Bələbəy rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bələbəy rayonu
Location of Belebeyskiy rayon (Bashkortostan).svg
Ərazi 1911,20[1] km²
İnternet saytı[2]

Bələbəy rayonu (başq. Бәләбәй районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayonun inzibati mərkəzi Bələbəy kəndidir.

Coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Başqırdıstanın qərbində yerləşir. Rayonun ərazisi 1869 km² təşkil edir. Ufa şəhərindən 180 km aralıda yerləşir.

Bələbəy rayonu

Ərazisindən Neft (Bələbəy, Aksakov, Usen-Ivanovo, Ilkinskoye, Elizavetinskoy yataqları), əhəngdaşı (Krasno-Zarnitskoe, Mezhgunornoe), qum (Alekseevskoe, Sysoyevskoe, Bələbəy), qum-çınqıl qarışığı (Tuzlukuşevskoye ), kərpic xammalları (Bələbəy) çıxarılır. Ərazisindən İk və onun qolları axır. Boz, tünd boz meşə və qara torpaqlar yayılmışdır. Ərazisinin 39 % meşələr tutur. palıd, qayın, aspen və fərdi adacıklar .ayonun qərb və mərkəzi hissəsini Ufa platosu tutur. Burada hündürlük 517 metrə çatır. Ətəklər iynəyarpaqlı meşələrlə örtülüdür. Rayonun şərq hissəsində isə ağcaqayın meşələri yayılmışdır. İqlimi mülayim kontinental və sərindir. Yanvar ayının orta temperaturu −15,5 °C, iyul ayının isə: +17,7 °C təşkil edir. İl ərazində əraziyə 437 mm yağıntı düşür. Kənd təsərrüfatına daxil olan torpaqlar qara və tünd boz meşə torpaqlarıdır. Təbii ehtiyyatları: təbii qaz, tikinti daşı, kirəçdaşı, kərpic xammalı, qum və çınqıl qarışığı və qum, agro-filiz.


Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Bələbəy rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Duvan rayonu ərazisin milli tərkibi: ruslar — 45,6 %, tatarlar — 22,9 %, çuvaşlar — 13,5 %, başqırdlar — 12 %, ukraynlar — 1,7 %, mordvalılar — 1,6 %, digər millər — 2,7 %[2].

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

15 kənd inzibati vahidliyinə 90 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Bələbəy rayonunda neft hasilatı

Rayon əsasən kənd təsərrüfatı üzrə ixtisaslaşmışdır. Ətlik-südlük maldarlıq, donuzçuluq, taxılçılıq, quşçuluq inkişaf etmişdir. Sənaye əsasən Bələbəydə cəmlənmişdir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Ərazisindən MoskvaSamaraUfaÇelyabinsk dəmir yolu və Aksaksobo — Tuymazı avtomobil yolu.

Sosial sfera[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 36 ümumtəhsil mərkəzi, 15 orta məktəb, 24 kütləvi kitabxana, 42 klub, 3 xəstəxana fəaliyyət göstərir.


Mənbə[redaktə | əsas redaktə]


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Республика Башкортостан. Общая площадь земель муниципального образования
  2. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2013-03-09 tarixində. http://www.webcitation.org/6EzC0FMGq. İstifadə tarixi: 2013-03-05.