Qori (şəhər)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qori
Gori cathedral (view from the Gori Fortress) (B).jpg
Bayraq Gerb
Bayraq
Gerb
Xəritədə yeri
Qori Gürcüstan xəritəsində
Qori
Qori
Məlumatlar
Ölkə Flag of Georgia.svg Gürcüstan
Bölgə Yuxarı Kartli
Əsası qoyulub 1801
Əhali 50,8 min. nəfər (2009)
İnternet saytı www.gori-municipality.ge

Qori (gürc. გორი) – Gürcüstanda şəhər.

Tarixi[redaktə]

Qori şəhərinin əsası XII əsrin əvvəlində gürcü çarı David Qurucu tərəfindən qoyulub. 1477-ci ildə Ağqoyunlu dövlətinin başçısı gözlənilmədən Qoriyə hücum edərək şəhəri tutsa da, yezliklə geri çəkilib. XVI əsrin ortalarında Qorinin az bir müddət ərzində Səfəvi şahı Təhmasib I ələ keçirib. XVI əsrin sonlarında Qori şəhəri və ətraf ərazilər Osmanlı türkləri ilə Səfəvilər dövləti arasında mübarizə meydanına çevrilib. Bu mübarizədən osmanlılar qalib çıxır. 1599-cu ildə gürcü çarı Simon I qəfildən Qoriyə hücum edərək şəhərdəki Osmanlı qarnizonunu məğlub edir və şəhəri tutur. 1614-cü ildə Səfəvi şahı I Abbas Qorini ələ keçirir və buradan Gürcüstanın qalan ərazilərini fəth etməyə başlayır. Fransız səyahətçisi Jan Şardenin sözlərinə görə XVII əsrin 70-ci illərində Qori mühüm ticarət mərkəzi idi. 1723-cü ildə Osmanlı türkləri Qoriyə hücum edərək şəhəri dağıdırlar. Osmanlılar bir müddət şəhərdə hakimiyyəti əllərində saxlayır. 1735-ci ildə Qorini İran dövləti ələ keçirir. Lakin Nadir şahın ölümündən sonra İranda mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsindən istifadə edən yerli gürcü çarları XVIII əsrin 40-cı illərində Qoridə hakimiyyəti ələ keçirirlər. XIX əsrin əvvəlində Cənubi Qafqaza hücum edən rus qoşunları Qori də daxil olmaqla bütün Gürcüstanı Rusiyaya birləşdirirlər. 1920-ci ildə baş verən Qori zəlzələsi nəticəsində şəhərdə güclü dağıntılar baş verib. 2006-cı ildə Gürcüstan prezidenti Mixael Saakaşvili Qoridə Gürcüstanın Senaki bazasından sonra ikinci müasir hərbi bazasının tikiləcəyini elan edib. Lakin 2008-ci ildə baş verən Rusiya-Gürcüstan müharibəsi zamanı rus qoşunları Qorini işğal edərək həmin bazanı tamamilə dağıdaraq bütün hərbi texnikasını Rusiyaya daşıyıblar.

Coğrafiyası[redaktə]

Şəhər Gürcüstanın mərkəzində, Kür çayının sol sahilində, Böyük Liaxvi çayının Kürə töküldüyü yerdə yerləşir.[1][2]

Əhalisi[redaktə]

Qori şəhərinin əhalisi[3]
28.1.1897 sa. 17.12.1926 sa. 17.1.1939 sa. 15.1.1959 sa. 15.1.1970 sa. 17.1.1979 sa. 12.1.1989 sa. 17.1.2002 sa. 1.1.2010 r.t.
10 269 10 192 19 628 35 061 48 181 55 984 68 924 49 516 54 200

Şəkilləri[redaktə]

Məşhur adamları[redaktə]

Stalinin Qoridə heykəli

İstinadlar[redaktə]

  1. Гори (город)
  2. [1]
  3. Population statistics of Eastern Europe: Cities & towns of Georgia

Xarici keçidlər[redaktə]