Şıxlar (Qarakilsə)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tarixi Azərbaycan əraziləri
ŞIXLAR


Xəritədə yeri
Şıxlar  — yerləşdiyi ərazi Ermənistan
Şıxlar
Şıxlar
Məlumatlar
Bölgə Zəngəzur mahalı
İndiki adı Qızılşəfəq
Adının dəyişdirilmə tarixi 2.3.1940

ŞıxlarQərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qarakilsə (Sisyan) rayonu ərazisində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Qarakilsə (Sisyan) rayonunda kənd. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Şeyxler,[1] Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Şıxlar formasında (348, s.296) qeyd edilmişdir. 1918-ci ildə cilono və Mülkədari kəndlərinin erməniləri Eyvazlu kəndinə hucum edərək, əhalinin bütün mal-qarasını sürüb apardılar, evlərini isə talan etdilər və Hüseyn Allahverdi oğlunu öldürdülər; həmin ilin qışında Dolanlar kənidinin erməniləri Şıxlar kəndinə vəhşicəsinə basqın edərək, evlərə od vurub yandırdılar, kəndlilərin əmlaklarını talan etdilər, mal-qaranı qovub apardılar; Mülkədari kəndinin erməniləri Məliklu kəndini darmadağın etdilər, evləri yandırdılar, əmlakları daşıyıb apardılar, mal qaranı qaçırtdılar.[2]

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

İrəvan quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qarakilsə (Sisyan) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 36 km şimal-qərbdə yerləşir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1831-ci ildə 44 nəfər, 1873 – cü ildə 312 nəfər, 1886-cı ildə 306 nəfər, 1897-ci ildə 544 nəfər, 1908-ci ildə 590 nəfər, 1914 – cü ildə 585 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[3]. 1918-ci ildə azərbaycanlılar qırğınlarla deportasiya edilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan kənd sakinləri öz evlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 326 nəfər, 1926-cı ildə 391 nəfər, 1931-ci ildə 411 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[3]. 1988-ci ilin sonlarında azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən deportasiya olunmuşdur. İndi burada ermənilər yaşayır.

Toponim qazax Türk tayfasından olan şeyxlər (şıxlar) etnonimindən[4] əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Qurulşca sadə toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 2. III. 1940-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Qızıl Şəfəq qoyulmuşdur.[5]

1988-ci ilin faciəli olayları zamanı azərbaycanlıların hamısı buradan qovulmuşdur.[6]

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şəxsyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri" (143, s.150)
  2. http://www.azerbaijan.az/_Karabakh/_Documents/Documents/document_12_a.html
  3. 3,0 3,1 erm. Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931). Հեղինակ: Զավեն Կորկոտյան. Յերեվան: Մելքոնյան ֆոնդի հրատ, 1932.; rus. Население Советской Армении за последние сто лет (1831-1931). Автор: Завен Коркотян. Ереван: Издательство «Мелконян фонд», 1932.; azərb. Son yüzildə Sovet Ermənistanının əhalisi (1831–1931). Müəllif: Zaven Korkotyan. İrəvan: «Melkonyan fond» nəşriyyatı, 1932. s.76-77, 146-147
  4. Шопен И., Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ея присоединения к Российской империи, СПб, Типография императорский Академии Наук, 1852. s.535
  5. http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap069az-30.php
  6. http://www.west-land.az/index.php?mod=static&page=kendsh

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]