Məzmuna keç

Jores Alfyorov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jores Alfyorov
rus. Жоре́с Ива́нович Алфёров
belar. Жарэ́с Іва́навіч Алфёраў
Doğum tarixi 15 mart 1930(1930-03-15)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1 mart 2019(2019-03-01)[4][5][…] (88 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi hipertensial böhran, ürək çatışmazlığı
Elm sahələri yarımkeçiricilər fizikası[d], fizika, yarımkeçirici, siyasət
Elmi dərəcələri
Elmi adları
  • Rusiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü[d],
  • professor[d],
  • SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki[d]
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları 1-ci dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 2005 2-ci dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 2000 3-cü dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 1999 4-cü dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 2010 "Aleksandr Nevski" ordeni — 2015 "Lenin" ordeni — 1986 "Oktyabr inqilabı" ordeni — 1980 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 1975 "Şərəf nişanı" ordeni — 1959 "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı Jubilee Medal "300 Years of the Russian Navy" "Əmək veteranı" medalı "Sankt-Peterburqun 300 illik xatirəsinə" medalı "Leninqradın 250 illik xatirəsinə" medalı "Fəxri legion" ordeninin zabit dərəcəsi — 2011 "Xalqlar dostluğu" ordeni — 2009 Order of Francisc Skorina — 2001 5-ci dərəcəli "Knyaz Yaroslav Mudrı" ordeni — 2003 Ordo Sancti Constantini Magni
Rusiya Federasiyasının Dövlət mükafatı — 2001 Nizami Gəncəvi adına Qızıl medal — 2015 "Lenin" mükafatı — 1972 SSRİ Dövlət mükafatı — 1984 Demidov mükafatı — 1999 Rusiya Federasiyası Hökumətinin fəxri fərmanı The Russian Federation Power Engineer Award — 1996 Fizika üzrə "Nobel" mükafatı — 2000
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Jores İvanoviç Alfyorov (15 mart 1930[1][2][…], Vitebsk[1][3] – 1 mart 2019[4][5][…], Sankt-Peterburq[3]) — Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı, Yarımkeçiricilər fizikası, yarımkeçiricilər və kvant elektronikası sahəsi üzrə mütəxəssis.

Həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

15 mart 1930-cu ildə Vitebsk şəhərində anadan olmuşdur.

1952-ci ildə V.İ.Ulyanov (Lenin) adına Leninqrad Elektrotexnika İnstitutunu bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1953-cü ildə SSRİ EA A.F.İoffe adına Fiziki-texnika institutunda mühəndis kimi başlamışdır. 1953-cü ildən 1964-cü ilə kimi kiçik elmi işçi, 1964-1967-ci illərdə baş elmi işçi kimi çalışmışdır. 1967-1973-cü illər ərzində – sektor müdiri, 1973-1990-cı illər ərzində – laboratoriya müdiri, 1987-ci ildən həmin institutun direktoru olmuşdur. 1989-cu ildən 1991-ci ilədək SSRİ EA Leninqrad Elmi mərkəzinin RH-ın sədri, 1991-ci ildən indiyə qədər REA Sankt-Peterburq Elmi mərkəzinin RH-ın sədri, 25 aprel 1990-cı ildən isə REA-nın vitse-prezidentidir. 28 noyabr 1972-ci ildən ümumi fizika və astronomiya (fizika) Bölməsi üzrə müxbir üzv, 15 mart 1979-cu ildən ümumi fizika və astronomiya (fizika, astronomiya) Bölməsi üzrə akademik seçilmişdir. Yarımkeçiricilər, heterokeçid və onların əsasında cihazların yaradılması sahəsindəki əməyinə görə Lenin mükafatına (1972) və SSRİ Dövlət mükafatına (1984) layiq görülmüşdür. 2000-ci ildə o, yarımkeçiricilər fizikası, yarımkeçiricilər və kvant elektronikası sahəsindəki nailiyyətlərinə görə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Jores İvanoviç Alfyorov 2004-cü ildə AMEA-nın fəxri xarici üzvü seçilmişdir.[7]

Jores Alfyorov 1 mart 2019-cu ildə 88 yaşında vəfat edib.

Ədəbiyyat

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Əliquliyev R.M., Salmanova P.M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: “İnformasiya Texnologiyaları” nəşriyyatı, 2013, 169 səh.

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 3 4 Алфёров Жорес Иванович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 1 2 Zhores Alferov // Encyclopædia Britannica (ing.).
  3. 1 2 3 4 Visuotinė lietuvių enciklopedija Online (lit.).
  4. 1 2 В больнице РАН назвали причину смерти Жореса Алферова.
  5. 1 2 Bibliothèque nationale de France Jores Ivanovitch Alferov // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  6. ↑ https://primo.nlr.ru/permalink/f/oo3rn7/07NLR_LMS007455730.
  7. ↑ "Alfyorov Jores İvanoviç" (az.). science.gov.az. 2017. 27 noyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 mart 2017.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Jores_Alfyorov&oldid=8785878"