Dövləkən rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rayon
Dövləkən rayonu
Lake Aslykul.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

54°13′0.1″N 55°1′59.9″E / 54.216694°N 55.033306°E / 54.216694; 55.033306Koordinatlar: 54°13′0.1″N 55°1′59.9″E / 54.216694°N 55.033306°E / 54.216694; 55.033306


Ölkə Flag of Russia.svg Rusiya
İnzibati mərkəz Davlekonovo
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılma tarixi 20 avqust 1930
Sahəsi 1907,31[1] km²
Əhalisi
Əhalisi 18.392 nəfər (2010)[2]
Rəsmi sayt
Dövləkən rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Dövləkən rayonu Vikianbarda

Dövləkən rayonu (başq. Дәүләкән районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayonun inzibati mərkəzi Dövləkən şəhəridir.

Coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Başqırdıstanın cənub-qərbində yerləşir. Rayonun ərazisi 1 907 km² təşkil edir. İqlimi mülayim-kontinental, isti və quraqdır. Ərazisindən Dim, Kiçik Üydürək, Ürşək çayları axır. Burada Asılıkul gölü yerləşir. Torpaq örtüyü əsasən qaradır. Güçlü küləklərə məruz qalır. Ərazisindən neft, gil, qum, qum-çınqıl qarışı çıxarılır. Rayonun ən gözəl və görməli yerlərindən biri Asılıkuldur. Başqırdıstanın mirvarisi hesab edilir. 1993-cü ildə milli park statusu almışdır.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Aurqazin rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Davlekanovski rayonu ərazisinin milli tərkibi: başqırdlar — 36,3 %, ruslar — 36,1 %, tatarlar — 17,5 %, çuvaşlar — 3,4 %, ukraynalılar — 3,3 %, digər millər — 3,4 %[3].

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda 16 kənd inzivati vahidliyinə 92 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Aqrar-sənaye rayonudur. Dövləkəndə yeyinti və yüngül sənaye sahələri inkişaf etmişdir. Burada dəmir-beton məmulatları hazırlanır və kənd təsərrüfatı texnikası təmir edilir. Dövləkən süd və kərpiç zavodları fəaliyyət göstərir. Ətlik-südlük istiqamətli maldarlıq, qoyunçuluq və donuzçuluq inkişaf etmişdir. 162,4 min ha ərazi (rayonun 85,2 % ərazisi) kənd təsərrüfatına cəlb edilmişdir. Bunun 34,6 min hektarı otlaq sahəsidir. Meşələr rayonun 5,2 % ərazisini tutur.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisindən ÇelyabinskMoskva və regional Şişmə — Qırğız-Meyəkə və Büzdək— Tolbazı avtomagistralı keçir.

Sosial sfera[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 52 ümumtəhsil mərkəzi, 14 orta məktəb, Davlekanovo peçəkar uçilişi, 28 kütləvi kitabxana, 52 klub, mərkəzi rayon xəstəxanası fəaliyyət göstərir. Burada rus və başqırd dillərində «Asılıkul» — «Balkantau» qəzetləri buraxılır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Республика Башкортостан. Общая площадь земель муниципального образования
  2. Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınması
  3. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2013-03-09 tarixində. http://www.webcitation.org/6EzC0FMGq. İstifadə tarixi: 2013-03-05.