Cicimli (Laçın)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
CİCİMLİ
Xəritə
Laçın rayonu
Laçın rayonu
Məlumatlar
Ərazi 11,6 km²
Əhali 428 nəfər ()
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Coğrafi bölgə Qarabağ
Rayon Laçın

CicimliAzərbaycan Respublikasının Laçın rayonu inzibati ərazi vahidində kənd. Laçın rayon İcra Hakimiyyətinin Cicimli inzibati ərazi vahidinin mərkəzi.

1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Cicimli Azərbaycanın ən qədim yaşayış məntəqələrindən biri hesab olunur. Buna əyani sübut kimi bu kənddə yerləşən Məlik Əjdər türbəsi, Kar künbəz abidəsi və bu abidələr ətrafında yerləşən "Çoban daş" abidəsini göstərmək olar. Cicimli kəndi XX əsrin 70-ci illərinədək bölgədə əsas məskunlaşma məntəqəsi olmuşdur. Bu kəndin mərkəzində XIX əsrin 2-ci yarısında inşa edilmiş Məscid uzun illər (Azərbaycanın Sovet Rusiyası tərəfindən işğalınadək) mədrəsə kimi fəaliiyət göstərmişdir və bu təhsil ocağında dövrünün görkəmli din xadimləri islam dinini tədris etmişlər. Peyk görüntüləri ilə müşahidə etdikdə həmin Məscid binasının bu gün də mövcud olduğunun şahidi oluruq.

Cicimli kəndi 1828-ci il Türkmənçay "sülh" müqaviləsindən sonra Rusiya İmperiyasının bu ərazilərdə məskunlşdırdığı ermənilər tərəfindən 8 dəfə işğal edilib, 7 dəfə əhalisi soyrırıma məruz qalıb və bütünlüklə yandırılaraq dağıdılmışdır. Sonuncu işğal 1992-ci ilin may ayında baş verib və bu günədək davam etməkdədir. İşğal nəticəsində kənddə yerləşən orta məktəbin 1948-ci ildə və 1976-cı ildə inşa edilmiş binaları, İcra nümayəndəliyinin, poçtun, tikiş fabrikinin, M.Ə.Sabir adına kolxozun, klubun, kitabxananın, qarışıq mallar mağazasının və tibb məntəsinin binaları, həmçinin kənd sakinlərinə məxsus 80-ə yaxın fərdi yaşayış evi Rusiya və Ermənistan Silahlı Qüvvələri və onların himayədarlıq etdiyi erməni terrorçuları tərəfindən yandırılaraq tamamilə məhv edilmişdir. Döyüş əməlyyatları zamanı döyüş mövqelərindən xeyli aralıda yerləşməsinə baxmayaraq 12 may 1992-ci il tarixdə terrorçu erməni ordusuna məxsus artilleriya qurğusundan açılan atəş nəticəsində bu kənddə yerləşən XII-XIII əsr abidəsi Məlik Əjdər türbəsinin günbəz hissəsi dağıdılmışdır. 1988-ci ildən 1992-ci ilədək öz imkanları ilə, həmçinin Laçın alayının və Laçın polisinin köməkliyi ilə kəndi müdafiə edən kənd əhalisi isə soyqırım və terror təhlükəsi qarşısında qalaraq məcburi şəkildə deportasiya olunmuşdur.

Hazırda Cicimli kəndinin əhalisinin 95%-ə qədəri Sumqayıt şəhərində məskunlaşıb.

Abidələri[redaktə | əsas redaktə]

Məlik Əjdər türbəsi[1], Kar günbəz, Çobandaş abidəsi və 19-cu əsrə aid məscid.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin yerləşdiyi ərazi Qarabağ vulkanik yaylasına xas olan təbiətə və relyefə malikdir. Dəniz səviyyəsindən maksimal hündürlüyü 1230m., minimal hündürlüyü isə 1000m.-dir. Hər tərəfdən çox da hündür olmayan təpəliklərlə əhatə olunan kəndi Ağçay iki hissəyə - yerli əhali tərəfindən Güney və Quzey adlandırılan hissələrə bölür. Çay şimali-qərb hissədən daxil olaraq kəndin düz ortasından - sıldırım qayalıqlar arasından şərq istiqamətində 9 km axıb keçərək Həkəri çayına qovuşur. Qışı çox sərt soyuq keçsə də, yayda maksimal temperatur müsbət 33-34 dərəcə C-dən artıq olmur.

Dekabr və yanvar aylarında Güney adlandırılan hissədə mülayim isti hava olduğu halda, Quzeydə qarın qalınlığı 25-30 sm-ə çatır.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

428 nəfərdir. İşğala qədər bu kənddə 100-dən artıq ailə təsərrüfatını özündə birləşdirən 80-ə yaxın evdə, təqribən 320 nəfər əhali yaşayırdı. Kiçik istisnalar nəzərə alınmasa kəndin əhalisi bütünlüklə türk əsilli azərbaycanlılardan ibarətdir.

Tarixi şəxsiyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

Cicimli kəndinin şəhidləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Məzahir İsmayılov - “Hərbi xidmətlərə görə” medalı ilə təltif edilmiş döyüşçü.
  • Fürüzəddin Cəfərov
  • Elman Yusifov
  • Mehdi Məmmədov

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilik idi.

Cicimli kəndində yer adları[redaktə | əsas redaktə]

Hacı Allahverdi yurdu, Safxan dərəsi (və ya Səfixan dərəsi), Qoşa təpələr, Gözəloğlunun çuxuru, Çobandaş, Daranlı, Zahar kahası, Qoşa Günbəzlər, Camahanın çuxuru (və ya Camalxanın çuxuru), Oyuğun yalı, Əbilin çuxuru, Çınqıllı, Səmədin çuxuru, Ağ çəvlik (türkcə çiflik, yəni ferma), Tülkü dərəsi, Şotlannı yurdu (şotlanlı kürdlərinin oba yeri), Vəlioğlunun güneyi, Başmaqçının yalı, Eşşək meydanı, Tək kol, Dübək dərəsi, Mir Həsən zəmisi, Umudun çuxuru, Çələbi yurdu, Muncuqçıxan, Qoşa qara qayalar, Bədəloğlunun taxtası, Rəfi yurdu, Novruzəkən dərə, Anbarın quzeyi, Nəbioğlunun qayası, Mayılın kahası, Mahmudun taxtası, Puçqalıyan, Əhmədin bağ yeri, Ag daş, Qara daş, Qumluq, Sarı yoxuş, Düyütorpaq kahası, Qızıl qaya, Pəriləng kahası, Kənd meşəsi, Div kahası, Kəmərə məhlə, Aşağı məhlə, Güney məhlə, Şıx əfəndinin (Şeyx Mir Həmzə Əfəndi) zikrə yeri, Xaləddin ağanın evi, Məscid, Daş bulaq, Daş bulağın düzü, Qırmızı daş, Çıraq daşı, Yastı daş, Qara arxac, Çatım, Yeddi bulaq, Camahan bulağı, Orta bulaq, Tacının bulağı, Rzanın kahası, Qurbanın kahası, Şor dərə, Umudun çəvliyi, Mircəfər qalası, Dübəkli, Tanəhli (və ya tənəkli), Sulu kaha, Cinlicə, Muzla bulağı, Qara gab ("Qara keçid" mənasını verir), Quş oturan qaya, Dəvə boynu, Əzimin kahası.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Faiq İsmayılov. Laçın rayonunun tarixi abidələri haqqında