kilsə. Yuqoslaviya müharibələri zamanı binaların bir neçəsinə ciddi ziyan dəyib. Onlar bərpa edildi və 2006-cı ildə açıldı. [12]

Nikola Tesla 10 iyul 1856-cı ildə Avstriya İmperiyasının Similian kəndində (hal-hazırda Xorvatiya) Serb ailəsində dünyaya gəlib.[13][14] Onun atası Milutin Tesla Ortodoks keşiş idi. Teslanın anası Duka Tesla Serb epik poemalarını əzbərləmək bacarığına, mexaniki cihazlar və ev işi vasitələri hazırlamaq kimi istedadlara malik idi. Duka heç vaxt rəsmi təhsil almamışdı. Tesla eidetik yaddaşın və kreativ bacarıqların ona anasından keçdiyinə inanırdı. Teslanın ulu-babası Montenoqronun yaxınlığından — qərbi Serbiyadan idi.[13]

Tesla beş uşaqdan dördüncüsü idi. Onun özündən yaşca böyük Deyn adlı bir qardaşı və Milka , Anjelina və Marika adlı üç bacısı var idi. Teslanın beş yaşı olanda Deyn at yarışları zamanı baş vermiş bədbəxt hadisə nəticəsində ölmüşdü.[15] 1861-ci ildə Tesla Similianda alman dili, hesab və dindən ilk təhsilini alıb.[16] 1862-ci ildə Teslanın ailəsi Avstriya imperiyasının Gospiç şəhərinə köçüb. Onun atası burada protestant keşişi kimi işləyirdi. Nikola Real Gimnaziyaya qədər ilk təhsilini tamamladı.[17]

1870-ci ildə Tesla təhsilini Ali Real Gimnaziyada davam etdirmək üçün Xorvatiyanın Karlovas şəhərinə köçür.[18] Ona bu gimnaziyada riyaziyyat müəllimi Martin Sekuliç ciddi təsir edib.[13][19] Tesla fikrində müəllimlərini yalan dediyini fikirləşməyə məcbur edən inteqral hesablamaları yerinə yetirməyi bacarırdı.[20] O dörd illik semestri üç ildə yəni, 1873-cü ildə bitirdi.[13]

1873-cü ildə Tesla doğulduğu şəhərə—Smiliana qayıtdı. Qısa müddət ərzində burada yaşayan Tesla vəba xəstəliyinə tutuldu. Tesla doqquz ay yataq xəstəsi oldu və neçə dəfələrlə ölümün astanasından qayıtdı. Ümidsiz vəziyyətdə olan atası əgər oğlu xəstəliyə qalib gələ bilsə, onu ən yaxşı mühəndislik məktəbinə göndərməyi özünə söz verdi[19][18](əslində Teslanın atası oğlunun din xadimi olmasını istəyirdi)[21].

1874-cü ildə Tesla Qraciaz şəhəri yaxınlığındakı Tomingaj kəndinə qaçmaqla, Smilianda Avstriya-Macarıstan Ordusuna çağırışdan yayınıb.[22] Burada o ovçu libasında dağlarda araşdırma aparıb. Tesla deyir ki, təbiətlə təmasda olmaq həm cismən, həm də əqli cəhətdən onu daha güclü edib.[19] O, Tomingajda olarkən çoxlu kitablar oxuyub, sonralar qeyd edir ki, Mark Tvenin əsərləri ona öncəki xəstəlikdən sağalmağa möcüzəvi şəkildə kömək edib.[18]

Teslanın atası Milutin Tesla. Smilian kəndində Ortodoks keşiş

1875-ci ildə Tesla Avstriyanın Qras şəhərində Hərbi sərhəd təqaüdü zamanı Qras Texnologiya Universitetində təhsil alıb. Birinci il ərzində Tesla bütün mühazirələrdə iştirak edib, mümkün ən yüksək qiymətləri qazanıb və doqquz imtahandan keçib[19][18] (təxminən tələb olunandan iki dəfə çox[13]). Hətta Teslanın atası texniki fakultənin dekanından təşəkkür məktubu da almışdı. Məktubda qeyd edilirdi: "Sizin oğlunuz birinci dərəcəli ulduzdur."[13] Tesla bəyan edir ki, o bazar günləri və bayramlar istisna olmamaqla, günorta 3-dən axşam 11-ə kimi işləyirdi.[18] 1879-cu ildə atası öldükdən sonra, Tesla atasına professordan olan xəbərdarlıq məktublarını tapdı. Bu xəbərdarlıqda deyilirdi: "Nə qədər ki , oğlunuz məktəbdən kənarlaşdırılmayıb, o həddən artıq işləməkdən ölə bilər." Universitetin ikinci ilində Tesla Qramm maşınınında kollektorun lazım olmadığını deyəndə bu məsələdə Professor Poesçl ilə mübahisəsi oldu. İkinci ilin sonunda təqaüdü itirdi və qumar oyunlarına aludə oldu.[19][18] Universitetin üçüncü ilində Tesla təhsil haqqı pulunu və cib xərcliyini qumarda uduzdu. Sonradan o, qumarda ilk uduzduqlarını geri qaytarıb və ailəsinin vəziyyətini nisbətən yaxşılaşdırıb. Tesla deyirdi ki, o bu ehtirasını fəth edə bilib, ancaq sonralar Teslanın ABŞ-da bilyard oynaması məlumdur. İmtahan vaxtı çatanda, Tesla hazırlıqsız idi, ona görə də hazırlaşması üçün möhlət istəyib, ancaq rədd cavabı alıb. O heç vaxt sonuncu semestri uğurla başa vuraraq, universiteti bitirə bilmədi.[22]

1978-ci ilin dekabrında Tesla Qras Universitetini tərk etdi və o universitetdən kənarlaşdırılmaq faktını gizlətmək üçün ailəsi ilə bütün əlaqələri kəsdi.[22] Onun dostları elə fikirləşdi ki, o Mur çayında boğulub.[23] Tesla Maribora (hal-hazırda Sloveniyanın ərazisidir) getdi və ayda 60 florin məbləğində maaşla çertyojçu kimi işləməyə başladı. O boş vaxtlarını küçələrdə yerli insanlarla kart oynamaqla keçirirdi.[22] 1879-cu ilin martında Mulitin Tesla Maribora getdi və oğluna evə dönməsi üçün yalvardı, ancaq Tesla evə dönməkdən imtina etdi.[24] Tesla təxminən həmin vaxtlarda əsəb xəstəliyindən əziyyət çəkirdi.[23]

24 mart 1879-cu ildə Tesla yaşamaq icazəsi olmadığı üçün polis mühafizəsi altında Qospiçə qayıtdı. 17 aprel 1879-cu ildə Mulitin Tesla naməlum xəstəliyə yoluxduqdan sonra , 60 yaşında vəfat etdi[25] (bəzi mənbələrdə insultdan öldüyü yazılır[26]). Bu illər ərzində , Tesla Qospiçdə keçmiş məktəbi olan Ali Real Gimnaziyada müəllimlik edib.[25]

1880-ci ilin yanvarında Teslanın dayılarından ikisi onun təhsil alması üçün Qospiçi tərk edərək Praqada təhsil almasına kömək üçün lazım olan qədər pul ayırdılar. Təəssüf ki, O Karlov Universitetinə sənədlərini vermək üçün gec gəlmişdi: O həm də burda əsas tələb olunan Yunan və Çex dilini bilmirdi. Tesla bunları etdi, lakin dinləyici kimi universitetdə mühazirələrdə iştirak etsə də, o bu kursu müvəffəqiyyətlə bitirə bilmədi.[27][28][29]

1881-ci ildə Tesla Budapeşt Telefon Stansiyası teleqraf şirkətində işləmək üçün Ferents Puşkaşın başçılığı altında işləmək üçün Budapeştə köçdü. Bura gəldikdən sonra Tesla başa düşdü ki, şirkətin quruluşu operativ deyil beləliklə, o Mərkəzi Teleqraf ofisinin yerinə çertyojçu kimi işlədi. Bir neçə ay müddətində Budapeşt Telefon Stansiyası operativ oldu və Tesla baş elektrik vəzifəsinə təyin edildi.[30] İşlədiyi müddətdə Tesla Mərkəzi Stansiyaya avadanlıqlarının bir çoxunda irəliləyişlər edib və heç vaxt patentləşdirilməyən, nə də açıq şəkildə adlandırılmayan telefon təkrarlayıcısı və ya səsgücləndiricisi vasitələrini təkmilləşdirib.[18]

Edison üçün işləməsi[redaktə]

1882-ci ildə Tesla elektrik avadanlıqlarının təkmillədirilməsi və lahiyələndirilməsi üzrə Fransada Kontinental Edison Şirkətində işləməyə başladı.[31] 1884-cü ilin iyununda o Nyu-Yorka yerini dəyişdi[13][32] və Edison Maşınqayırma Zavodunda işləmək üçün Tomas Edison tərəfindən işə götürüldü. Edison üçün Teslanın işi sadə elektrik mühəndisliyi ilə başladı və tezliklə daha çətin problemlərin həlli səviyyəsinə kimi inkişaf etdi.[33]

Tesla Edison Şirkətinin sabit cərəyan elektrik generatorlarının tamamilə yenidən layihələndirilməsini təklif etdi. 1885-ci ildə o dedi ki, Edisonun səmərəsiz motor və generatorlarını həm iş, həm də iqtisadi cəhətdən təkmilləşdirərək, yenidən layihəsini verə bilər. Teslanın sözlərinə görə Edison qeyd edib ki, "əgər sən bunu edə bilsən, sənə əlli min dollar verəcəm".[9] Bu Edisondan qəribə bəyanat kimi qeyd edilmişdir belə ki, Edisonun şirkətinin bu qədər pulu nağd ödəyəcək qədər imkanı yox idi. Aylarla işləyəndən sonra, Tesla tapşırığı tamamilə yerinə yetirdi və ödəniş ilə maraqlandı. Edison dedi ki, o yalnız zarafat edib və sonra cavab verdi: "Tesla, siz bizim Amerika yumorunu başa düşmürsüz."[13] Bunun əvəzinə Edison həftəlik maaşını 10$ dollardan 18$ dollara qədər artırmağı Teslaya təklif edib. Tesla bu təklifdən imtina edir və vəzifəsini tərk edir.[9]

Elektrik sənayesinin vəziyyəti[redaktə]

O günlərdə ümumiyyətlə sabit cərəyan, istilətməyə, işıqlandırmağa, güc təmin etməyə və çatdırmağa ən uyğun elektrik cərəyanı olaraq bilinərdi. Lakin sabit cərəyan müqavimət itkinləri o qədər böyük idi ki, hər kvadrat mil üçün bir güc stansiyasına ehtiyac vardı. İlk akkor lampalar (110 Voltda), güc stansiyasına yaxın olsalar belə parlaq yanmırlar və bir mildən daha uzaqlıqdakılar isə itən elektrik cərəyanının gücü itdiyinə görə çox zəif(sönük) yanırdılar.

1884-cü ildə gənc Tesla, başı fikirlərlə dolu və cibində 4 sentlə Nyu-Yorkda gəmidən ayrıldı. Təcrübəsi onu sabit cərəyan mühərrikləri və dinamolardaki komutatorun sonsuz problemlər yaradan, gərəksiz bir qarışıqlıq olduğuna inandırmışdı. Sabit cərəyan generatorun bir komutatorla xarici dövrədə tamamilə eyni yönə axan dalğa silsilə şəklində alternativ axın meydana gətirdiyini gördü. O zaman, mühərrikdə dönmə hərəkətini təmin edəcək bir sabit cərəyan əldə etmək üçün, üsul tərsinə çevrilməli idi. Hər elektrik mühərrikinin endüvisi, mühərrikə alternativ axın bəsləmək üçün fırlandığı vaxtda maqnetik qütblərin yönlərini dəyişdirən, dönər komutatura sahib idi.

İlham[redaktə]

Teslaya görə bu sabit cərəyan, axmaqlığın da özü idi. Həm generator, həm də mühərrikdəki komutatoru ortadan qaldırmaq və alternativ cərəyanı bütün sistemdə istifadə etmək ağla uyğun gəlməkdə idi. Lakin heç kim alternativ axında işləyə bilən bir mühərriki meydana gətirməmişdi və Tesla bu problemi çox düşündü. 1882-ci ilin fevralında, Budapeştenin bir parkında Szigetti adında bir sinif yoldaşı ilə gəzişərkən birdən qışqırdı: "Tapdım!" Bütün elektrik sənayesində inqilab edəcək olan "dönən maqnetik sahəni" tapmışdı. Dönən işçiyə əlaqə gərəyi olmayacaqdı. Komutator yox idi artıq.

Sonradan bütün alternativ axın elektrik sistemlərini hazırladı. Alternatorler, elektrik enerjisinin iqtisadi mesajmı və paylaması üçün gərginlik yüksəldici və alçaldıcı transformatorlar və mexaniki güc təmin etmək üçün alternativ axın mühərrikləri. Dünyanın hər tərəfində xərclənib gedən su gücünün bolluğundan ilhamlanıb, lazımlı olan yerlərə enerji paylaya bilən hidroelektrik stansiyalarıyla bu böyük gücün əldə edilməsini hazırladı. Budapeştedə "Bir gün Niaqara Çağlayanını elektrik əldə etmək üçün istifadə edəcəyəm" deyərək dinləyənləri çaşdırdı.

Edison onun planlarına etinasız qaldı[redaktə]

Teslanın axtarışları səmərəsini versə də bu asanlıqla başa gəlmədi. O zamanlar Nyu Yorkda Pearl prospektindəki ilk laboratoriyasında akkor lampası üçün bazar axtarmaqla məşğul olan Edisona rast gəldiyi zaman Tesla, gənclik həyəcanıyla, özünün tapdığı alternativ axın sisteminin ona şərh etdi. Edison onun baxışları dərhal və tamamilə rədd edərək, "Sən nəzəriyyə üzərində vaxtını xərcləyirsən" dedi.

Bir il ərzində, uzun boylu, zəif serb, bu xarici ölkədə aclıqdan qorunmaq üçün mübarizə etdi. O dolanışığını yer qazmaqla təmin edirdi. Lakin onunla birlikdə çalışan Western Unionun ustası, yemək saatlarında Teslanın maraqlandığı yeni elektrik sistemlərinin xəyali üstünlüklərini dinləyərək, bu mövzu üzərində plan quraraq, Teslanı A.K.Brown adlı firmanın sahibiylə tanış etdi. Teslanın parlaq planlarıyla ovsunlanaraq, Brown bir ortağı tədqiqatlar üçün ayırmağa qərar verdi və bu tədqiqatlar üçün böyük miqdarda sərmayə qoyuldu. Tesla Qərbi Brodveydə bir təcrübə laboratoriyası qurdu. Orada Tesla generator, transformatorlar, transmisiya xətti, mühərriklər və işıqlar kimi hazırladığı sistemlərin bütününün planlarını hazırladı. Hətta iki və üç fazalı sistemləri də hazırladı.

Kornell Universitetinin professoru V. A. Antoni yeni alternativ axın sistemini sınadı və dərhal Teslanın sinxron mühərrikinin ən yaxşı doğru axın mühərrikinə bərabər yetərlikdə olduğunu açıqladı.

Həmçinin bax[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Jill Jonnes. "Empires Of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, And The Race To Electrify The World" (en). http://books.google.az/books?id=BKX5UYWzVyQC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false. İstifadə tarixi: 5 dekabr,2014.
  2. Burgan, Michael (2009). "Nikola Tesla: Inventor, Electrical Engineer" (en). http://books.google.ca/books?id=PW06qF-dj2IC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  3. "Electrical pioneer Tesla honoured" (en). news.bbc.co.uk. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  4. "NIKOLA TESLA" (en). history.com. http://www.history.com/topics/inventions/nikola-tesla. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  5. "Nikola Tesla" (en). Encyclopædia Britannica. britannica.com. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/588597/Nikola-Tesla. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  6. Laplante, Phillip A. (1999). "Comprehensive Dictionary of Electrical Engineering 1999" (en). http://books.google.co.uk/books?id=soSsLATmZnkC. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  7. Tesla Memorial Society of New York Website. "Tesla Tower in Shoreham Long Island (1901 - 1917) meant to be the "World Wireless" Broadcasting system" (en). http://www.teslasociety.com/teslatower.htm. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  8. A. Bowdoin Van Riper. "A Biographical Encyclopedia of Scientists and Inventors in American Film and TV Si" (en). http://books.google.co.uk/books?id=ABtJPIcVtBoC. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  9. 9,0 9,1 9,2 Cheney, Margaret (2001). Tesla: Man Out of Time. Simon & Schuster. ISBN 0-7432-1536-2.
  10. O'Shei, Tim (2008). Marconi and Tesla: Pioneers of Radio Communication. MyReportLinks.com Books. s. 106.
  11. Tesla Memorial Society of New York. "Welcome to the Tesla Memorial Society of New York Website" (en). http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm. İstifadə tarixi: 13 dekabr,2014.
  12. Pictures of Tesla's home in Smiljan, Croatia and his father's church after rebuilding.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 13,7 O'Neill, John Joseph (1944). Prodigal Genius: The Life of Nikola Tesla. Ives Washburn. ISBN 0-914732-33-1.
  14. O'Neill 2007, p. 369
  15. W. Bernard Carlson, Tesla: Inventor of the Electrical Age, p. 21
  16. Tesla Timeline.
  17. Tesla Timeline.
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 18,5 18,6 Tesla, Nikola. "My Inventions The Autobiography of Nikola Tesla". http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html. İstifadə tarixi: 16 August 2012.
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 Tesla, Nikola. "Tesla Timeline". http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies. İstifadə tarixi: 14 dekabr, 2014.
  20. Tesla life and legacy-Tesla's Early Years.
  21. Glenn, edited by Jim (1994). The complete patents of Nikola Tesla. New York: Barnes & Noble Books. ISBN 1-56619-266-8.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 Seifer, Marc J (2001). Wizard: the life and times of Nikola Tesla: biography of a genius. Citadel. ISBN 978-0-8065-1960-9.
  23. 23,0 23,1 Marc J. Seifer. The Life and Times of Nikola Tesla : Biography of a Genius. Citadel Press, 1996. ISBN 978-0-8065-1960-9.
  24. "Tesla Timeline". Tesla Universe. http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878. İstifadə tarixi: 16 August 2012.
  25. 25,0 25,1 "Tesla Timeline". Tesla Universe. http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879. İstifadə tarixi: 16 August 2012.
  26. "Timeline of Nikola tesla". tesla memorial society of ny. http://www.teslasociety.org/timeline.html. İstifadə tarixi: 1 December 2012.
  27. "Tesla Timeline". Tesla Universe. http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880. İstifadə tarixi: 16 August 2012.
  28. Mrkich, D. (2003). Nikola Tesla: the european years, 1st ed., Ottawa: Commoner's Publishing. ISBN 0-88970-113-X.
  29. "NYHOTEL". Tesla Society of NY. http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm. İstifadə tarixi: 17 August 2012.
  30. "Tesla Timeline". Tesla Universe. http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1881-tesla-works-in-budapest?PHPSESSID=b2ac3fd9ddbac330fbfd29e6dd44a509;. İstifadə tarixi: 17 August 2012.
  31. "Nikola Tesla: The Genius Who Lit the World". Top Documentary Films. http://topdocumentaryfilms.com/nikola-tesla-the-genius/.
  32. "Coming to America". Public Broadcasting Service. http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html. İstifadə tarixi: 14 November 2010.
  33. Carey, Charles W. (1989). American inventors, entrepreneurs & business visionaries. Infobase Publishing, 337. ISBN 0-8160-4559-3. 27 November 2010 tarixində istifadə olunub.

Xarici keçidlər[redaktə]