Frederik Senger

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Frederik Senger
ing. Frederick Roberto Sanger
Frederick Sanger2.jpg
Doğum tarixi 13 avqust 1918(1918-08-13)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 19 noyabr 2013(2013-11-19)[4][3][…] (95 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlıq
Elm sahəsi biokimya
İş yeri
Elmi dərəcəsi fəlsəfə dоktоru[8] (1943), doctor honoris causa[d][9] (1968), doctor honoris causa[d][9] (1970) və doctor honoris causa[d][9] (1970)
Elmi rəhbəri Albert Neuberger[d][10]
Tanınmış yetirmələri Gerald Edelman[d], George Brownlee[d]Tom Maniatis[d]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Frederik Senger (ing. Frederick Sanger; 13 avqust 1918, Rendkomb, Qlosterşir — 19 noyabr 2013)—ingilis biokimyaçısı.Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1980).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İngilis biokimyaçısı Frederik Senger 1918-ci ilin avqustun 13-də Redkompda (Qolsterşir) anadan olmuşdur. 1939-cu ildə Kembric universitetini bitirmişdir. 1940-cı ildən Kembric universitetində işləmişdir. 1983-cü ildə istefaya çıxmışdır.

Frederik Sengerin əsas elmi işləri zülalların və nuklein turşularının kimyasına həsr olunub. Senger insulinin strukturunu öyrənmişdir. O, peptidlərin kənar aminqruplarının identifikasiyasının dinitroflorbenzol üsulunu işləyib hazırlamış və bu üsulun köməyi ilə insulində amin qruplarının ardıcıllığını və təbiətini müəyyən etmiş, insulinin strukturunu açmışdır (1944-1954-cü illər).

F. Senger müəyyən etmişdir ki, insulinin ümumi formulu C337 N65O75S6 kimidir, üç sulfid körpüsü var və iki zəncirdən ibarətdir: 21 aminturşu qalığına malik A zənciri və 30 aminturşu qalığından ibarət B zənciri. Bu işlər sintetik insulini və digər hormonları almaq üçün əsas oldu.

F. Senger 1965-ci ildə struktur tədqiqatları üçün lazım olan RNT və DNT-ni radioaktiv 32P ilə nişanlamağı təklif etmişdir. Bu, işləri olduqca az miqdarda (10-69) material ilə aparmağa imkan vermişdir. 1967-ci ildə 5SRNT-nin strukturunu (120 əsas) müəyyən etmişdir. 1977-ci ildə faq DNT-si FX 174-ün strukturunu (5375 əsas) müəyyənləşdirmişdir. 1977-ci ildə DNT-nin birli strukturunu açmaq üsulunu təklif etmişdir.

F. Senger 1980-ci ildə “Nuklein turşularının birinci quruluşunun müəyyən edilməsi sahəsində tədqiqatlara görə” Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Frederick Sanger, 95, Twice a Nobel Laureate and a Genetics Pioneer, DiesThe New York Times, 2013.
  2. Сенгер Фредерик // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 IMDb — 1990.
  4. DNA genius and double Nobel Prize winner Fred Sanger of Cambridge dies aged 95
  5. Encyclopædia Britannica
  6. Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və s. Record #142077445 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  7. Frederick Sanger, 95, Twice a Nobel Laureate and a Genetics Pioneer, DieThe New York Times, 2013.
  8. Frederick Sanger - Biographical
  9. 9,0 9,1 9,2 Frederik Sanger CBE CH OM, Biographical Memoirs of the Royal Society
  10. Fred Sanger (1918 – 2013)

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]