Şahverdilər (Gorus)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şahverdilər

Şahverdilər — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Gorus rayonunda kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Gorus rayon mərkəzindən 14 km cənubda, Gorus-Qafan Ģosse yolunun kənarında, Bazar çayın (Bərguşad) üzərində yerləşmişdir. Kəndin ətrafında qədim Alban kilsəsinin və qəbiristanlığının qalıqları var idi. 1918-ci ildə kənddə 100-ə yaxın ev olmuşdur. Andronikin və Nijdehin quldur dəstələri 1918-ci ilin avqust-sentyabr aylarında şahverdilər kəndinə basqın etmiş, kəndi dağıtmışlar. Daşnaklarla mübarizədə kənd camaatının böyük qəhrəmanlıq göstərməsinə baxmayaraq, ermənilər şahverdilər kəndini yandırmış, kənd sakinlərindən 87 nəfəri qətlə yetirmiş, qalan camaat isə Qubadlı rayonuna qaçmıĢdır. Qaçqın düşmüş şahverdilər camaatı şuşa, Ağdam, Yevlax və Bakıda məskunlaşmışlar. Sovet hökuməti qurulduqdan sonra cəmi 40 ailə yenidən geriyə dönərək Şahverdilər kəndini bərpa etmişlər.

1933-cü ildə kənddə kolxoz qurulmuş, 1935-ci ildə isə ibtidai məktəb açılmışdır. Böyük Vətən Müharibəsində kənddən 26 nəfər iĢtirak etmiĢ, onlardan 9 nəfəri geriyə qayıtmamışdır.

1951-ci ildə şahverdilər kəndinin camaatı deportasiya olunaraq Yevlax rayonunun Hürü uşağı və Borçalı kəndlərinə köçürülmüşlər. Kəndin təsərrüfatı və torpaqları isə Xot və Kürdük erməni kəndlərinə verilmiĢdir. 1954-cü ildə ġahverdilər kəndinin camaatının bir hissəsi yenidən geriyə qayıdaraq, öz kəndlərində məskunlaşmışlar. Kolxoz və kənd sovetliyi isə Xot kəndində qalmışdır.

1961-ci ildə Tatev su elektrik stansiyası tikilərkən kəndin adı dəyiĢdirilərək, "Vorotan" qəsəbəsi adlandırılmışdır. Həmin vaxtdan 8 erməni ailəsi şahverdilər kəndinə köçərək, orada məskunlaşmışlar. Kənddə 8 illik məktəb, kitabxana, klub, tibb məntəqəsi, poçt binası, mağaza var idi.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1988-ci ildə kənddə 15 ev, 80 nəfər əhali var idi. Həmin ilin noyabrında rayonun digər kəndləri kimi, şahverdilər kəndi də boşaldıldı, əhalinin var-dövləti, ev-eşiyi əvəzsiz olaraq ermənilərə qaldı.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş Tahirov Rəhim Əvəz oğlu və müstəqil respublikamızın ilk generallarından biri olan Əliyev Tahir Yunus oğlu Şahverdilər kəndində anadan olmuşdur.

Toponimləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Süleyman bulağı,
  • Dolayı bulaq,
  • Qırğıbulağı,
  • Cəhənnəm dərəsi,
  • Cinni dərə,
  • Düzülmə qaya,
  • Dəlik daş,
  • Oxçu kahası,
  • Qara qaya,
  • Qapı daşı,
  • Heydərin yurdu[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Musa Urud, «Zəngəzur», Bakı, "Nurlar", 2005.