Ayşə Sultan (III Əhmədin qızı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ayşə Sultan
عیسائی بن احمد سلیمان
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1713(1713-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Topqapı sarayı, İstanbul, Osmanlı imperiyası
Vəfat tarixi 3 oktyabr 1776 (63 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Atası III Əhməd
Anası Əminə Qadınəfəndi
Həyat yoldaşları Silahdar Kürəkən Mehmed Paşa
Xətib Əhməd Paşa
Silahdar Mehmed Paşa
Uşağı Ruqiyə xanım Sultan

Ayşə Sultan (Osmanlıca: عیسائی بن احمد سلیمان) (d. 1713 - ö. 3 oktyabr 1776) — 23-cü Osmanlı sultanı III Əhmədin qızı. Eyni illərdə yaşayan əmisi II Mustafanın qızı Ayşə Sultanla qarışdırılmaması üçün Kiçik Ayşə Sultan olaraq anılır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ayşə Sultan 1713-cü ildə Topqapı sarayında dünyaya gəlmişdir. Atası dövrün Osmanlı sultanı III Əhməd, anası isə xanımlarından Əminə Qadınəfəndidir. 1724-cü ildə hələ 11 yaşında ikən atasının silahdarı Mehmed Paşayla nişanlandı. Nişan mərasiminin ardından Mehmed Paşa Rumeli bəylərbəyi təyin edildi. Toy mərasimi isə 4 oktyabr 1728-ci ildə Topqapı sarayında baş tutdu. 1730-cu ildə baş verən Patrona Xəlil üsyanı nəticəsində sədrəzəm Nevşəhərli İbrahim Paşa edam edilmiş, atası Sultan Əhməd isə taxtdan endirilmişdi. Həmin ilin oktyabrında əri Silahdar Mehmed Paşa sədarətə gətirilsə də, 3 ay sonra vəzifədən alındı və Hələb bəylərbəyliyinə gətirildi. 6 illik xidmətin ardından Hələbdə vəfat etdi.

İlk ərinin vəfatından sonra Ayşə Sultan 1740-cı ildə sabiq sədrəzəm Topal Osman Paşanın oğlu Xətib Əhməd Paşa ilə nişanlandı və toy mərasimi 1742-ci ilin dekabrında baş tutdu. Ərinin 1744-cü ildə Moreya sancaqbəyi olmasından 4 il sonra ikinci evliliyi də başa çatdı. Bu evlilikdən Ruqiyə xanım Sultan adlı bir qızı dünyaya gəldi. Gələcəkdə bu xanım sultan Lələzadə Nuri bəylə evləndirildi.

İkinci ərinin də vəfatından sonra Ayşə Sultan üçüncü və sonuncu dəfə Fessaliya sancaqbəyi Mehmed Paşa ilə evləndi. Toy mərasimi 16 yanvar 1758-ci ildə baş tutdu. Ayşə Sultan 3 oktyabr 1776-cı ildə vəfat etdi və Yeni məsciddəki Validə Turhan Sultan türbəsinə dəfn olundu.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Duindam, Jeroen; Artan, Tülay; Kunt, Metin (August 11, 2011). Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective. BRILL. pp. 362, 363 n. 49. ISBN 978-9-004-20622-9
  • Haskan, Mehmet Nermi (2008). Eyüp Sultan tarihi, Volume 1. Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları. p. 355. ISBN 978-9-756-08704-6