Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar


Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası

DTX akademiyası loqo.png
Yaranma tarixi 1 dekabr 1998-ci il
Şəhər Bakı
Ölkə Azərbaycan
Ünvan AZ 1029, Bakı şəhəri, Ələsgər Qayıbov küçəsi, 6.

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası — ali və əlavə təhsil proqramlarını həyata keçirən, dövlət təhlükəsizlik orqanları üçün xüsussi ixtisaslı ali təhsilli zabit kadrlar hazırlayan, fundamental və tətbiqi elmi tədqiqatlar aparan xüsusi təyinatlı dövlət ali təhsil müəssisəsi

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 1 dekabr tarixli, 37 nömrəli Sərəncamı ilə yaradılmışdır[1].

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Müstəqil Azərbaycan Respubli­ka­sının mühüm dövlətçilik təsisatla­rından biri olan milli təhlükəsizlik orqanlarının formalaşması və inkişa­fında mühüm rol oynayan xüsusi xid­mət orqanları və sərhəd xidməti üçün xalqına və dövlətinə ləyaqətlə xidmət edən, onun təhlükəsizliyi keşi­yində dayanan, sədaqətli və vətənpərvər, yeni nəsil peşəkar və ixtisaslı kadrların hazırlanmasını həyata keçirən Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyasının yaradılması bilavasitə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır.

Zəngin və mənalı həyat yolunun 25 ilini dövlət təhlükəsizlik orqanlarında xidmətə həsr etmiş Ulu öndərimiz hələ 1997-ci il martın 28-də təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının peşə bayramı gününün təsis edilməsinə həsr olunmuş yığıncaqda çıxış edərkən bu orqanlarda xidmət edən kadrların rolundan, qarşısına qoyulan tələblərdən və onları səciyyələndirən amillərdən danışaraq yüksək ixtisaslı, peşəkar milli kadrların hazırlanması məqsədilə xüsusi təyinatlı ali təhsil müəssisəsinin yaradılmasının zəruri olduğunu qeyd etmişdi.

Ötən dövr Akademiya üçün yaddaşlardan silinməyəcək bır sıra tarixi hadisələrlə zəngin olmuşdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti möhtərəm İlham Əliyevin 2005-ci il dekabr ayının 20-də imzaladığı Fərman ilə təhlükəsizlik orqanları üçün kadr hazırlığı sahəsində nailiyyətləri nəzərə alınaraq Akademiyaya Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı verilmişdir.

2006-cı il mart ayının 27-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev Akademiyanı ziyarət etmiş, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin möhtəşəm abidəsini, unikal məzmuna və nəfis tərtibata malik "Şöhrət" muzeyini açmış, şücaət rəmzi olan "Döyüş bayrağı"nı Akademiyaya şəxsən təqdim etmişdir.

2008-ci ilin dekabr ayında Akademiyanın yaradılmasının 10 illiyi, 2013-cü ilin dekabr ayında isə 15 illiyi təntənəli surətdə qeyd edilmişdir. Hazırda Akademiyanın maddi-texniki bazasına müasir texniki vasitələr və avadanlıqlarla təchiz edilmiş tədris və inzibati korpuslar, zəngin fonda malik kitabxanalar, kursant yataqxanaları, gözəl tərtibata və audio-video qurğulara malik klublar və mədəni-məişət kompleksi, zəruri avadanlıq və trenajorlarla təchiz edilmiş idman zalları, stadionu, qaçış zolaqları və hovuzu olan İdman və Sağlamlıq kompleksi, tibb xidməti, kursant və zabit yeməkxanaları və digər infrastrukturlar daxildir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin nəsillərə örnək olan həyat və fəaliyyətini əks etdirən, zəngin informasiya məzmununa və tərtibata malik olan, yüksək memarlıq və bədii-estetik səviyyədə qurulmuş "Şöhrət" muzeyi Akademiya kompleksində xüsusilə önəmli yer tutur. Muzey qarşısında Ulu öndərin möhtəşəm abidəsi ucaldılmışdır.

"Şöhrət" muzeyi

"Şöhrət" muzeyinin eksponat və stendlərində olan unikal sənədlər, arxiv materialları Ümummilli Lider Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətini, ömür yolunu, xalqımızın tarixində və taleyində oynadığı misilsiz rolu, o cümlədən həyatının 25 ilini həsr etdiyi dövlət təhlükəsizlik orqanlarındakı iş dövrünü, onun şəxsən həyata keçirdiyi və peşəkarlıq zirvəsinin nümunələri olan əməliyyatlar haqqında məlumatları əks etdirir. "Şöhrət" muzeyində dahi şəxsiyyətin zəngin ömür yolunu əks etdirən dəyərli ekspozisiyalar şərti olaraq dörd mərhələyə bölünmüşdür: uşaqlıq və gənclik dövrü; Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarında işlədiyi dövr; ölkəyə rəhbərlik etdiyi və SSRİ kimi nəhəng bir dövlətin siyasi olimpində təmsil olunduğu dövr; müstəqil Azərbaycanın memarı kimi fəaliyyət dövrü. Muzeydə Heydər Əliyevin yüksək zövqlə yaradılmış "Ali Baş Komandan" büstü ziyarətçilərdə gözəl təəssurat yaradır.

Akademiyanın respublikanın, habelə bir sıra xarici ölkələrin xüsusi xidmət orqanlarının ali təhsil müəssisələri və beynəlxalq təşkilatlarla işgüzar əlaqələrə əsaslanan qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq münasibətləri qurulmuşdur.

Akademiyanın tədris və elmi-tədqiqat fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Akademiyada təhlükəsizlik orqanları üçün xüsusi əməliyyat hazırlığı, hüquqşünaslıq, informasiya təhlükəsizliyi və digər istiqamətlərdə peşəkar əməliyyatçı zabit kadrlar hazırlanır. Akademiyada xüsusi təyinatlı əməliyyat, hüquq, informasiya texnologiyaları və informasiya təhlükəsizliyi, xarici dillər, ictimai-siyasi, hərbi hazırlıq, fiziki hazırlıq kafedraları, eləcə də xüsusi siniflər, laboratoriyalar, kabinetlər, kompüter sinifləri, linqafon zalları və s. fəaliyyət göstərir.

Akademiyada kursantlara ali bakalavr təhsili verən (təhsil müddəti 5 ildir) "Əməliyyat işçilərinin hazırlanması" fakültəsinə qəbul "hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə orta məktəb məzunları sırasından Azərbaycan Respublikasının Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının test imtahanları vasitəsilə həyata keçirilir.

Akademiyaya qəbul olunan kursantlar tam dövlət təminatına götürülür, hərbi geyim forması, gündəlik yemək və yüksək səviyyədə məişət şəraiti yaradılmış yataqxana ilə təmin edilirlər. Akademiyada təhsil alan kursantlar aylıq pul təminatı alırlar. Bundan əlavə, təhsildə yüksək müvəffəqiyyət qazanan, elmi-yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan və Akademiyanın ictimai həyatında fəal iştirak edən əlaçı kursantlara Heydər Əliyev adına təqaüd verilir. Kursantlar təhsil müddətində Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin orqanlarında əməliyyat təcrübəsi və ixtisaslaşması keçirlər. Akademiyanı bitirən məzunlara müvafiq ixtisas üzrə ali təhsil alması barədə dövlət nümunəli bakalavr diplomu, əməliyyatçı ixtisası alması barədə şəhadətnamə və «leytenant» ilk zabit hərbi rütbəsi verilir.

Akademiyada Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinə yeni qəbul olunanların hazırlığını təmin etmək məqsədilə birillik Ali kurslar, eləcə də Xidmətin əməkdaşlarının ixtisaslarının artırılması üçün bir, iki və üç aylıq kurslar təşkil olunur.

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin əməkdaşlarının "hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə ali təhsil almasını təmin etmək məqsədilə Akademiyada qiyabi təhsil də həyata keçirilir.

Akademiyada dərslər müasir tələblərə cavab verən tədris korpuslarında aparılır. Tədris prosesini yüksək səviyyədə təmin etmək üçün müasir kompüterlər, audio-video texnika, proyektorlar və stendlərlə təchiz edilmiş xüsusi təyinatlı siniflər, kriminalistik kabinetlər, sınaq otaqları və laboratoriyaları, müasir kompüter sinifləri, linqafon zalları, zəngin fonda malik xüsusi, ümumi və bədii kitabxanalar, gözəl tərtibata və audio-video qurğulara malik klublar və s. kursant və dinləyicilərin ixtiyarına verilmişdir.

Akademiyada əməliyyat, hüquq və informasiya təhlükəsizliyi sahələrində fənlərin tədrisi diqqət mərkəzində saxlanılmaqla, müxtəlif xarici dillərin öyrənilməsinə xüsusi yer verilir.

Tədris prosesi yüksək ixtisaslı elmi-pedaqoji kadrlar, o cümlədən elmlər doktorları və fəlsəfə doktorları, habelə uzun illər təhlükəsizlik orqanlarında xidmət etmiş təcrübəli zabitlər tərəfindən həyata keçirilir.

Hazırda Akademiyada 2 elmlər doktoru, 14 fəlsəfə doktoru, 2 professor və 7 dosent fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda, xüsusi fənlər üzrə mühazirələr oxumaq və praktiki dərslər aparmaq məqsədi ilə DTX-nin rəhbər heyəti və yüksək ixtisaslı mütəxəssisləri Akademiyada pedaqoji fəaliyyətə cəlb olunurlar. Bu da kursant və dinləyicilərə gələcək xidməti fəaliyyətləri üçün zəruri nəzəri biliklərlə yanaşı xüsusi (əməli) bacarıq və vərdişlərə yiyələnməyə imkan verir.

Akademiyada bir çox ixtisaslar və elmi istiqamətlər üzrə elmi tədqiqatlar aparılır. Gələcəkdə adyunkturanın yaradılması nəzərdə tutulur. Fundamental və tətbiqi araşdırmalar nəticəsində professor-müəllim heyətinin onlarla monoqrafiyası nəşr edilmiş və nüfuzlu elmi jurnallarda məqalələri dərc olunmuşdur. Ümumiyyətlə, ötən dövr ərzində iki yüzdən artıq monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaiti və digər tədris-metodiki vəsaitlər hazırlanaraq nəşr olunmuşdur.

Akademiyanın elmi-pedaqoji fəaliyyətinə rəhbərliyi kollegial orqan olan Elmi Şura həyata keçirir.

Akademiyada təlim-tərbiyə işi[redaktə | əsas redaktə]

Akademiyada tədris yüksək ixtisaslı mütəxəssislər, o cümlədən elmlər doktorları və namizədləri, eləcə də uzun illər dövlət təhlükəsizlik orqanlarında və Dövlət Sərhəd Xidmətində xidmət etmiş təcrübəli kadrlar tərəfindən həyata keçirilir. Bu da kursant və dinləyicilərə gələcək xidməti fəaliyyəti üçün zəruri nəzəri biliklərlə yanaşı xüsusi və əməli bacarıq və vərdişlərə yiyələnməyə imkan verir. Eyni zamanda, Akademiyada xüsusi fənlər üzrə mühazirələr oxumaq və praktiki dərslər aparmaq məqsədi ilə DTX-nin rəhbər heyəti və yüksək ixtisaslı mütəxəssisləri tədris prosesinə cəlb olunurlar.

Hazırda Akademiyada 4 elmlər doktoru, 15 elmlər namizədi, 2 professor və 9 dosent fəaliyyət göstərir. Akademiyanın 5 əməkdaşı doktorluq, 12 əməkdaşı isə namizədlik dissertasiyaları üzərində çalışırlar. Burada kəşfiyyat, əks-kəşfiyyat, əməliyyat-axtarış, hərbi əks-kəşfiyyat, əməliyyat psixologiyası, xüsusi xidmət orqanlarının tarixi, informasiya texnologiyaları və informasiya təhlükəsizliyi, hərbi pedaqogika, sosiologiya, politologiya, məntiq, peşə fəaliyyətinin etikası və s. istiqamətlər üzrə elmi tədqiqatlar aparılır. Fundamental və tətbiqi araşdırmalar nəticəsində 30-dan çox monoqrafiya nəşr edilmiş və onlarla elmi məqalələr nüfuzlu elmi jurnallarda dərc olunmuşdur.

Akademiyada təlim-tərbiyə işi[redaktə | əsas redaktə]

Akademiyada kursant, dinləyici və gənc zabitlərin təlim-tərbiyəsi daim diqqət mərkəzində saxlanılır. Təlim-tərbiyə işinin əsasını vətənpərvərlik, dövlətçilik və Heydər Əliyev ideyalarına sədaqət təşkil edir. Bu işdə "Şöhrət" muzeyinin özünəməxsus yeri vardır. Muzeydə əksini tapmış Ulu öndərin keçdiyi həyat yolu, onun ən kiçik vəzifələrdən dövlət başçısınadək yüksələn fəaliyyəti gənc nəslin tərbiyəsində xüsusi rol oynayır.

Heç təsadüfi deyil ki, bu gün "Şöhrət" muzeyi məbədə çevrilmişdir və hər il muzeyi 2000-dən artıq adam ziyarət edir. Belə ki, hər il təhlükəsizlik orqanlarının və Akademiyanın gənc əməkdaşları, kursant və dinləyiciləri ilə yanaşı, respublikanın aparıcı mülki və hərbi ali təhsil müəssisələrinin tələbə və kursantları, eləcə də müxtəlif dövlət qurumlarının, ictimai təşkilatların nümayəndələri, xarici qonaqlar mütəmadi olaraq "Şöhrət" muzeyini ziyarət edirlər. Ziyarətçilər ulu öndərin abidəsi önündə xatirə şəkilləri çəkdirir və Akademiyadan böyük təəssüratla ayrılırlar.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin doğum və anım günləri münasibətilə Akademiyada hər il silsilə tədbirlər, o cümlədən təntənəli mərasimlər, elmi-praktik konfranslar, ədəbi-bədii gecələr, intellektual oyunlar, müsabiqələr, konsertlər, kütləvi-idman yarışları keçirilir.

Akademiyada rəsmi dövlət bayramları: Respublika, Konstitusiya, Milli qurtuluş, Silahlı Qüvvələr, Müstəqillik, Dünya Azərbaycanlılarının həmrəyliyi, Dövlət Bayrağı günləri və digər əlamətdar tarixlər, eləcə də Andiçmə, Bilik günü və məzunların buraxılışı tədbirləri təntənəli surətdə qeyd olunur, respublikanın tanınmış ictimai-siyasi xadimləri, incəsənət ustaları və təhlükəsizlik orqanlarının veteranları ilə görüşlər keçirilir.

Akademiyanın kursantları tədrisdənkənar vaxtlarda ədəbi-bədii yaradıcılıqla məşğul olur, kütləvi idman tədbirlərində və müxtəlif idman yarışlarında iştirak edirlər. Kursantlar üçün elmi və özfəaliyyət dərnəkləri, şən və hazırcavablar klubu, intellektual oyun qrupları və s. təşkil olunur.

Ötən dövr ərzində milli təhlükəsizlik orqanları üçün yüksək ixtisaslı, peşəkar milli kadrların hazırlanması istiqamətində fəaliyyətini daim təkmilləşdirən, ölkənin təhsil sistemində öz yeri və rolu ilə seçilən Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası respublikamızın ən mötəbər xüsusi təyinatlı ali təhsil müəssisələrindən birinə çevrilmişdir.

Qəbul qaydaları[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyasına peşə seçiminin bütün tələblərinə cavab verən orta məktəb məzunları olan çağırışçılar, eləcə də respublikanın təhlükəsizlik orqanlarında xidmət edən, zabit hərbi rütbəsi olmayan orta və ya orta-ixtisas təhsilli hərbi qulluqçular qəbul oluna bilərlər.

Akademiyaya qəbul olunmaq üçün aşağıdakı yaş hədləri müəyyən olunmuşdur:

-hərbi qulluqçular – 18 yaşından 23 yaşınadək;

-orta məktəb məzunları olan çağırışçılar – 17 yaşından 19 yaşınadək.

Akademiyaya daxil olmaq istəyən şəxslər qəbul keçirilən il yanvar ayının 10-dək ərizə ilə yaşayış yeri üzrə DTX-nin yerli orqanlarına (hərbi qulluqçular komanda üzrə raportla) müraciət etməlidirlər. Müraciət edən namizədlər müəyyən olunmuş qaydada tibbi yoxlamadan keçdikdən və fiziki hazırlıq normativlərini ödədikdən sonra onlarla Akademiyada Mandat Komissiyası tərəfindən peşə seçimi ilə bağlı söhbət aparılır.

Peşə seçimini müvəffəqiyyətlə keçmiş namizədlər Akademiyanın "Əməliyyat işçilərinin hazırlanması" fakültəsinə ("Hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə) qəbul olunmaq üçün Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası tərəfindən keçirilən test imtahanlarında III ixtisas qrupunda (ana dili, tarix, ədəbiyyat, xarici dil, riyaziyyat) qəbul imtahanı verirlər.

Akademiyaya qəbul imtahanları namizədin arzusu ilə Azərbaycan və ya rus dilində verilə bilər, Akademiyada təhsil isə Azərbaycan dilində aparılır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Akademiyasının yaradılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 dekabr 1998-ci il tarixli, 37 nömrəli Sərəncamı  (azərb.)

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]