Bozdağan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bozdağan
39°53′ şm. e. 46°26′ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Laçın rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Bozdağan xəritədə

BozdağanAzərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Şamkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[1]

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

Coğrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bozdağan kəndi Laçın rayonunun Şamkənd inzibati ərazi vahidinə daxil olan 5 kənddən biridir. Kənd Respublikanın paytaxtı Bakı şəhərindən şose yolu ilə 520 km qərbdə, rayon mərkəzindən şose yolu ilə 70 km şimal-qərbdə, Kiçik Qafqaz sıra dağlarında, Qarabağ silsiləsinin cənub-qərb yamacında yerləşir. Xankəndi dəmir yolu stansiyası ilə şose yolla ara məsafəsi 130 km-dir.Dəniz səviyyəsindən 1540 metr yüksəklikdədir. Bozdoğan kəndi quzeydən Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti, güneydən Şamkənd kəndi, doğudan Çorman kəndi, qərbdən isə Nağdalı kəndi ilə həmsərhəddir. Kənd ərazisi sıx meşəliklərlə zəngindir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kəndin adı boz və dağan sözlərindən ibarət olub etnotoponimdir.Toponim Oğuzların qədim tayfalarından biri olan Bozdoğan tayfasının adından formalaşdığı ehtimal olunur.Bozdoğan adlı yaşayış məskənlərinə Türkiyənin Trabzon, Aydın, Çorum, Mersin, Adıyaman, Adana şəhərlərinin yaxınlığında rast gəlmək mümkündür.Həmin yaşayış məskənlərində Bozdoğan tayfasının müxtəlif qollarına mənsub olan əhali yaşayır. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə[2] İrəvan yaxınlığında Arpaçaydan 8 verst aralıda Bozdoğan adlı kəndin olduğu qeyd olunub. Bozdoğan tayfalarının köçəri həyat tərzi sürdüklərini nəzərə alsaq, ehtimal olunur ki, tarixin hansısa dönəmində həmin tayfaya mənsub insanlar Bozdağan kəndində və yaxud ona yaxın bir ərazidə yaşayıblar.

Bəzi tədqiqatçılar belə güman edirlər ki, toponim eyniadlı etnik qrupun adı ilə (bozdoğan şahin quşunun bir növüdür) bağlıdır. 1933-cü ildə Bozağan variantında qeydə alınmış bu toponim "otsuz, bitkisiz yer" mənasında da ola bilər. Türkiyədə BozDoğan, Ermənistanda Boztoğan adlı yaşayış məntəqələri qeydə alınmışdır[3].

Əhalinin əsasını Oğuz türklərinin salur boyundan təkəli (təkə-türkmən) tayfasının bir qolu olan Hacısamlı elinin Qasımuşağı nəsli təşkil eir.Qarabağ müharibəsi zamanı kənd əhalisindən 2 nəfər şəhid olub, 2 nəfər isə itgin düşüb.Hal-hazırda kəndin 208 nəfər əhalisi var. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

Mədəniyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşğaldan öncə kənddə 51 ev, əhaliyə məxsus 42 tövlə, Kirov adına sovxoza məxsus 2 tövlə, 1 klub, 1 mağaza, 1 feldşer mama məntəqəsi, 1 kitabxana olubdur.

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Erməni işğalınadək kənd əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarət idi.

Əhalinin əsasını Oğuz türklərinin salur boyundan təkəli (təkə-türkmən) tayfasının bir qolu olan Hacısamlı elinin Qasımuşağı nəsli təşkil eir. Qarabağ müharibəsi zamanı kənd əhalisindən 2 nəfər şəhid olub, 2 nəfər isə itgin düşüb. Hal-hazırda kəndin 208 nəfər əhalisi var. Kənd 1993-cü ildə tamamilə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

2006-cı ilin statstikasına görə kəndin əhali sayı 200 nəfər olmuşdur.

İqtisadiyyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı" (PDF) (az.). stat.gov.az. 2019. 2020-04-16 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-04-16.
  2. İrəvan əyalətinin icmal dəftəri (araşdırma, tərcümə, qeyd və əlavələrin müəllifləri: Z.Bünyatov və H.Məmmədov (Qaramanlı), Bakı, «Elm», 1996. s:96
  3. Bozdağan // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: "Şərq-Qərb". 2007. səh. 148. ISBN 978-9952-34-155-3.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Ermənistanda Azərbaycan Mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti II, B. Budaqov, N.Məmmədov.
  • Onomastika, Elmi-Onomastik jurnal, №3, Bakı-2008, Adil Tapdıqov.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]