Buzdək rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rayon
Buzdək rayonu
Buzdyaksky District, Republic of Bashkortostan, Russia - panoramio.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

54°34′16″ şm. e. 54°31′51″ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Buzdyak[d]
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılma tarixi 20 avqust 1930
Sahəsi 1632,80[1] km²
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Buzdək rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Buzdək rayonu (başq. Бүздәк районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayonun inzibati mərkəzi Buzdək kəndidir. Kənd Ufa şəhərindən 112 km aralıda yerləşir.

Coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Buzdək rayonu Başqırdıstanın qərbində yerləşir. Rayonun ərazisi 1710 km² təşkil edir. Ərazisi şimaldan cənuba uzanmış formaya malikdir. Çermasan çayının şimal qolları rayon ərazisindən axır. Ərazisində əsasən qara torpaqlar yayılsa da cənub hissədə bəzən talalar şəklində boz meşə torpaqlarına rast gəlmək olar. Meşələrində şam, palıd ağacları üstünlük təşkil edir. Meşələr ərazisinin 12 % təşkil edir. Mineral ehtiyatları neft, gil və qum-çınqıl yataqları ilə təmsil olunur.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Buzdək rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin sayı
2002 2008[3] 2009[4] 2010[5] 2012 2013[6]
31 178 30 589 30 413 30 688 29 926 29 414
2014[7] 2015[8] 2016[9] 2017[10]
28 817 28 263 27 760 27 337

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Buzdək rayonu ərazisin milli tərkibi: tatarlar — 60,2 %, başqırdlar — 30,4 %, ruslar — 7,4 %, digər millər — 2 %[11].

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda 12 kənd inzivati vahidliyinə 81 yaşayış məntəqəsi daxildir[12].

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Ərazisinin böyük hissəsi kənd təsərrüfatına cəlb olunmuşdur. Taxılçılıq, şəkər çuğunduru yetişdirilməsi, südlük-ətlik maldarlıq və donuzçuluq inkişaf etmişdir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Şərqindən qərbə doğru Çişmi - İnza dəmir yolu, M-5 "Ural" və şimalında isə Çekmaquş - Buzdək - Davlekanovo magistralı keçir.

Sosial sfera[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 65 ümumtəhsil mərkəzi, 21 orta məktəb, peşəkar uçiliş, 28 kütləvi kitabxana, 53 klub, 3 xəstəxana fəaliyyət göstərir. Burada rus və tatar dillərində «rus. Буздякские новости» — «tatar. Бүздәк яңалыклары»[13] adlı qəzetlər buraxılır. 2009-cu ildən isə Buzdək ekspres reklam qəzeti çap olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Республика Башкортостан. Общая площадь земель муниципального образования
  2. Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınması
  3. Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа  (rus.)
  4. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года  (rus.). 2 yanvar 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 yanvar 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  5. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан  (rus.). 20 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 20 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  6. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов)  (rus.). 16 noyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 16 noyabr 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  7. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года  (rus.). 2 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  8. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года  (rus.). 6 avqust 2015 tarixində yoxlanılmışdır. 6 avqust 2015 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  9. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года  (rus.)
  10. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (31 iyul 2017). 31 iyul 2017 tarixində yoxlanıldı. 31 iyul 2017 tarixində Arxivləşdirildi.
  11. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 9 mart 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2013.
  12. Закон Республики Башкортостан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населённых пунктов» (Принят Государственным Собранием — Курултаем Республики Башкортостан 18 ноября 2008 года)
  13. Buzdək xəbərləri