Ftor

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Flüor səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
9 oksigenFtorneon
-

F

Cl
F-TableImage.png
Ümumi
Ad, İşarə, Nömrə Ftor, F, 9
Qrup, Dövr, Blok 7, 2, p
Xarici görünüşü yaşıla çalan sarı qaz
F,9.jpg
Atom kütləsi 18.9984032 q/mol
Elektron formulu 1s2 2s2 2p5
Fiziki xassələr
Halı qaz
Sıxlığı (0 °C, 101.325 kPa)
1.7 q/L
Ərimə temperaturu -219.62 °C
(53.53 K, -363.32 °F)
Qaynama temperaturu -188.12 °C
(85.03 K, -306.62 °F)


Ftor (F) – D.İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 9-cu elementdir. Atom radiusu qrupunun elementlərinə nisbətən kiçikdir, ftor atomu elektronu özünə daha güclü cəzb edir, yəni ftor kimyəvi cəhətdən daha aktivdir, oksidləşdiricilik qabiliyyəti daha yüksəkdir və elektromənfiliyi ən yüksək elementdir. Tapılması,təbii birləşmələri: Ftor kimyəvi cəhətdən aktiv olduğuna görə yalnız birləşmələr şəklində rast gəlinir. Ftorun təbiətdə ən geniş yayılmış mineralı kalsium-Ftoriddir. Ftor müxtəlif dağ mədənlərinin tərkibində xüsusəndə apatitlərin tərkibində olur. Atom xüsusiyyətləri: •Kristal quruluşu-kub •Atom radiusu- 50 pm •Atom radiusu(hes.)- 42 pm •Kovalent radiusu-72 pm Alınması: halogenlərdən yalnız Ftor duzların ərintisinin elektrolizi ilə alınır. Fiziki xassələri: Ftor hətta adi şəraitdə belə su ilə şiddətli reaksiyaya girir və buna görə də onun suda məhlulunu almaq mümkün deyil... Tətbiqi: Halogenlər içində tətbiqinə görə Xlordan sonra 2-ci yeri tutur. Ondan üzvi birləşmələrin ftorlaşdırılmasında istifadə edilir. Ftor və birləşmələri, uran başda olmaq üzrə, çox sayda ticari kimyəvi maddənin istehsalında istifadə olunur. Hidroflorik turşu, işıqlandırma lampalarının şüşələri üzərinə yazı yazılması əməliyyatında istifadə olunarkən; son illərdə ozon təbəqəsi üzərindəki zərərli təsirlərindən ötəri istehsalı və istifadəsi məhdudlaşdırılmağa çalışılan kloroflorokarbon qazları (CFC) ventilyasiya və soyutma cihazlarından istifadə edilir. Teflon tərkibində də ftor yer alır. Ftor insan orqanizmində sümüklərdə vardır . Diş pastaları tərkibində olan ftorit, müəyyən bir faizin altında olduğu müddətcə, diş çürüklərinin meydana gəlməsini önləyər. Element halındakı ftor, yüksək spesifik itələyici gücü səbəbiylə, raketlərdə itələyici qüvvə təmin etmək məqsədi ilə sınanır. Ftor ən güclü qeyri-metal olduğundan heç bir atoma elektron vermir və maksimum oksidləşmə dərəcəsi digər halogenlər kimi +7 yox, 0 olur

Vikianbarda Ftor ilə əlaqəli mediafayllar var.