Lui Neel

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Lui Neel
fr. Louis Néel
Louis Neel 1970.jpg
Doğum tarixi 22 noyabr 1904(1904-11-22)[1][2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 17 noyabr 2000(2000-11-17)[1][2][4][…] (95 yaşında)
Vəfat yeri
  • Briv-la-Qayard[d]
Vətəndaşlığı
Elmi dərəcəsi doktor[d][5]
Təhsili
Üzvlüyü
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Lui Neel (fr. Louis Eugène Félix Néel; 22 noyabr 1904(1904-11-22)[1][2][3][…], Lion[5]17 noyabr 2000(2000-11-17)[1][2][4][…], Briv-la-Qayard[d]) – "Qatı hal fizikasında əhəmiyyətli tətbiqlərə yol açan antiferromagnetizmə və ferrimagnetizmə dair fundamental kəşflərinə və tədqiqatlarına görə" 1970-ci ildə Fizika üzrə Nobel mükafatını qazanmış fransız fizik.[6]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Lui Neel 1904-cü ilin 22 noyabr tarixində Fransanın Lion şəhərində anadan olub.[7] Orta təhsilini Lion şəjərində başa vurduqdan sonra Parisdəki Paris Ali Normal Məktəbinə qəbul olunub. Strasburq Universitetində elmlər doktoru dərəcəsini qazanıb. 1970-ci ildə bərk cismlərin maqnit xüsusiyyətləri ilə əlaqəli qabaqcıl araşdırmalarına görə (Hannes Alfven ilə birlikdə) Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.[8] Bərk cisimlər fizikasına verdiyi töhfələri, xüsusən təkmilləşdirilmiş kompüter yaddaş vahidlərinin inkişafı da daxil olmaqla çoxsaylı faydalı tətbiqlərini tapdı. 1930-cu ildə Neel ferromaqnetizmin əksi olan (antiferromaqnetizm) yeni maqnetik xüsusiyyətin mövcud ola biləcəyini irəli sürdü. Müəyyən bir temperaturdan (Neel temperaturu) yuxarıda bu mexanizm dayanır. Neel 1948-ci ildə ferrimaqnetizm xüsusiyyətini sərgiləyən materialların mövcud ola biləcəyinə irəli sürdü.[9] Neel, həmçinin müəyyən süxurların zəif maqnetizmini izah edərək, Yerin maqnit sahəsi tarixinin öyrənilməsinə imkan yaratdı.[10][11][12][13][14][15][16][17][18]

Lui Neel 2000-ci ilin 17 noyabr tarixində Briv-la-Qayard şəhərində vəfat etdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru: açıq məlumat platforması — 2011.
  2. 1 2 3 4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 1 2 KNAW Past Members
  4. 1 2 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 1 2 3 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və b. Record #119025914 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  6. "The Nobel Prize in Physics 1970". Nobel Foundation. İstifadə tarixi: 9 October 2008.
  7. Friedel, J.; Averbuch, P. (1 December 2003). "Louis Eugène Félix Néel. 22 November 1904 – 17 November 2000". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 49: 367–384. doi:10.1098/rsbm.2003.0021.
  8. Néel, L. (3 December 1971). "Magnetism and Local Molecular Field". Science. 174 (4013): 985–992. Bibcode:1971Sci...174..985N. doi:10.1126/science.174.4013.985. PMID 17757022.
  9. Néel, Louis (1948). "Magnetic Properties of Ferrites: Ferrimagnetism and Antiferromagnetism". Ann. Phys. (Paris). 3: 137–198.
  10. Néel, Louis (1 April 1955). "Some theoretical aspects of rock-magnetism". Advances in Physics. 4 (14): 191–243. Bibcode:1955AdPhy...4..191N. doi:10.1080/00018735500101204.
  11. Barbara, B.; Lacroix, Claudine (2000). "Retrospective in Science: Louis Neel (1904–2000)". Science. 291 (5506): 1000. doi:10.1126/science.1059052. PMID 11232560.
  12. Coey, Michael (2001). "Obituary: Louis Néel (1904–2000)". Nature. 409 (6818): 302. Bibcode:2001Natur.409..302C. doi:10.1038/35053274.
  13. Coey, J. M. D. (2003). "Louis Néel: Retrospective (invited)". Journal of Applied Physics. 93 (10): 8224–8229. Bibcode:2003JAP....93.8224C. doi:10.1063/1.1557815.
  14. Dunlop, David J. (2003). "Partial thermoremanent magnetization: Louis Néel's legacy in rock magnetism (invited)". Journal of Applied Physics. 93 (10): 8236–8240. Bibcode:2003JAP....93.8236D. doi:10.1063/1.1558640.
  15. "Louis Néel – Biography". Nobel Lectures, Physics 1963–1970. Elsevier Publishing Company.
  16. Néel, Louis (1991). Un siècle de physique. Paris: Jacob. ISBN 978-2-7381-0140-2.
  17. "Louis Néel, un siècle de science à Grenoble". 2004. 4 June 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 October 2011.
  18. Kurti, Nicholas, ed. (1988). Selected works of Louis Néel. New York: Gordon and Breach. ISBN 978-2-88124-300-4.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Louis Néel on Nobelprize.org including the Nobel Lecture, December 11, 1970 Magnetism and the Local Molecular Field  (ing.)