Con Kornfort

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Con Kornfort
ing. Sir John Warcup 'Kappa' Cornforth
Portret
Doğum tarixi: 7 sentyabr 1917(1917-09-07)
Doğum yeri: Sidney, Avstraliya
Vəfatı: 8 dekabr 2013 (96 yaşında)
Vəfat yeri: Susseks, İngiltərə
Vətəndaşlıq: Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya
Elm sahəsi: Kimya
Üzvi kimya
Alma mater: Oksford Universiteti
Sidney Universiteti
Mükafatları: Nobel mükafatıKimya üzrə Nobel mükafatı (1975)

Con Kornfort(ing. Sir John Warcup 'Kappa' Cornforth; 7 sentyabr 1917, Sidney — 14 dekabr 2013) — Avstraliya kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1975).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Con Kornfort 1917-ci ilin sentyabrın 7-də Avstraliyada Sidney şəhərində anadan olmuşdur. Sidney və Oksford (1939-cu ildən) universitetlərində oxumuşdur. İkinci Dünya müharibəsi zamanı R. Robinsonun rəhbərliyi ilə penisillinin quruluşunu aydınlaşdırmaq üzrə İngilis-Amerika proqramında iştirak etmişdir. 1946-1962-ci illərdə tibbi tədqiqatlar üzrə şurada (Böyük Britaniya) işləmiş, 1962-1975-ci illərdə “Şell” firmasının kimyəvi enzimologiya laboratoriyasının direktoru, 1975-ci ildən Sussek Universitetinin professoru olmuşdur. Əsas elmi işləri stereokimya və bioüzvi kimyaya aiddir. 1951-ci ildə qeyri aromatik steroidin ilk total sintezini həyata keçirmişdir. Xoles terinin biosintezinin mexanizmini aydın laşdırmışdır. Bu işin gedişində “nişanlanmış sələf” üsulunun inkişafına fundamental xidmət göstərmişdir.

Con Kornfort 1959-cu ildə uyğun xlorhidrinlərdən sis və ya trans olefinlərin stereospesifik sintezini kəşf etmişdir. Bu sintezdə xlorhidrinlər epoksidlərə çevrilir, epoksid hidrogen yodid ilə parçalanır və alınan yodhidrinlər piridində fosforoksixlorid və qalay xloridin qarışığı ilə reduksiya olunur.

Kornfort ilk dəfə olaraq N-asetilneyramin turşusunu, o-oksazolu sintez etmişdir. 1975-ci ildə “Fermentativ kataliz reaksiyalarının stereokimyası üzrə işlərinə görə” kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]