Böyük Qaraqoyunlu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Əzizli (Göyçə) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Böyük Qaraqoyunlu

40°09′ şm. e. 45°52′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı UTC+04:00
Böyük Qaraqoyunlu xəritədə
Böyük Qaraqoyunlu
Böyük Qaraqoyunlu

Böyük Qaraqoyunlu (1935-ci ildən Əzizli) — Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunda kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Qaraqoyunlu kəndi.jpg

Böyük Qaraqoyunlu kəndi İrəvаn quberniyаsının Nоvоbаyаzid qəzаsındа kənd idi. Kənd rаyоn mərkəzi Bаsаrkeçərdən 14 km məsаfədə yerləşir. XIX əsrin оrtаlаrındа kəndin mаldаrlаrının Çаlmаlı dаğındа "Qаtаr" аdlı yerdə yаylаq yurdu оlub. Böyük Qaraqoyunlu kəndinin adı dəyişdirilərək 3 yаnvаr 1935-ci ildə Əzizli, 19 аprel 1991-ci ildə isə ermənilər tərəfindən yenidən dəyişdirilərək Norabak adlandırılmışdır.Əzizli sözünün mənası kənd əhalisinin bir-birilərinə qarşı istiqanlı, qonaqpərvər olduqlarını bildirir. Qaraqoyunlu kəndinin yaranması XVIII əsrin əvvəlində (1730) olmuşdur. Kənd rayon mərkəzindən şərq tərəfdə 12 km məsafədə,mövqeyinə görə Göyçə mahalının ən uca dağı sayılan Çalmalı dağının 3 km cənub hissəsində yerləşmişdir. Kəndin iki tərəfi xırda dağlıq silsiləsi, iki tərəfi isə düzənlikdir. Kəndin mərkəzindən çay axır və Göyçə mahalının 70%-i sərbəst görünür. Üzü cənuba durub baxanda sağ tərəfdən 2.5 km Ağkilsə, sol tərəfdən 2.5 km Sarıyaqub,günbatan tərəfdən 4 km, Hüseynquluağalı (Nərimanlı) kəndləri ilə, gündoğan tərəfdən isə 15 km məsafədə Azərbaycanın Kəlbəcər rayonu ilə həmsərdəddir. Vaxtı ilə Sarıyaqub və Böyük Qaraqoyunlu kəndləri ilə həmsərhəd olan 1949-cu ildə tamamilə ləğv edilən, əhalisinin bir qismi Zod, Ağkilsə və Böyük Qaraqoyunlu kəndlərində məskunlaşan, bütün torpaq sahələri Böyük Qaraqoyunlu kəndinə verilən Kiçik Qaraqoyunlu kəndidə indiki Qaraqoyunlu kəndinin qonşusu olmuşdur. Kəndin əhalisinin 60%-ni Qazax mahalından,40%-ni isə Cənubi Azərbaycandan, İrəvandan və Qarabağdan gələnlər təşkil edirdi.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə: uşaq bağçası, klub, kitabxana, orta məktəb, tibb məntəqəsi, ticarət obyektləri və rabitə xidməti mövcud idi. 1930-1932-ci illərdə kənddə dövlət tərəfindən məktəb açılmışdır. Məktəbin inzibati binası olmadığı üçün dərslər imkanlı şəxslərin evlərində keçirilədi. 1937-ci ilə qədər ibtidai(I-IV), 1960-cı ilə qədər natamam orta(VIII), 1988-ci ilin dekabrına qədər isə orta (X) məktəb olmuşdur.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Kənd Kiçik Qafqazda Göyçə silsiləsinin qərbində Qumlu (Çalmalı) dağının ətəyində yerləşir. İqlimi, qışı soyuq, yayı mülayim.

Kolxoz sədrləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. İmamalı-(Qaraqoyunlu k.) ilk kolxoz sədri
  2. Zeynalabdin-(Qoşabulaq k)
  3. Namazov Əli Nəcəf oğlu-(Qaraqoyunlu k.)
  4. Məmmədov İbrahim Tağı oğlu-( Boyuk Qaraqoyunlu)
  5. Məmmədov Aydın-(Qaraqoyunlu k.)
  6. Qurbanov Şahmalı-(Nərimanlı k.)
  7. Hüseynov İman-(Qaraqoyunlu k.)
  8. Cəfərov Tapdıq-(Şişqaya)
  9. Asalanov Səfər-(Nərimanlı k.)
  10. Babayev İsrafil-(Qaraqoyunlu k.)
  11. Nəsibov Köçəri-(Qaraqoyunlu k.)
  12. Rüstəmov Vaqif-(Daşkənd)

Qaçqınlıq[redaktə | əsas redaktə]

1905-1907-ci illərdəki 1-ci qaçqınlıq zamanı kənd əhalisi ermənilərə kəskin müqavimət göstərərək geri çəkilməmişdir. Beləliklə, 1905-1907-ci illərdə ermənilərin kənd əhalisini köçürmək cəhdləri heçbir fayda verməmişdir. Kəndin təxminən 100 evi, 500-600 nəfərə yaxın əhalisi olmuşdur.

1918-1920-ci illərdəki 2-ci qaçqınlıq zamanı kənd əhalisi doğma yurdlarından çıxarılaraq Daşkəsən,Tovuz,Gədəbəy,Kəlbəcər,Şəmkir,Gəncə və başqa yerlərdə məskunlaşmışdır. Əhali 1921-ci ilin yazında yenidən kəndin igid oğlu Attımustafalılar tayfasından olan Kərbəlayı Çobanın yaratdığı mahalın igid oğlanlarından ibarət olan 15 nəfərlik dəstənin köməyi ilə geri qayıtmışdır. Bu dövrdə isə kəndin təxminən 120 evi 700-800 nəfərə yaxın əhalisi olmuşdur.

Kərbəlayı Çoban və onun yaratdığı dəstə nəinki Qaraqoyunlu kəndini, eləcə də mahalda çıxarılan əksər kəndlərin əhalisini də doğma yurdlarına qaytardı. Onun igidliyindən,eləcə də Sovet hakimiyyətinin gəlişindən qorxan erməni daşnaqları məcbur qalaraq barışıq elan etdilər. Beləliklə Göyçə mahalı yenidən bərpa olundu. 1948-1953-cü illərdəki 3-cü qaçqınlıq zamanı kənd əhalisi doğma yurdlarından çıxarılmışdır. Kənd əhalisi Tərtər,Kəlbəcər, və başqa yerlərdə məskunlaşmışdır. Əhali tab gətirə bilmədikləri üçün 1953-cü ilə qədər doğma kəndinə qayıtmış, bir hissəsi isə həmin yerlərdə qalmışdır. Kəndin 120-130 evi, 600-650 nəfərə yaxın əhalisi olmuşdur. 1988-1991-ci illərdəki 4-cü qaçqınlıq zamanı, kənddə 370 ev, 2000 nəfər əhali olmuşdur.

Kəndin tayfaları[redaktə | əsas redaktə]

  • Ağaməmmədlilər - (Cənubi Azərbaycan)
  • Attimustafalilar ve yaxud Alaboğazdilar-(Qazax mahalindan)
  • Bala Qaraqoyunlular.
  • İmanlar .
  • Kazımlılar - (Türkiyə,İğdır vilayəti, Qaraqoyunlu kəndi)
  • Kərimlilər-(Qazax mahalından)
  • Kərbəlayı Məhərrəmlilər - (Qazax mahalından)
  • Məşədi Hüseynalılar ( İrəvanlılar )
  • Nəsiblilər - (Qazax mahalından)
  • Nağılılar - (Cənubi Azərbaycandan)
  • Seyidlilər - (Cənubi Azərbaycan, Təbriz)
  • Səfərlər.
  • Şıxlar - (Qazax mahalından)
  • Şahgəldilər.

Kəndin din adamları və seyidləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Kərbəlayı Məhərrəm-(Kərbəlayı Məhərrəmlilər tayfasının başçısı)
  • Kərbəlayı Seyid Cəfər-(Seyidlilər tayfası)
  • Kərbəlayı İsa-(Attımustafalılar tayfası)
  • Kərbəlayı İsmayıl -(Kazımlılar tayfası)
  • Kərbəlayı Çoban-(Attımustafalılar tayfası)
  • Kərbəlayı Hüseyn-(Ağaməmmədlilər tayfası)
  • Məşədi Abdulla-(Kazımlılar tayfası), həyat yoldaşı Məşədi Nazlı ( Rza oğlu Bayramın bacısı olub).
  • Kərbəlayı Abbas-(Ağaməmmədlilər tayfası)
  • Məşədi Musa-(Attımustafalılar tayfası)
  • Məşədi Mirmahmudağa-(Seyidlər tayfası)
  • Məşədi Muxtar-Attımustafalılar tayfası)
  • Məşədi Hüseynalı-(Məşədi Hüseynalılar tayfasının başçısı)
  • Seyid Abbasəli
  • Seyid Məhəmməd
  • Seyid Talıb
  • Seyid Hadı
  • Seyid Mirəli
  • Seyid Mirismayıl
  • Seyid Mirhəsən
  • Seyid Mirsəlim
  • Seyid Şəmistan
  • Seyid Miri

Tanınmışları ve Ziyalilari[redaktə | əsas redaktə]

  • Salman Vilayətoğlu — publisist, jurnalist, psixoanalitik.
  • Üzeyir Novruzov - tanınmış sirk ustası
  • Abdullayev Elçin Ş. o.—Polis polkovniki Kəlbəcər rayon polis şöbəsinin rəisi
  • Quliyev Tapdıq F. o.—Turan informasiya və Amerikanın səsi agentliklərinin təmsilçisi
  • Salmanov Salman V. o.—Dövran qəzetinin baş redaktoru
  • Nəsibov Famil N.o AAu professor
  • Nəsibov Şaiq N o Mockva BİJ in professor
  • Nəcəfov faxrəddin konustruktur elimlər namizədi
  • İsmayılov Mehman elimlər namizədi
  • Həsənov Talıb Ələkbər oğlu sosialist əməyi qəhrəmanı lenin ordeni lauriatı
  • Şahvələd Bəhman oğlu ismayilov .Həkim .Şair.
  • Nəsibov Elşən Yaqub oğlu. həkim. Cərrah.
  • Məmmədov ibrahim Taği oğlu. Boyuk Qaraqoyunluda kolxoz qurucularindan. ilk kolxoz sədri
  • Kazımov Kazım Kərim oğlu.Kolxoz qurucularindan. Erm.SSR Ali Sovetinin deputatı.
  • Məmmədov Aydın Abdulla oğlu. Kolxoz sədri, iki çağırış SSRi Ali Sovetinin deputatı
  • Hűseynov İman Gűləli oğlu.Kolxoz sədri iki çağırış SSRi Ali Sovetinin deputatı
  • Hüseynov Xosrov Abdulhüseyn oğlu. peşəkar jurnalist-publisist,kənd orta məktəbinin direktoru
  • Hüseynov Vüqar Xosrov oğlu TELERADİO İB Gəncə RTYF-in şöbə rəisi
  • Bayramov Əmirxan.Basarkeçər rayon məhkəməsinin sədri.
  • Hacıyev Gəncəvi imamqulu oğlu .həkim.Xızı rayonu GEM-nin direktoru.
  • İsmayilov Yunis Museyib oğlu .1969- çu il Moskvada, Ümumi İttifaq Kolxozcular Qurultayının iştirakçısı olmuşdur. (Третий Всесоюзный Съезд Колхозников. Москва, Кремль,25-27 ноября 1969г.). 1970-çi Ilde( Sov.İKP. КПСС) növbeti Qurultayina dəvət almışdır. 1969-cu ilde Qurultay ordeni , 1970-ci ilde lenin (В.И.Ленин) ordeni ile teltif olunmuşdur.
  • Elsevər Möysüm oğlu Mehdiyev.Tarixçi-Hüquqşunas. ,,Əsl Zaman,, qəzetinin baş redaktoru və təsisçisi.
  • Bayramov Səhman Yusif oğlu. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi. Elmi Tədqiqat Baytarlıq İnstitunun elmi işlər üzrə direktor müavini,baytarlıq elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent.( Sənani)
  • Aqşin Kərəm oğlu Kərimov Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin bakalavr və Magistr pillələrini fərqlənmə ilə bitirib. AzMİU Universitet şəhərciyinin direktorudur. Xaricdə və Ölkəmizdə çıxmış 30a yaxın məqalənin 2kitabın müəllifidir. Dosent, Texnika üzrə Fəlsəfə doktorudur.
  • Ağayev Polad. Kənd Təsərrüfati Nazirliyi.Aqrar elm məsləhət və informasiya mərkəzi yanında, Elmi Tədqiqat İnstitunun aparıcı mütəxəsisi

Qaraqoyunlu kəndində işləmiş məktəb direktorları[redaktə | əsas redaktə]

1.Möhsüm-(Kəvər rayonu,Ağqala kəndi)

2.Əmiraslanov Tapdıq-(Zod kəndi)

3.Hacıyev Əhməd-(Nərimanlı kəndi)

4.Xəlilov Cəmşid-(Kiçik Məzrə kəndi)

5.Salmanov Vilayət-(Qaraqoyunlu kəndi)

6.Əliyev Qafar-(Nərimanlı kəndi)

7.Hüseynov Xosrov-(Qaraqoyunlu kəndi)

8.Həsənov Əli-(Qaraqoyunlu kəndi)

Aşıq və şairləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Aşıq Əsəd — yaradıcı aşıq Dədə Ələsgərin 12 şəyirdindən biri.
  • Aşıq Məhəmməd Rzayev — ustad aşıq
  • Aşıq Cahad — ustad aşıq
  • Aşıq Səlim
  • İbrahim Qurbanov (şair)
  • Aşıq Lətif
  • Aşıq Hilal
  • Aşıq Sadıq
  • Aşıq Saleh
  • Göy Aşıq
  • Şair Qəmbərov Bayraməli
  • Şair Qurbanov İbrahim
  • Şair Məmmədov Çirkin
  • Şair Alıyev Fəxrəddin
  • Şair Məmmədvəliyev Rəfi
  • Şair Həsənov Akif
  • Şair Nağıyev Kərəm - şeirlərini "Qayğıkeş" təxəllüsü ilə yazardı. 2000-dən artıq müxtəlif janrlarda yazdığı şeirləri var
  • Şair Şıxzadə Astan - şeirlərini "Şıxzadə" təxəllüsü ilə yazardı. 2000-dən çox şeiri var, onun 360 şeiri təcnis formasında yazılan şeirlərdir.
  • Şair Həsənov Bəxtiyar - şeirlərini "Göyçəli", "Qaraqoyunlu" və "Əlioğlu" təxəllüsləri ilə yazardı.

Qarabağ müharibəsi şəhidləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Həsənov Qafqaz Əli oğlu (itkin)
  • Qurbanov Şahin Bayram oğlu (itkin)
  • Rəhimov Rəhim Eynulla oğlu - leytenant (itkin)
  • Çobanov Nuru Şuru oğlu - kapitan (şəhid)
  • Xanlarov Elizbar Firudin oğlu (şəhid
  • Xanlarov Elimdar Nuriddin oğlu (şəhid)
  • Nəcəfov Novruz Əlasdan oğlu (şəhid)
  • Qurbanov Qurban Əvəz oğlu (şəhid)
  • Qəhrəmanov Məzahir Yusif oğlu (şəhid)
  • İmanov Daşdəmir Teyyub oğlu (şəhid)
  • Həmidov Elşad Qoşqar oğlu (şəhid)
  • Hüseynov Novruz İsmayıl oglu (şəhid)
  • Kərimov Seyfəddin Nəvai oğlu (şəhid) igidliyə görə medalı ilə təltif edilib

Qarabağ qaziləri(əlillər,veteranlar)[redaktə | əsas redaktə]

  • Abbasov Mirxəyal (mayor)-təqaüdçü
  • Abbasov Habil (baş çavuş)-müharibə əlili
  • Abbasov Mirməhəmməd(baş-gizir)-
  • Alıyev Ətraf (baş leytenant)-təqaüdçü
  • Alməmmədov Elçin (baş-gizir)-təqaüdçü
  • Hüseynov Abbasəli(polkovnik)-
  • Hüseynov İlqar Xosrov oğlu (kapitan)-təqaüdçü
  • Hüseynov Vüqar Xosrov oğlu (ehtiyatda olan zabit)
  • Hüseynov Bəxtiyar Xosrov oğlu -ehtiyatda
  • Hüseynov Fuad (kapitan)
  • Zeynalov Şərif (baş-gizir)-təqaüdçü
  • Yusifov Füzuli (gizir)-təqaüdçü
  • İsmayilov Şirvan Qaytaran oğlu -müharibə əlili
  • İsmayilov Vüqar Qaytaran oğlu-müharibə əlili
  • Qəhramanov Araz İsa oğlu- müharibə əlili
  • İsmayilov Şaban Qərib oğlu-müharibə əlili
  • Qurbanov Firdofsi İbrahim oğlu-müharibə əlili
  • Ağayev Polad - müharibə veteranı, 2 ci qrup əlil.

Kənddən Xocalıda İTKİN DÜŞƏNLƏR[redaktə | əsas redaktə]

  • Allahverdiyev Mumuş ... oğlu (54 yaş)
  • Allahverdiyeva Kifayət ... qızı
  • Allahverdiyev Bəhram Mumuş oğlu (17 yaş)

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əkinçilik (taxılçılıq,tütünçülük) və heyvandalıq.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İntiqam Məhərrəmov "Vətən həsrəti ilə döyünən ürək" Xatirə-oçerk. *E.L* Nəşriyyat və Poliqrafiya Şirkəti MMC,Bakı 2011