Azərbaycanın dövlət bayramları və xüsusi günləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Azərbaycanın dövlət bayramları və xüsusi günləriAzərbaycan Respublikasında qanunla tənzimlənən günlər.

1999-cu ilə qədər qüvvədə olmuş Azərbaycan SSR Əmək Qanunları Məcəlləsinin (ƏQM) “Bayram günləri” adlanan 66-cı maddəsinə 6 bayram gününün adı daxil edilmişdi ki, onlar da 8 qeyri-iş gününü əhatə edirdi. Bu siyahıda milli bayramların heç biri öz əksini tapmamışdı. İlk dəfə olaraq Novruz bayramı ƏQM-in 66-cı maddəsinə 1991-ci il 5 fevral tarixli "Azərbaycan Respublikasının Əmək Qanunları Məcəlləsinin 66-cı maddəsində dəyişikliklər edilməsi haqqında" qanunla əlavə edildi. Bu bayram martın 21-də bir gün qeyd olunmağa başlandı. Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra, ƏQM hələ qüvvədə olsa da, respublikada 1992-ci il oktyabrın 27-də 354 nömrəli "Azərbaycan Respublikasının bayramları haqqında" qanun qəbul edildi və respublikada 10 ümumxalq bayramı müəyyən olundu.

Əmək Məcəlləsi qəbul edilərkən ilkin redaksiyada "İş günü hesab olunmayan bayram günləri" adlanan 105-ci maddədə bayram günlərinin siyahısı daha da genişləndirildi. Lakin zaman keçdikcə maddəyə əlavə və dəyişikliklər edilirdi. 30 dekabr 2005-ci ildə 44-IIIQD №-li qanunla 105-ci maddənin mətnində dəyişiklik aparıldı. Yeni il bayramı, bu dəyişiklikdən sonra, yanvarın 1 və 2-də, Ramazan bayramı isə iki gün bayram edildi.

2006-cı ilə qədər 105-ci maddədə sadalanan bütün bayramlar (13 bayram) iş günü hesab edilməyən bayram günləri idi və bu bayramlarla məzuniyyət günlərinin əlaqəsi yox idi. 10 oktyabr 2006-cı ildə 152-IIIQD №-li Qanunla Əmək Məcəlləsinin 114-cü maddəsinə 5-ci hissə əlavə edildi.

Elə həmin ilin 8 dekabrında 194-IIIQD №-li Qanunla Əmək Məcəlləsinin 105-ci maddəsi yeni redaksiyada, 7 hissədən ibarət verildi. Maddənin adı dəyişdirildi və "İş günü hesab olunmayan bayram günləri" yox, "Bayram günləri" adlandırıldı. Əvvəlki mətndə olduğu kimi, 2006-cı il dekabrın 8-dən 105-ci maddədə 13 bayram günü müəyyənləşdirildi. Maddənin 2-ci hissəsindəki mətndən məlum oldu ki, bayramlar iş günü hesab edilən və iş günü hesab edilməyən bayram günlərinə ayrıldı. Yeni redaksiyada Novruz bayramı iki gün yox, beş gün, Qurban bayramı bir gün yox, iki gün olmaqla maddəyə salındı. Bu redaksiyadan sonra Dövlət Müstəqilliyi günü (oktyabrın 18-i), Konstitusiya günü (noyabrın 12-si), Milli Dirçəliş günü (noyabrın 17-si) bayram kimi qeyd edilsə də, iş günü hesab edildi.

Qeyd edilən maddəyə sonuncu dəyişiklik 4 dekabr 2009-cu ildə 927-IIIQD №-li Qanunla olundu. Bu Qanunla maddənin I hissəsinə 9-cu abzas əlavə edildi: "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı günü (noyabrın 9-u)". 2009-cu ildə maddəyə daxil edilən bu əlavədən sonra Azərbaycan Respublikasında 14 bayram müəyyənləşdi. Bu bayramların adları və keçirilmə vaxtı ardıcıllıqla 105-ci maddənin I hissəsində sadalandı. Qeyd etmişdik ki, maddənin 2-ci hissəsində iş günü olmayan bayram günləri verilmişdir. Həmin tarixdən Dövlət Bayrağı günü də 2-ci hissədə sadalanan bayram günləri siyahısına salındı və 2-ci hissəyə əlavə edildi. Bununla da iş günü hesab edilməyən bayramlar 11 olmaqla, 18 bayram gününü əhatə edir.

Novruz, Qurban və Ramazan bayramlarından başqa, bütün bayramların keçirildiyi tarix 105-ci maddədə konkret olaraq müəyyənləşdirilmişdir. Qeyd olunan bu üç bayramın keçiriləcəyi günlər Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilib, əhaliyə elan olunur. Belə ki, Novruz bayramı hər il mart ayının 20-24-də keçirilsə də, müsəlmanların dini bayramları olan Qurban və Ramazan bayramları hər il müxtəlif günlərə təsadüf edir.

1992-ci il yanvarın 18-də "Şəhidlər günü" adı altında ƏQM-yə daxil edilmiş 106-cı maddənin adı və mətni 1999-cu ildə qüvvəyə minmiş ƏM-də tamamilə dəyişildi və yeni redaksiyada belə verildi: Maddə 106. Ümumxalq hüzn günü. Bu gün iş günü hesab edilmir.

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsindən çıxarış[redaktə]

Maddə 105. Bayram günləri

  1. Azərbaycan Respublikasının bayram günlərinə aşağıdakılar aiddir:
    • Yeni il bayramı (1 və 2 yanvar);
    • Qadınlar günü (8 mart);
    • Faşizm üzərində qələbə günü (9 may);
    • Respublika günü (28 may);
    • Azərbaycan xalqının milli qurtuluş günü (15 iyun);
    • Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri günü (26 iyun);
    • Dövlət müstəqiliyi günü (18 oktyabr);
    • Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı günü (9 noyabr);
    • Konstitusiya günü (12 noyabr);
    • Milli Dirçəliş günü (17 noyabr);
    • Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü (31 dekabr);
    • Novruz bayramı – 5 gün;
    • Qurban bayramı – 2 gün;
    • Ramazan bayramı – 2 gün.
  2. Yeni il bayramı, Qadınlar günü, Faşizm üzərində qələbə günü, Respublika günü, Azərbaycan xalqının milli qurtuluş günü, Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri günü, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı günü, Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü, Novruz bayramı, Qurban bayramı və Ramazan bayramı günləri iş günü hesab edilmir.
  3. İş günləri hesab edilməyən bayram günlərində işçilərin işə cəlb olunmasına yalnız bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş müstəsna hallarda yol verilə bilər.
  4. Novruz bayramı, Qurban bayramı və Ramazan bayramının keçiriləcəyi günlər növbəti il üçün dekabr ayının sonunadək müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilib əhaliyə elan olunur.
  5. Həftələrarası istirahət günləri və iş günü hesab olunmayan bayram günləri üst-üstə düşərsə, həmin istirahət günü bilavasitə bayram günündən sonrakı növbəti iş gününə keçirilir.
  6. Qurban bayramı və Ramazan bayramları iş günü hesab olunmayan başqa bayram günü ilə üst-üstə düşdükdə növbəti iş günü istirahət günü hesab edilir.
  7. Bayram və həftələrarası istirahət günləri biri digərindən əvvəl və ya sonra gələrsə, iş və istirahət günlərinin ardıcıl olmasını təmin etmək məqsədi ilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarı ilə bu iş və ya istirahət günlərinin yeri dəyişdirilə bilər.

Maddə 106. Ümumxalq hüzn günü

Hər il yanvarın 20-si — Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həlak olmuş şəhidlərin xatirəsini yad etmə günü — ümumxalq hüzn günüdür. Bu gün iş günü hesab edilmir.

Dövlət bayramları və xüsusi günləri[redaktə]

  — qeyri-iş günləri
  — iş günləri

Rəsmi bayramlar və xatirə günləri[redaktə]

  Tarix Bayram Qeydlər
  1 yanvar - 2 yanvar Yeni il bayramı 1918-ci ildə Sovet Rusiyası hökumətinin başçısı V.İ.Leninin imzaladığı dekretlə Qriqori təqvimi qəbul edilmişdir. Beləliklə, Qriqori və Yuli təqvimləri arasında XX əsrdə 13 günə bərabər olan fərq aradan qaldırılmışdır. Azərbaycan Respublikasında illərin hesablanması üçün əvvəlki kimi, yenə Qriqori təqvimindən istifadə olunur. Buna müvafiq olaraq, yanvarın 1-i və 2-i istirahət günü kimi qeyd edilir.
  8 mart Beynəlxalq Qadınlar günü Beynəlxalq qadınlar gününün bayram edilməsi haqqında qərar sosialist qadınların 1910-cu ildə Kopenhagendə keçirilmiş 2-ci beynəlxalq konfransında Klara Setkinin təklifi ilə qəbul edilmişdir. İlk dəfə 1911-ci ildə Almaniya, Avstriya, İsveçrə və Danimarkada qeyd olunmuşdur. Azərbaycanda həmin gün ilk dəfə 1917-ci ildə bayram edilmişdir. 1965-ci ildə Azərbaycan SSRİ-də martın 8-i iş günü hesab olunmayan bayram günü elan edilmişdir. Azərbaycan müstəqillik əldə edəndən sonra martın 8-i öz bayram statusunu saxlamışdır.
  20 mart-21 mart Novruz bayramı Novruz bayramı baharın gəlişi şərəfinə qeyd edilir və yeni ilin qarşılanmasını bildirir. Baharın ilk günü təqvimdə Günəşin illik dövr etməsinin başa çatdığını göstərir.

Əmək Məcəlləsinə edilən 08.12.2006-cı il tarixli dəyişikliklərlə beş gün qeyri-iş günü hesab hesab olunur.

  9 may Faşizm üzərində qələbə günü 1945-ci ilin bu günü keçmiş SSRİ-də mərkəzi radionun diktoru Yuri Levitan faşist Almaniyasının tam təslim olması barədə aktı oxuyub və bununla da Böyük Vətən Müharibəsi başa çatıb.
  28 may Respublika günü 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920) – müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət yaradıldı. Bu respublika millətimizin tarixi yaddaşında Azərbaycan dövlətçiliyinin ilk təcrübəsi kimi iz qoymuşdur. 1990-cı ildən Respublika günü – dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi günü dövlət bayramı kimi qeyd edilir.
  15 iyun Milli Qurtuluş günü 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıdaraq Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. 1997-ci ilin iyun ayında Milli Məclis ictimaiyyətin rəyi ilə razılaşaraq, həmin günü bayram elan etdi.
  26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri günü Azərbaycan Demokratik Respublikası hökumətinin qərarı ilə 1918-ci il iyunun 26-da ilk hərbi hissə - əlahiddə korpus yaranıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 22 may tarixli Fərmanına[1] əsasən, iyunun 26-sı Silahlı Qüvvələr günü elan edilmişdir.

Bundan əvvəl 18 sentyabr 1992-ci il tarixli 217 nömrəli fərman[2] ilə bu gün 9 oktyabrda qeyd edilir.

  18 oktyabr Dövlət müstəqiliyi günü Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 1991-ci il oktyabrın 18-də keçirilmiş tarixi sessiyasında “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya aktı yekdilliklə qəbul edildi.
  9 noyabr Dövlət Bayrağı Günü Azərbaycanın Dövlət bayrağı ilk dəfə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1918-ci il 9 noyabr tarixli qərarı ilə milli bayraq kimi qəbul edilmiş və 1920-ci ilin aprelinə qədər dövlət rəmzi kimi istifadə olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Gününün elan edilməsi barədə 17 noyabr 2009-cu il tarixli Sərəncamına[3] əsasən, hər il 9 noyabr Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günü kimi qeyd edilir.
  12 noyabr Konstitusiya Günü 1995-ci il noyabrın 12-də keçirilmiş referendumda Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası[4] qəbul edilib. Həmin gündən 12 noyabr Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Günü kimi qeyd olunur.

Əmək Məcəlləsinə edilən 08.12.2006-cı il tarixli dəyişikliklərlə iş günü hesab olunur.

  17 noyabr Milli Dirçəliş günü Ermənistan rəhbərliyinin və Kremlin əməllərinə etiraz əlaməti olaraq, 1988-ci il noyabrın 17-də Bakının baş meydanında – Azadlıq meydanında Azərbaycan ictimaiyyətinin müddətsiz mitinqi başlandı. 1992-ci ildən bəri noyabrın 17-si Milli Dirçəliş günü kimi qeyd edilir.

Əmək Məcəlləsinə edilən 08.12.2006-cı il tarixli dəyişikliklərlə iş günü hesab olunur.

  31 dekabr Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurasının 25 dekabr 1991-ci il tarixli 38 saylı qərarı[5] ilə 31 dekabr Azərbaycanlıların milli həmrəyliyi günü elan edilmişdir.
Dini bayramlar
  Ay təqviminə görə dəyişir Ramazan Bayramı 1993-cü ildən Orucluq bayramı dövlət səviyyəsində qeyd edilir.

Ramazan bayramı 2 gün qeyd olunur.

  Ay təqviminə görə dəyişir Qurban Bayramı Bu bayram müsəlmanların həcc ziyarəti mərasiminin bir hissəsidir. Qurban bayramı müsəlman təqviminin (Hicri-qəməri təqvimi) 12-ci ayı olan Zilhiccə ayının 10-cu günü, Məkkəyə həcc dövründə qurbanlıq heyvanların kəsilməsi şəklində qeyd olunur. Qurban bayramı 2 gün qeyd edilir.
Xatirə günləri
  20 yanvar Ümumxalq hüzn günü 1990-cı ilin 20 yanvarında SSRİ rəhbərliyinin siyasətinə etiraz edərək Bakının küçələrinə və meydanlarına çıxan geniş xalq kütlələrinə qarşı sovet ordusunun döyüş hissələrinin yeridilməsi nəticəsində şəhid olanların xatirəsi yad edilir.
  26 fevral Xocalı soyqırımı günü 1992-ci il fevral ayının 26-da Ermənistan silahlı qüvvələri keçmiş SSRİ-nin Xankəndində yerləşən 366-cı motoalayının bilavasitə iştirakı ilə Azərbaycan xalqına qarşı misli görünməmiş Xocalı soyqırımını törətmişlər.[6]
  31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü 1918-ci ilin mart-aprelində Bakı, Şamaxı, Quba, Muğan və Lənkəranda ermənilər 30 mindən çox azərbaycanlını qətlə yetirmiş, 10 minlərlə insanı öz torpaqlarından qovmuşlar. 26 mart 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti "31 Mart Azərbaycanlıların soyqırımı Günü" kimi qeyd olunması üçün xüsusi fərman vermişdir.

Peşə bayramları və xüsusi günlər[redaktə]

  Tarix Bayram Qeydlər
  29 yanvar Gömrük İşçiləri Günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 yanvar 1997 tarixli, 464 nömrəli Sərəncamı ilə 30 yanvar Azərbaycan Respublikası gömrük əməkdaşlarının peşə bayramı günü elan edilib. 30 yanvar 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Gömrük Komitəsi yaranmışdır.
  2 fevral Azərbaycan gəncləri günü 1997-ci il fevralın 1-də “2 fevral” - Azərbaycan gəncləri gününün elan edilməsi haqqında Sərəncam imzalanmışdır. Həmin vaxtdan etibarən ənənəvi olaraq hər il 2 fevral günü Azərbaycan gənclərinin bayramı kimi təntənəli şəkildə qeyd olunur.
  11 fevral Vergi xidməti işçilərinin peşə bayramı Baş Dövlət Vergi Müfəttişliyinin bazasında Vergilər Nazirliyinin yaradılması haqqında 2000-ci il 11 fevral tarixli 281 nömrəli Fərman imzalamışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2005-ci il fevralın 1-də imzaladığı “Azərbaycan Respublikası vergi xidməti işçilərinin peşə bayramı gününün təsis edilməsi haqqında” Sərəncamı[7] ilə qeyd edilir.
  14 fevral Hərbi Hava Qüvvələri günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 sentyabr 1992-ci il tarixli 203 saylı fərmanı[8] ilə bayram günü elan edilib.
  22 fevral Avtomobil yol işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2008-ci il fevralın 20-də imzaladığı “Azərbaycan Respublikası avtomobil yol işçilərinin peşə bayramının təsis edilməsi haqqında” Sərəncamı[9] ilə qeyd edilir. Bax: Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyi 
  5 mart Bədən tərbiyəsi və idman günü Bu tarix Azərbaycan Respublikası Prezidentininn “Bədən tərbiyəsi və idman günü”nün təsis edilməsi haqqında 4 mart 2005-ci il tarixli Sərəncamına[10] əsasən qeyd edilir.
  10 mart Milli Teatr Günü 1873-cü il martın 10-da Bakı realnı məktəbinin teatr həvəskarları truppası tərəfindən M. F. Axundovun "Sərgüzəşti-vəziri-xani Lənkəran" komediyası tamaşaya qoyuldu. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 mart 2013-ci il tarixli 2755 saylı fərmanı[11] ilə bayram günü elan edilib.
  10 mart Qızıl Aypara Günü Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 7 aprel 2008-ci il tarixli 2749 saylı Sərəncamı[12] ilə bayram günü qeyd edilib.
  12 mart Daxili Qoşunlar Günü 1992-ci il mart ayının 12-də Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının hərbi hissələrinin yaradılmasına başlandı.

Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 1995-ci il 9 mart tarixli fərmanı[13] ilə martın 12-si Daxili Qoşunlar Günü elan edilmişdir.

  19 mart Miqrasiya orqanları işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 mart 2010-cu il tarixli 812 saylı Sərəncamı[14] ilə bayram günü elan edilib.
  28 mart Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı 1919-cu il martın 28-də AXC-nin müdafiə naziri Səməd bəy Mehmandarovun 157 №-li əmrinə əsasən kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat xidməti təşkil olunub. Prezidentin 1997-ci il 23 mart tarixli fərmanı ilə məhz 28 mart ölkəmizdə Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı günü elan olunur.
  10 aprel İnşaatçılar Günü  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 dekabr 2009-cu il tarixli, 629 saylı Sərəncamı[15] ilə hər il aprelin 10-u Azərbaycan Respublikasında “İnşaatçılar Günü” peşə bayramı kimi qeyd olun.
  23 may Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı Azərbaycan Respublikası Prezidentin 23 may 2001-ci il tarixli sərəncamı ilə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi yaradılıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 may 2007-ci il tarixli Sərəncamı[16] ilə 23 may Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı təsis olunub.
  2 iyun Mülki aviasiya işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 may 2006-cı ildə Mülki Aviasiya işçilərinin peşə bayramının təsis edilməsi haqqında Sərəncam[17] imzalayıb. Sənədə əsasən hər il iyun ayının 2-si - 1938-ci ildə Azərbaycanda ilk aviasiya qrupunun yaradıldığı gün - mülki aviasiya işçilərinin peşə bayramı günü elan edilir.
  5 iyun Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 may 2014 tarixli Sərəncamı[18] ilə 5 iyun Azərbaycan Respublikasında "Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü" peşə bayramı elan edilib.
  17 iyun Azərbaycan Respublikası tibb işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurasının 17 iyun 1918-ci il tarixli sərəncamı ilə Səhiyyə Nazirliyi təşkil olunub. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 iyun 2001-ci il tarixli Sərəncamına[19] əsasən 17 iyun Azərbaycan Respublikası tibb işçilərinin peşə bayramı günü kimi qeyd olunur.
  18 iyun İnsan hüquqları günü
  20 iyun Qaz təsərrüfatı işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ölkədə qaz təsərrüfatının yaradılmasının 70 illiyi ilə əlaqədar olaraq 12 iyun 2006-cı il tarixində imzaladığı Sərəncama əsasən, hər il iyunun 20-si respublikada qaz təsərrüfatı işçilərinin peşə bayramı günü kimi qeyd olunur.[20]
  23 iyun Dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü Dövlət Qulluqçularının peşə bayramı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 25 may tarixli Sərəncamı[21] ilə təsis edilib. Dövlət xidmətinin demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlətin yaradılmasındakı rolunu və BMT Baş Assambleyası tərəfindən iyunun 23-nün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dövlət Qulluğu günü elan edilməsi nəzərə alınaraq bu tarixin Azərbaycanda dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü elan edilməsi qərara alınıb. 
  24 iyun Maşınqayırma sənayesi işçiləri günü  [22]
  25 iyun Dənizçi günü [23]
  İyul ayının I bazar günü Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi işçilərinin peşə bayramı Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi işçilərinin peşə bayramı gününün təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 iyul 1998-ci il tarixli Sərəncamı[24] ilə Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və sosial həyatında Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin əhəmiyyətli rolu nəzərə alınaraq iyul ayının birinci bazar günü Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi işçilərinin peşə bayramı günü elan edilib.
  2 iyul Azərbaycan Polisi Günü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurasının 1918-ci il 2 iyul tarixli sərəncamı ilə Daxili İşlər Nazirliyi tərkibində müstəqil Azərbaycanın polis orqanları yaradıldı. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 24 may tarixli, 710 saylı fərmanı[25] ilə hər il iyulun 2-si Azərbaycan Polisi Günü kimi qeyd olunur.
  9 iyul Diplomatik xidmət orqanları əməkdaşlarının peşə bayramı günü 9 iyul tarixi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 avqust 2007-ci il tarixli, 2356 saylı Sərəncamı[26] ilə diplomatik xidmət orqanları əməkdaşlarının peşə bayramı kimi qeyd olunur. Peşə bayramı üçün məhz bu tarixin seçilməsi 1919-cu il iyulun 9-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Xarici İşlər Nazirliyinin katibliyinə dair müvəqqəti təlimatın qəbul edilməsi əsas götürülüb
  22 iyul Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü Azərbaycan mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabi böyük çətinliklərdən sonra 1875-ci il iyulun 22-də Bakıda ana dilində "Əkinçi" qəzetinin ilk sayını nəşr etdirib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı[27] ilə milli mətbuat günü (Azərbaycan jurnalistikası günü) 1991-ci ildən "Əkinçi" qəzetinin nəşrə başlandığı gün kimi qeyd olunmağa başladı.
  1 avqust Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili Günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2001-ci il 9 avqust tarixli Sərəncamı[28] ilə avqustun 1-i Azərbaycan Respublikasında Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili Günü elan edilmişdir
  2 avqust Azərbaycan kinosu günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 dekabr 2000 tarixli, 588 nömrəli Sərəncamı[29] ilə 2 avqust Azərbaycan Kinosu Günü təsis olunub. Azərbaycanda ilk açıq film göstərilməsi məhz 2 avqust olub.
  5 avqust Hərbi Donanma Günü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə 1919-cu ildə Azərbaycanın hərbi-dəniz donanması da yaradıldı. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanına əsasən hər il avqustun 5-i Azərbaycan Respublikası Hərbi Donanma Günü kimi qeyd olunur
  18 avqust Sərhəd Qoşunları əməkdaşlarının peşə bayramı günü 18 avqust 1919-cu il tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin parlamenti ölkənin sərhədlərinin mühafizəsi haqqında qanun qəbul edib. Qanuna əsasən, Xalq Cümhuriyyəti Hərbi Nazirliyinin tərkibində Azərbaycanın ilk Sərhəd Qoşunları dəstəsi yaradılıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 16 avqust tarixli Sərəncamı[30] ilə avqustun 18-nin Azərbaycanda Sərhəd Qoşunları əməkdaşlarının peşə bayramı günü kimi qeyd olunması qərara alınıb.
  23 avqust Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti əməkdaşlarının peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 avqust 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə 23 avqust Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti əməkdaşlarının peşə bayramı günü kimi qeyd olunur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı[31] ilə 1993-cü il avqustun 23-də yaradılan Ali Dövlət, Hakimiyyət və İdarəetmə Orqanları Baş Mühafizə İdarəsi prezidentin 2002-ci il 6 may tarixli Sərəncamı ilə Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti adlanıb.
  15 sentyabr Bilik Günü Azərbaycanda məktəblərdə dərslərin başladığı gün qeyd edilir. 2004-cü ilə qədər həmin gün sentyabrın 1-nə təsadüf edirdi. Lakin Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 21 avqust 2004-cü il tarixli 114 saylı fərmanı[32] ilə Azərbaycanın bütün təhsil müəssisələrində dərslərin 15 sentyabrdan başlanması qərara alınmış, beləliklə, həmin gün Bilik Günü elan edilmişdir.
  18 sentyabr Milli Musiqi Günü (Üzeyir musiqi günü) Sentyabrın 18-də Azərbaycan xalqının dahi oğlu, Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin korifeyi Üzeyir bəy Hacıbəyovun doğum günüdür. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 sentyabr 1995-ci il tarixli 385 saylı fərmanı[33] ilə dahi bəstəkarın anadan olmasının 110 illik yubileyi ərəfəsində 18 sentyabrın Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunması qərara alınmışdır.
  20 sentyabr Neftçilər günü 20 sentyabr 1994-cü ildə "Azəri-Çıraq-Günəşli" dəniz neft-qaz yataqları blokunun kəşfiyyatı və işlənməsi üzrə "Əsrin müqaviləsi" imzalanıb. Azərbaycan Prezidentinin 16 avqust 2001-ci il tarixli 558 saylı fərmanı[34] ilə 20 sentyabr hər il Azərbaycanda "Neftçilər günü" peşə bayramı kimi qeyd edilməsi rəsmiləşdirilib
  1 oktyabr Prokurorluq işçiləri günü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurasının 1 oktyabr 1918-ci il tarixli qərarı ilə Bakı Dairə Məhkəməsinin tərkibində prokurorluq orqanlarının fəaliyyətə başlamasını əsas tutularaq hər il oktyabr ayının 1-nin Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu işçilərinin peşə bayramı günü kimi qeyd edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidenti 17 iyul 1998-ci il tarixli Sərəncam[35] imzalamışdır
  10 oktyabr Yanğınsöndürənlərin peşə bayramı günü Azərbaycanda Yanğından Mühafizə Xidməti 1918-ci ildə yaradılıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 oktyabr 2002-ci il tarixli Sərəncamı[36] ilə 10 oktyabr yanğınsöndürənlərin peşə bayramı kimi təsis edilib.
  13 oktyabr Dəmir yolu işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Prezidentinin 2005-ci il oktyabrın 7-də "Dəmir yolu işçilərinin peşə bayramının təsis edilməsi haqqında" Sərəncam[37] ilə 13 oktyabr Azərbaycanda dəmir yolu işçilərinin peşə bayramı günü qeyd olunur.
  20 oktyabr Energetiklər günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 13 oktyabr tarixli Sərəncamına[38] əsasən hər il oktyabrın 20-si ölkəmizdə Energetiklər Günü kimi qeyd edilir.
  1 noyabr Kənd təsərrüfatı işçiləri günü
  6 noyabr Azərbaycan televiziyası və radiosu günü Azərbaycanda radionun tarixi XX əsrin 20-ci illərindən başlayır. Bakıda ilk radio qurğusu 1924-cü ildə quraşdırılmışdır. 1926-cı ildə isə ilk radiostansiya fəaliyyətə başlamışdır. Məhz həmin il noyabrın 26-da ilk radio verilişi efirə çıxmışdır.[39]
  8 noyabr Bakı metropoliteni işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il oktyabrın 28-də imzaladığı Sərəncamla hər ilin bu günü Bakı metropolitençilərinin peşə bayramı günü kimi qeyd edilir.[40] Bakı Metropoliteni 1967-ci ilin noyabrın 6-da işə salınıb.
  22 noyabr Ədliyyə işçilərinin peşə bayramı günü 22 noyabr 1918-ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Əsasnaməsinin təsdiq edilib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 noyabr 2000-ci il tarixli Sərəncamı[41] ilə 22 noyabr ədliyyə işçilərinin peşə bayramı günü kimi müəyyən edilib.
  6 dekabr Rabitə və informasiya texnologiyaları sahəsi işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 dekabr 2006 tarixli, 1804 nömrəli Sərəncamı[42] ilə, Azərbaycanda telefon xəttlərinin yaranmasının 125 illiyi ilə əlaqədar olaraq hər il dekabrın 6-sı Azərbaycan Respublikası rabitə və informasiya texnologiyaları sahəsi işçilərinin peşə bayramı günü qeyd olunur.
  10 dekabr Ümumdünya insan hüquqları günü
  16 dekabr Fövqəladə Hallar Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin  2006-cı il dekabrın 8-də imzaladığı Sərəncama[43] əsasən bu tarix ölkədə Fövqəladə Hallar Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günü kimi qeyd olunur.
  17 dekabr Müdafiə Sənayesi Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günü Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 noyabr 2010-cu ildə imzaladığı Sərəncama[44] əsasən, hər il dekabrın 17-si Müdafiə Sənayesi Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günü kimi qeyd olunur.

Həmçinin bax[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 22 may tarixli Fərmanı0
  2. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 sentyabr 1992-ci il tarixli 217 nömrəli fərmanı
  3. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 noyabr 2009-cu il tarixli Sərəncamı
  4. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası
  5. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurasının 25 dekabr 1991-ci il tarixli 38 saylı qərarı
  6. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 24 fevral 1994-cü il tarixli, 791 saylı qərarı
  7. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 fevral 2005 tarixli, 654 nömrəli Sərəncamı
  8. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 sentyabr 1992-ci il tarixli 203 saylı fərmanı
  9. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 fevral 2008-ci il tarixli Sərəncamı
  10. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 mart 2005 tarixli, 464 nömrəli Sərəncamı
  11. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 mart 2013-ci il tarixli 2755 saylı fərmanı
  12. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 7 aprel 2008-ci il tarixli 2749 saylı Sərəncamı
  13. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 1995-ci il 9 mart tarixli fərmanı
  14. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 mart 2010-cu il tarixli 812 saylı Sərəncamı
  15. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 may 2009-ci il tarixli, 629 saylı Sərəncamı
  16. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 may 2007-ci il tarixli Sərəncamı
  17. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 may 2006-cı il tarixli Sərəncam
  18. “Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü” peşə bayramının təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 may 2014-cü il tarixli Sərəncamı president.az (azərb.)
  19. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 iyun 2001-ci il tarixli Sərəncamı
  20. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 iyun 2006-cı il tarixli Sərəncamı
  21. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 25 may tarixli Sərəncamı
  22. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 noyabr 2012-ci il tarixli, 2551 saylı Sərəncamı
  23. “Dənizçi günü” peşə bayramının təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
  24. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 iyul 1998-ci il tarixli Sərəncamı
  25. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 24 may tarixli, 710 saylı fərmanı
  26. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 avqust 2007-ci il tarixli, 2356 saylı Sərəncamı
  27. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 iyul 1991-ci il tarixli, 281 saylı Sərəncamı
  28. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2001-ci il 9 avqust tarixli Sərəncamı
  29. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 dekabr 2000 tarixli, 588 nömrəli Sərəncamı
  30. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 16 avqust tarixli Sərəncamı
  31. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 avqust 2008-ci tarixli Sərəncamı
  32. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 avqust 2004-cü il 114 saylı fərmanı
  33. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 sentyabr 1995-ci il tarixli 385 saylı fərmanı
  34. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 avqust 2001-ci il tarixli 558 saylı fərmanı
  35. [??? Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 iyul 1998-ci il tarixli Sərəncamı]
  36. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 oktyabr 2002-ci il tarixli Sərəncamı
  37. Azərbaycan Prezidentinin 2005-ci il 7 oktyabr tarixli Sərəncamı
  38. Azərbaycan Prezidentinin 2004-cü il 13 oktyabr tarixli Sərəncamı
  39. Azərbaycan Prezidentinin 5 may 1992-ci il tarixli saylı 723 Sərəncamı
  40. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 28 oktyabr 2006-cı il tarixli Sərəncamı
  41. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 noyabr 2000-ci il tarixli Sərəncamı
  42. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 dekabr 2006 tarixli, 1804 nömrəli Sərəncamı
  43. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 dekabr 2006-cı il tarixli Sərəncamı
  44. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 noyabr 2010-cu il tarixli Sərəncamı

Xarici keçidlər[redaktə]