V Murad

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Sultan V Murad, 1878

Sultan V Murad (30.05.1876-31.08.1876) -Osmanlı sultanı.

Əbdülməsidin oğludur. 1840-cı ildə anadan olub. 30 may 1876-cı ildə Sultan Əbdüləzizin taxtdan endirilməsiylə Osmanlı sultanı elan edildi. Ancaq Dövlət işlərindəki bütün səlahiyyətlər Hüseyn Ovu, Kayserili Əhməd, Midhat və Rəşid paşaların əlində idi. Sultan Əbdüləzizə həddindən artıq dərəcədə kin saxlayan bu paşaların, əmisinə qarşı etdikləri ədəbsizliklər Sultan V Muradı çox üzdü. Səltənətinin beşinci günündə, yenə bu paşaların tərtibiylə, Sultan Əbdüləzizin faciəvi şəkildə şəhid edildiyini və anasına qarşı edilən hərəkətləri öyrənincə çox sarsıldı və bu fəlakət yolunun sonunu düşünməkdən ağlı pozuldu. Xüsusilə hadisələr qarşısında çarəsizliyi dövlətin sultanı olduğu halda əmisi və anasına kömək əlini uzada bilməməsi Murad Xanı pərişan edirdi. Həkimlərin səhv diaqnozu və müalicəsi də xəstəliyinin artmasına səbəb oldu. Digər tərəfdən qiyamı reallaşdıran paşalar, 15 iyun 1876-cı ildə Mithat Paşanın evində yığıncaq halında ikən, otağa girən hərb kolağası Çerkes Həsən bəy Hüseyn Ovu Paşa ilə nazır Rəşid Paşanı öldürdü. Yaralı olan Həsən Bəy sabahısı gün Bəyazıd meydanında asılaraq şəhid edildi. Sədrəzəm Rüşdi Paşa kimsəyə hesab vermədən dövləti idarə edirdi. Nəhayət 31 avqustda toplanan kabinet, Sultan Muradın taxtdan endirilməsinə qərar verdi. Şeyxülislam, Sultanın şüurunun yerində olmadığından buna icazə verən bir fətva hazırladı. Həkimlər Sultanın yaxşılaşmasının qeyri-mümkün olduğuna dair hesabat verdilər. Sabahısı gün Sultan Muradı taxtdan endidilər (31 avqust 1876). Eyni gün Osmanlı taxtına keçən Sultan II Abdulhəmidə hamı beyət etdi.

V Murad Çırağan Sarayına yerləşdi. Sultan Abdulhəmidin şəxsən maraqlanıb, zamanın məşhur həkimlərini göndərərək müalicə etdirməsindən sonra tamamilə yaxşılaşdı. V Murad, vəfat edənə qədər, iyirmi səkkiz il Çırağan Sarayında vaxtını oxumaq və nəvələrini oxutmaqla keçirdi. 28 avqust 1905-ci ildə, şəkər xəstəliyindən vəfat etdi.

Osmanli-nisani.svg
 
Osmanlı sultanları
Flag of the Ottoman Empire.svg