Qarabağ iqtisadi rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qarabağ iqtisadi rayonu

Qarabağ iqtisadi rayonu — Azərbaycanın 14 iqtisadi rayonlarından biridir. Tərkibinə Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocavənd, Şuşa, Tərtər inzibati rayonları və Xankəndi şəhəri daxildir[1]. Sahəsi 7330 km²-dir. Əhali Azərbaycan tərəfindən (Azərbaycanda bu iqtisadi bölgədən kənarda yaşayan qaçqın və köçkünlər nəzərə alınmaqla) 2015-ci ilin əvvəlində 653,5 min nəfər olaraq qiymətləndirilir[2].

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1991-ci ildən 2021-ci ilə qədər Yuxarı Qarabağ iqtisadi rayonu adlandırılırdı. İqtisadi rayon Ağdam, Tərtər, Xocavənd, Xocalı, Şuşa, Cəbrayıl, Füzuli inzibati rayonlarını və Xankəndi şəhərini əhatə edirdi. 1994-cü ildən Tərtər, Xocavənd, Xocalı və Şuşa rayonunun bir hissəsi və Xankəndi şəhəri tanınmamış Dağlıq Qarabağ Respublikasının nəzarəti altındadır. Azərbaycan 1 dekabr 2020-ci ildən sonra Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli rauyonlarının hamısını və Tərtər, Xocavənd, Xocalı, Şuşa rayonlarının bir hissəsinə nəzarət edir. Qarabağ iqtisadi rayonu, Azərbaycan Prezidentinin 7 iyul 2021-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərmanı ilə qurulmuşdur[3][4].

İqtisadiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hasilat: Qarabağ iqtisadi rayonunun əsas təbii sərvətləri polimetal filizləri, neft, təbii qaz, müxtəlif tikinti materialları (mərmər, sement xammalı, tikinti daşı) təşkil edir. Meşələrdə tapılan müxtəlif ağac növləri ağac emalı müəssisələrinin inkişafına kömək edir.

Sənaye: yerli kənd təsərrüfatı xammalının emalına əsaslanır. Qida sənayesinin əsas qolları şərabçılıq, müxtəlif kənd təsərrüfatı məhsulları və konserv məhsullarının istehsalıdır.

Kənd təsərrüfatının sahələri: üzümçülük, taxılçılıq, meyvəçilik, pambıqçılıq və tütünçülük. Bölgədə meyvə, kartof, bağçılıq bitkiləri də yetişdirilir. Bölgədə ipəkçiliyin inkişafına kömək edən tut bağları geniş yayılmışdır. Heyvandarlıq xüsusilə inkişaf edir, əsasən ətlik və südlük heyvandarlıq, ət və yun heyvandarlığı yüksək dağlıq ərazilərdə inkişaf edir.

Turizm: təbii balneoloji ehtiyatlar, meşələr, mineral bulaqlar (Turşsu, Şirlan) istirahət və müalicə üçün əlverişlidir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Ильхам Алиев подписал указ о новом делении экономических районов Азербайджана". vestikavkaza.ru (rus). İstifadə tarixi: 2021-07-07.
  2. 1.15 Territories, number and density of population by economic and administrative regions of the Republic of Azerbaijan // Population Arxivləşdirilib 2016-12-27 at the Wayback Machine The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan
  3. "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". president.az (az.). İstifadə tarixi: 2021-07-07.
  4. Сабина Шихлы Sputnik Азербайджан. "Президент утвердил новое деление экономических районов АР". Sputnik Азербайджан (rus). İstifadə tarixi: 2021-07-07.