Hoçaz

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Hoçaz
Xəritə
Laçın rayonu
Laçın rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Laçın

HoçazAzərbaycan Respublikasının Laçın rayonu inzibati ərazi vahidində kənd.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Hoçaz kəndi Laçın rayonunun ən qədim kəndlərindəndir. Kəndin adının mənası indiyədək elmi cəhətdən tam araşdırırlmamışdır. Dəqiqləşdirilmiş versiyalardan biri budur ki, Hoçaz sözünün mənası "Hicaz" sözündən götürülüb. Kəndin qərbində yerləşən və sözün həqiqi mənasında cənnət məkan olan "Rizyan meşəsi" adlanan sahə deyilənə görə ərəbcə Cənnət bağı deməkdir. Bu adın ərəb mənşəli olması İranda yerləşən Hicaz şəhəri ilə hansısa əlaqə olduğunu göstərir.

Ə.Qeybullayevə görə isə Hoçaz toponiminin əmələ gəlməsi kuç türk tayfasının adı ilə bağlıdır. Hoç sözü kuç qıpçaq tayfasının adından formalaşmışdır. Bu tayfanın izi Quba bölgəsində Yuxarı, Aşağı və Orta Xuç adı ilə yaşamasını İ.şahbazov qeydə almışdır. O, Hoçaz sözündəkə az ifadəsini "kadus" etnosu ilə əlaqəli olduğunu yazır. Yəni Hoçaz kəndinin adının "Sisəak, silər, saklar" və "Kadus, kazlar, uzlar" da olduğu kimi bu etnonimdə də kuç və az tayfa adlarından formalaşmışdır. Bir sözlə Hoçazlıların ulu babaları ən qədim dövrlərdən burada yaşayan, Zərdüşlülüyü hifz edən çox qədim kuç türk tayfalarıdır.

Kəndin ərazisində yerləşən abidələr, xüsusilə, "Köhnə Hoçaz" adlanan sahədəki qədim tikili yerləri, kəndin mərkəzində yerləşən bu günədək qədər qorunub saxlanmış IV-VII əsrə aid alban məbədi və Ziyrik kəndinə aşırımdakı "Dev damları" adlanan nəhəng daşlarla örtülmüş qədim kurqanlar Hoçaz kəndinin arxivinin, demək olar ki, eramızdan əvvəllərə aid olduğuna dəlalət edir.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Hoçaz kəndində 960 nəfər əhali, 231 fərdi yaşayış evi, 400 nəfərlik 1 orta məktəb, 200 nəfərlik 1 internat məktəbi, 1 klub, 1 kitabxana, 2 mağaza, 1 iaşə obyekti, məbəd, tibb məntəqəsi, 1 məişət xidməti obyekti, 120 nömrəli ATS, XII əsrə aid mağara var idi. Həmçinin kənddə 100 kvt-lıq transformator, Rabitə şöbəsi, inzibati bina, su kəməri, bərk örtüklü avtomobil yolları, rabitə xətti, mərmər sexi, 100 başlıqictimai tövlə, 150 tonluq anbar binası, 25 tonluq yanacaq anbarı da fəaliyyət göstərirdi.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Hoçaz kəndi Laçın şəhərindən 21 km qərbdә, Qarabağ yaylasında yerləşir. Hoçaz rayon ərazi mərkəzi Laçın şəhərindən 18 km məsafədə yerləşən Hoçaz kəndi olmaqla Avazlar, MollalarUludüz kəndlərini əhatə edir. Kəndin sahəsi 1889 hektardır.

Hoçaz inzibati ərazi vahidi rayonun çox gözəl coğrafi bir məkanında yerləşir. Ərazi şimaldan Pircahan, Qarıkaha, cənubdan Zabux, Malıbəy, şərqdən Mollalar, Qızılca, Sus, Qərbdən Qarıqışlaq, Alxaslı, Mayis, Çıraqlı inzibati ərazi vahidləri ilə həmsərhəddir. Ərazinin təxminən 60%-i meşəliklərlə əhatə olunub. Möhtəşəm Hoçaz Qayası zəngin mərmər daşlarından ibarətdir. Böyük mərmər sexi, Saysız-hesabsız bulaqlar və Hoçaz çayı inzibati ərazidə yerləşən kəndlərdə bağçılığın və bostançılığn inkişafına şərait yaratmışdır. Ərazidə yerləşən meşələrdə palıd, vələs, ağzaqayın, vən, cökə ağacları ilə yanaşı, qoz, alma, zoğal, fındıq, əzgil, armud, alça və digər meyvə ağacları ilə zəngindir. Ərazidə qaban, dovşan, canavar, tülkü, çöl pişiyi, porsuq, kirpi, çaylarda isə qızıl balıq, göy balıq, farel və s. balıq növləri yaşayır. Ərazi dərman bitkiləri ilə də zəngindir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənd əhalisi milliyyətcə azərbaycan türklərindən ibarətdir.

Tanınmış şəxslər[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]