Bolnisi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Bolnisi
Bayraq Gerb
Bayraq
Gerb
Xəritədə yeri
Bolnisi Gürcüstan xəritəsində
Bolnisi
Bolnisi
Məlumatlar
Ölkə Gürcüstan
Bölgə Kvemo Kartli
Əsası qoyulub 1818
Əvvəlki adı Yekaterinenfeld (1818-1921)[1]
Lüksemburq (1921-1943)
Əhali 11.300 nəfər (2009)
Katarinenfeld (bugünkü Bolnisi, 1941)

BolnisiGürcüstan Respublikasının Borçalı bölgəsində şəhər, Bolnisi bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi.

Tarix[redaktə]

Bolnisi şəhəri azərbaycanlılar tərəfindən tarixən Çörük Qəmərli kimi adlandırılmışdır.[1] Bununla yanaşı rayonun bəzi yerlərində əski türk dilində "Bol və ulus" (çoxmillətli) sözlərinin birləşməsindən yarandığı ehtimal edilən "Bolus" sözü ilə əlaqəli bir çox toponimlərin olması da diqqəti çəkir.

Bolnisi qəsəbə olaraq 1818-ci ilin payızı - 1819-cu ilin yayında Vürtemberq Krallığından Çar Rusiyası tərəfindən Qafqaza köçürülmüş almanlar üçün təşkil edilmiş, qəsəbə Rus imperatoru I Pavelin (1796-1801) qızı və Vürtemberq kraliçası Yekatrina Pavlovnanın şərəfinə Yekaterinenfeld adlandırılmışdır.[2] Burada məskunlaşdırılmış 116 alman ailəsinə 3913.1155 desyatin torpaq sahəsi verilmişdi.[3] Gürcüstanda Sovetlər Birliyi qurulduqdan sonra 1921-ci ildə o, Almaniyada doğulmuş yəhudi əsilli komunist inqilabçı Roza Lüksemburqun şərəfinə Lüksemburq adını daşımışdır. 15-30 oktyabr 1941-ci ildə burada məskunlaşmış alman əsilli əhali məcburi şəkildə Qazağıstana deportasiya olundu.[4] Almanların sürgün edilməsindən sonra 3 aprel 1943-cü ildə Lüksemburq qəsəbəsinin adı Bolnisi qəsəbəsi olaraq dəyişdirildi.[5]

Fiziki-coğrafi mövqeyi[redaktə]

Bolnisi şəhəri Gürcüstanın cənub-şərqində Maşavera çayının üzərində dəniz səviyyəsindən 520-600 metr yüksəklikdə, Rustavi şəhərindən 65 km qərbdə, paytaxt Tiflisdən isə 63 km cənub-qərbdə yerləşir. Havanın orta illik temperaturu 12 °C, o cümlədən yanvarda 0,0-0,3 °C, iyulda 23,6 °C, mütləq maksimum temperatur 40 °C, mütləq minimum temperatur -25 °C, illik yağıntı 400-500 mm təşkil edir.

Əhali[redaktə]

Gürcüstanda 2002-ci ildə aparılmış sonuncu əhali siyahıyaalmasının nəticələrinə görə şəhərin əhalisi 2.614 ailədə 9.938 nəfərdən ibarət olmuşdur [6].

1941-ci ildə almanların SibirQazaxıstana sürgün edilərək onların yerinə gürcülərin yerləşdirilməsi və 80-ci illərin sonlarında baş vermiş milli qarşıdurma zamanı aparılmış etnik təmizləmə əməliyyatları ilə əlaqədar olaraq şəhərin etnik mənzərəsi tam dəyişmişdir. Azsaylı erməni ailələləri çıxılmaqla Bolnisi yalnız gürcülərdən ibarət monoetnik şəhərə çevrilmişdir.

Mədəniyyət[redaktə]

Hazırda şəhərdə 3 dövlət ümumtəhsil məktəbi, 1 orta ixtisas məktəbi, 2 kitabxana, 1 teatr, 1 muzey və MV adını daşıyan 1 teleşirkət fəaliyyət göstərir.

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 Грузия для всех; он-лайн путеводитель по Грузии: Болниси (город)
  2. Зейналова С.М. Немцы на Кавказе. – Баку: Мутарджим, 2008., стр. 219
  3. Зейналова С.М. Немцы на Кавказе. – Баку: Мутарджим, 2008., стр. 220
  4. Зейналова С.М. Немцы на Кавказе. – Баку: Мутарджим, 2008., стр. 318
  5. Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, filologiya elmləri doktoru, professor Şurəddin Məmmədlinin müəllifi olduğu və 1997-ci ildə yayınlanmış "Alın yazımız" kitabı əsasında hazırlanmış "Borçalı tarixi" elektron kitabı. səh. 43
  6. 2002-ci ildə Gürcüstanda keçirilmiş əhali siyahıya alınmasının nəticələri (gürcü dilində)

Həmçinin bax[redaktə]

Bolnisi rayonu kəndləri Gürcüstan Bayrağı

Ölkə: Gürcüstan
Rayon: Bolnisi
Azərbaycanlı kəndləri: Abdallı, Ağalar, Aqaurt, Arakel, Arıxlı, Bala-Muğanlı, Balıc, Beytəkər, Cəfərli, Darvaz, Dzedzvnariani, Dəllər, Dəmirli, Əsmələr, Faxralı, Güləver, Hasanxocalı, İmirhəsən, İncəoğlu, Qaradaş, Qaratikən, Bolus Kəpənəkçisi, Kibircik, Qoçulu, Kolagir, Qoşakilsə, Mığırlı, Molla Əhmədli, Musoprian, Poladauri, Şəmşioğlu, Sarallar, Saraçlı, Sənəb, Sisqala, Zol-Göyəç