Ziançurinski rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rayon
Ziançurinski rayonu
По дороге - panoramio (4).jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

52°10′ şm. e. 56°34′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 20 avqust 1930
Sahəsi 3342,35[1] km²
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Ziançurinski rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ziançurinski rayonu (başq. Ейәнсура районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayonun inzibati mərkəzi İsayqulova kəndidir. Yaşayış məntəqəsi Ufadan 337 km aralıda yerləşir.

Coğrafisı[redaktə | əsas redaktə]

Ziançurinski rayonu Orenburq vilayəti ilə sərhəddə yerləşir. Rayonun ərazisi 3342 km² təşkil edir. Zilair platosunun qərbində yerləşir. Reylefi qəliz formalıdır. Ərazisində neft, qum, dolomit və əgəng daşı ehtiyatlarına sahibdir. Ərazisindən Bolşoy İk, Bolşaya Suren, Malaya Suren, Assel, Kasmarka, Kazanbulak, Kuruil, Uskalık çayları axır. İqlimi kontinentaldır və rütubət azlığı vardır. Torpaq örtüyü əsasən qaradır. Bitki örtüyü meşə-çöl bitkilərindən ibarətdir. Meşələr rayon ərazisinin 35% təşkil edir. Burada əsasən cökə, palıd, Qovaq, ağcaqayın, tozağacı, Əsməqovaq kimi ağaclar yayılmışdır.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Ziançurinski rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda hər 1 km² əraziyə 8 nəfər düşür.

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Ziançurinski rayonu ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 70,6 %, tatarlar — 15,1 %, ruslar — 11,8 %, çuvaşlar 1 %, digər millər — 1,5 %[3].

Milli tərkib[4]

il Başqırdlar Tatarlar Ruslar
1970 58,6 % 12,5 %
1989 65,7 % 12,9 %
2002 71,5 % 15,5 % 10,5 %
2010 70,6 % 15,1 % 11,8 %

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

Ziançurinski ayonunda 15 kənd inzibati vahidliyinə 78 yaşayış məntəqəsi daxildir[5].

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon iqtisadiyyatının əsasını kənd tərərrüfatı təşkil edir. Rayon ətlik-südlük maldarlıq və qoyunçuluq üzrə ixtisaslaşmışdır. Burada taxılçılıq, yem və qarğıdalı istehsalı inkişaf etmişdir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayonla əlaqə Ufa, Sterlitamak, MaqnitaqorskOrenburq yolu ilə təmin edilir.

Sosial sfera[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 70 ümumtəhsil mərkəzi, 22 orta məktəb, 34 kütləvi kitabxana, 49 klub, 3 xəstəxana fəaliyyət göstərir. Burada rus və başqırd dilində «Ziançurinski zori» — «Eyəsura tandarı».

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Республика Башкортостан. Общая площадь земель муниципального образования
  2. Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан — 2019. — S. 62.
  3. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан". Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 2013-06-11 tarixində orijinalından (pdf) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-05.
  4. Население Башкортостана: XIX—XXI века: статистический сборник/ Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан.- Уфа: Китап, 2008.- 448 с.:ил.
  5. Закон Республики Башкортостан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населённых пунктов» (Принят Государственным Собранием — Курултаем Республики Башкортостан 18 ноября 2008 года)