Duvan rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rayon
Duvan rayonu
Тастуба (Лысая гора).jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

55°31′56″ şm. e. 58°15′18″ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 20 avqust 1930
Sahəsi 3 246 km²
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Duvan rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Duvan rayonu (başq. Дыуан районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayonun inzibati mərkəzi Mesyaqutovo kəndidir. Ufa şəhəhərindən 233 km məsafədə yerləşir.

Coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Başqırdıstanın şimal-qərbində yerləşir. Rayonun ərazisi 3243 km² təşkil edir. Rayonun qərb və mərkəzi hissəsini Ufa platosu tutur. Burada hündürlük 517 metrə çatır. Ətəklər iynəyarpaqlı meşələrlə örtülüdür. Rayonun şərq hissəsində isə ağcaqayın meşələri yayılmışdır. İqlimi müelayim kontinental və sərindir. Yanvar ayının orta temperaturu −15,5 °C, iyul ayının isə: +17,7 °C təşkil edir. İl ərazində əraziyə 437 mm yağıntı düşür. Kənd təsərrüfatına daxil olan torpaqlar qara və tünd boz meşə torpaqlarıdır. Təbii ehtiyatları: təbii qaz, tikinti daşı, kirəçdaşı, kərpic xammalı, qum və çınqıl qarışığı və qum, agro-filiz.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Duvan rayonu 30 avqust 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. Rayon mərkəzi Duvan kəndi olmuşdur.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Duvan rayonu ərazisin milli tərkibi: ruslar — 63,9 %, başqırdlar — 20,4 %, tatarlar — 12,8 %, mordvalılar[2], digər millər — 1,1 %[3].

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

13 kənd inzibati vahidliyinə 47 yaşayış məntəqəsi daxildir[4]

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon əsasən maldarlıq-taxılşılıq üzrə ixtisaslaşmışdır. Ərazisinin 125,5 min ha (rayon ərazisinin 38,6 %) kənd təsərrüfatına cəlb olunmuşdur. 23,6 min ərazi otlaq sahələridir. Kənd təsərrüfatının iri buynuzlu maldarlıq, donuzçuluq, kartofçuluq sahələri inkişaf etmişdir. Ərazisinin 188,3 min hektarını (rayon ərazisinin 58 %) meşə sahələri tutur. Oduncaq ehtiyatı 25,9 mln.m³-dir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Ərazisindən Mesyaqutovo — Satka avtomagistralı keçir. Mesyaqutovo kəndini Krasnoufa, Ufa ilə isə Maloyaz kəndi ilə birləşdirən yol vardır.

Sosial sfera[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 21 ümumtəhsil mərkəzi, 13 orta məktəb, Duvan Çoxşaxəli Kolleci, Mezyagutov Pedaqoji Kolleci, Yaroslavka kəndində Duvan çoxşaxəlir kollecinin şöbəsi, 23 kütləvi kitabxana, 30 klub, mərkəzi və 3 xəstəxana fəaliyyət göstərir. Burada rus dilində «Duvan xəbərləri» qəzet buraxılır.

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Əhməd Fazıloviç Yerikeyev — tatar şairi

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан — 2019. — səh. 62.
  2. Мордовское население в Башкортостане. ФЕДЕРАЛЬНОЕ ГОСУДАРСТВЕННОЕ БЮДЖЕТНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ НАУКИ ИНСТИТУТ ЭТНОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ ИМ. Р. Г.КУЗЕЕВА УФИМСКОГО НАУЧНОГО ЦЕНТРА РОССИЙСКОЙ АКАДЕМИИ НАУК  (rus.)
  3. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 2013-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-05.
  4. Закон Республики Башкортостан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населенных пунктов» (Принят Государственным Собранием — Курултаем Республики Башкортостан 18 ноября 2008 года)