Bakalı rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bakalı rayonu
Река Шерашлинка - panoramio.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

55°10′35″ şm. e. 53°48′10″ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 20 avqust 1930
Sahəsi
  • 1.951 km²
Hündürlük
137 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Bakalı rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bakalı rayonu (başq. Баҡалы районы) — Rusiya Federasiyası, Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Ufa şəhərindən 173 km və Tuymazıdan 75 km məsafədə yerləşən Bakalı kəndidir.

Coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Başqırdıstanın qərbində, İleş rayonu, şərqdən - Çekmaquşev rayonu, cənubdan - Şaran rayonu, qərbdən - Tatarıstanla həmsərhəddir. Rayonun sahəsi 1951 km²-dir.

Rayon Ağidel çayı vadisinə şimala doğru sürüşən Buqulma-Belebey yüksəkliyinin şimal hissəsində yerləşir. İqlimi kontinental və mülayim rütubətlidir. Su yatağının qaldırılmış hissəsi qarışıq geniş yarpaqlı meşələr, aşağı hissəsi palıd, ağcaqayın meyvələri ilə səciyyələnir. Meşələr rayonun 44% ətarizini tutur. Xun çayı rayon ərazisindən axır, İk çayı cənub-qərb tərəfdən axır. Boz və tünd boz meşə torpaqları geniş yayılmışdır.

Yeraltı sərvətləri: neft yataqları (Mustafinskoye, Katayevskoye), kərpic xammalı (Bakalı, Kataevskoye, Starokuruçevskoye, Melkenskoye) və qum-çınqıl qarışıqları (Karpovskoye, Kileevskoye) ilə təmsil olunur.

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

Bakalı rayonuna 20 kənd inzibati vahidliyi daxildir[2][3].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Rusiya İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozuna görə[4]:

2024 - 24,66 min nəfər.

2035 - 20.96 min nəfər.

Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıyaalmasına görə: tatarlar - 53,4%, ruslar - 22,3%, başqırdlar - 17,3%, çuvaşlar - 3%, marilər - 2,7%, digər millətlərdən olanlar - 1,1%[5].

Dil tərkibi

2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalınmasına əsasən, əhalinin ana dilləri bunlardır: tatar dili - 64,3%, mari dili - 2,3%, rus dili - 26,3%, çuvaş dili - 2,5%, başqırd dili - 3,8%[6].

Din[redaktə | əsas redaktə]

Dini baxımından əhalisi müsəlman və provaslavdır.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon iqtisadiyyatının əsas sahəsi taxılçılıq, kartofçuluq, çuğundur, ətlik-südlük maldarlıq, donuzçuluq və arıçılıq sahələrində ixtisaslaşmış kənd təsərrüfatıdır.

Sənaye: yerli kənd təsərrüfatı, meşəçilik, pendir fabriki, ağac emalı zavodu və Bakalı kərpic zavodu.

Təhsil və mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda ali peşə və satıcılar hazırlayan bir məktəb (Bakalı kəndi), 62 ümümtəhsil məktəbi, o cümlədən 18 orta məktəb var. 29 kütləvi kitabxana, 54 klub müəssisəsi, 2 xəstəxanaya sahibdir. Rayonda regional bir qəzet nəşr olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан — 2019. — səh. 62.
  2. Закон Республики Башкортостан от 20.04.2005 № 178-з (ред. от 01.06.2015) «Об административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан»
  3. Постановление Правительства Республики Башкортостан от 29.12.2006 № 391 (ред. от 09.02.2015) «Об утверждении реестра административно-территориальных единиц и населённых пунктов Республики Башкортостан»
  4. Стратегия пространственного развития Российской Федерации на период до 2025 года (проект)
  5. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан. Т.5" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 2013-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-20.
  6. [http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/login.xhtml?invalidSession=true&reason=Session+not+established. База данных переписи 2010 года.]