III Əhməd

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
III. Ahmet.jpg

Sultan III Əhməd — 1703-1730-cu illərdə Osmanlı sultanı.

IV Mehmedin oğludur. 1673-cü ildə anadan olub. 22 avqust 1703-cü ildə Ədirnədə taxta çıxdığı zaman, 30 yaşının içində idi. Sultan Əhməd əvvəlcə 1703-cü ildə Ədirnə hadisəsində üsyan çıxaranları tək-tək cəzalandırdı. Dövlətin daxili işlərini düzəltdi. 1711-ci ildədə İsveç kralı XII Şarl (Dəmirbaş) ruslara məğlub olub, Osmanlılara aid Ozi qalasına sığındıqda, ruslar Türk sərhədini pozdular. Osmanlı dövləti Rusiyaya hərb elan etdi. Aprel 1711-ci ildə Baltaçı Məmməd Paşa əmrindəki Osmanlı ordusu Çar ordusunu Prut çayı kənarında qarşıladısa, yeniçərilərin artan itaəttsizliyi səbəbindən müqvəffəqiyyət qazana bilmədi. Nəticədə Osmanlılara təslimi şərtiylə sülh imzalandı. Ancaq Ruslar andlaşma şərtlərini yerinə yetirmədilər. Sultan Əhmədin Osmanlı Ordusunun təkrar hücuma keçməsindən sonra, Çar andlaşmaya riayət etmək məcburiyyətində qaldı və səfərdən imtina edildi. Əli Paşa 1714-cü ildə qaradağlıların üsyan etməsi üzərinə Bənövşəyiyə səfərinə çıxdı və Karlofça andlaşmasıyla Venediklere keçən bütün qalaları bir-bir fəth etdi. Osmanlıların zəfərindən narahatlığa düşən Alman Avstriya İmperatorluğu bu fəthləri tanımadığını bildirdi. Bu vəziyyət iki dövlət arasında hərbə gətirib çıxardı. 1716-cı ildə Petervaradında edilən sagvaşı Osmanlıların üstün bir vəziyyətdə ikən, döyüşün ən şiddətli anında Sədrəzəm Kürəkən Əli Paşanın vurularaq şəhid düşməsi səbəbindən məğlub oldular. Bu məğlubiyyətin sonunda imzalanan Pasarofça andlaşmasıyla Belqrad və Semendre Avstriyada qalmaq üzrə Sova çayı sərhəd qəbul edildi. III Əhməd Xan əlli il davam edən döyüşlər sonunda köhnələn ordunu qüvvətləndirmək, ölkə üçün dincliyi təmin etmək, abadlıq fəaliyyətlərinə sürət vermək, beləcə dövləti ən yüksək səviyyəyə çıxarmaq istəyirdi. Bu dövrədə İran ilə edilən döyüşlər sonunda Gəncə, Naxçıvan, Xoy, Salman, Kirmanşah və Nihavənd kimi şəhərlər fəth edildi. 1730-cu ildə Müdirə Xəlil adlı şəxs ətrafına yığdığı adamlarla üsyan etdi. Yeniçərilərin də hadisələrə qoşulması üsyanın böyüməsinə səbəb oldu. İbrahim Paşa, iki kürəkəni ilə boğularaq öldürüldü. Artıq qan tökülməsini istəməyən sultan Üçüncü Əhməd, 2 oktyabr 1730-cu ildə taxtı bir çox nəsihətlə qardaşı oğlu Mahmuda təslim etdi.

Səltənətdən çəkildikdən sonra elm və ibadətlə məşğul olan Sultan Əhməd , 1 iyul 1736-ci ildə, 63 yaşında ikən vəfat etdi..

Osmanli-nisani.svg
 
Osmanlı sultanları
Flag of the Ottoman Empire.svg