Əsgər xan Xançobanlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əsgər xan Sərkər
Şirvan xanı
1789
Sələfi Manaf Zərnəvai - Yeni Şamaxıda
Fətəli xan - Quba xanı kimi
Ağası xan Xançobanlı - Şirvan xanı kimi
Xələfi Qasım xan Xançobanlı
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1756
Vəfat tarixi 1820 (64 yaşında)
Dəfn yeri Yeddigünbəz türbələr kompleksi
Sülalə Sərkərlər
Atası Məhəmmədsəid xan
Anası Firəngiz xanım
Həyat yoldaşı Nisa xanım Hacı Mərdi qızı

Əsgər xan Xançobanlı (1756-1820) — Sərkərlər ailəsindən Şirvan xanıdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1756-cı ildə Şamaxıda Məhəmmədsəid xan Xançobanının və Firəngiz xanımın (ö. 1776) övladı olaraq dünyaya göz açmışdı.[1] Fətəli xan 1787-ci ildə Şirvanı işğal edəndə qardaşları ilə əvvəl Qarabağa sonra Osmanlıya qaçmışdılar. Abbasqulu ağa Bakıxanovun yazdıqlarına görə 1789-cu ildə Şəki xanı Məhəmmədhəsən xanın köməyi ilə Ağası xanın övladlarına qalib gələrək əvvəlcə Köhnə Şamaxıda, daha sonra isə Manaf Zərnəvaini öldürərək həm də Yeni Şamaxıda xan oldu.[2] Şəki xanı Məhəmmədhəsən xan öz nümayəndəsi Manafın öldürülməsinin intiqamını almaq üçün Quba xanı Əhməd xanla birlikdə ona qarşı hücum etsə də, Əsgər xan 5000 tümən pul verərək Quba ordusundakı ləzgiləri öz tərəfinə çəkdi. Şirvan əyanları 6 aylıq hakimiyyətindən sonra Əsgər xanı devirdilər və qardaşı Qasım xanı hakimiyyətə gətirdilər. Nailə Bayramlının fikrincə Əsgər xanın Qasım xanla mübarizəsi Mustafa xan üçün hakimiyyətə gəlməyə münbit şərait yaratmışdı.[3]

Əsgər xan 1820-ci ildə vəfat etmişdir və Yeddi Gümbəz qəbristanlığında basdırılmışdır.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

1800-cü ildə Nisa xanım Hacı Mərdi qızı ilə evlənərək 5 övladı olmuşdu[1]:

  1. Ağa bəy (1802-1864) - 1848-ci ildə Məmməd qızı Nisə ilə evlənmişdir:
    1. Fərəcullah bəy (1851-?) - 1866-cı ildə Məhəmmədsəid xanın qardaşı Məhəmmədhüseyn bəyin nəticəsi Hacı Mehdi bəyin qızı Bilqız xanımla evlənmişdir.
    2. Şirin bəy (1853-?)
    3. Əsgər bəy (1859-?)
  2. Məmmədhəsən bəy (1805-1832) - 1827-ci ildə Şıxəli bəyin qızı Sultannisə xanımla (d. 1806) evlənmişdir.
    1. Murad bəy (1829-?)
    2. Şahpələng bəy (1832-?) - 1858-ci ildə Osmanlıya qaçmışdı.
  3. Əlihəsən bəy (1810-1862) - 1839-cu ildə qardaşının dul xanımı Sultannisə xanımla ilə evlənmişdir.
    1. Ziba xanım (1842-?)
  4. Məmmədəli bəy (1814 -?) - podpolkovnik rütbəsi var idi. 1858-ci ildə Qasım xanın nəticəsi Kafiyyə sultanla evlənmişdir.
  5. İsmət xanım (1819 -?) - Mustafa xanın oğlu Teymuraz bəy ilə evlənmişdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Qafqaz Arxeoqrafiya Komissiyasının Aktları, cild 5, səh. 1109
  2. Abbasqulu ağa Bakıxanov, Gülüstani İrəm, səh. 200
  3. Nailə Bayramlı, Şamaxı xanlığı, səh. 20