Yasamal rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yasamal rayonu
İqtisadi rayon Yasamal
Ərazi 16.22 [1] km²
Əhali 245 900 (2017) [2] nəfər
Telefon kodu +994 12
İcra başçısı Əziz Əzizov
İnternet saytı yasamal-ih.gov.az

Yasamal rayonuBakıda rayon. Yasamal rayonu icra başçısı Əzizov Əziz İmran oğludur.

Rayon Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Bakı şəhərinin mərkəzi rayonlarından biri olan Yasamal rayonu inzibati ərazi vahidi kimi 1932-ci ildə yaradılmışdır, rayon cənubdan Səbail (3 km), qərbdən Qaradağ (3,2 km), şimaldan Binəqədi (2,8 km) və şərqdən Nəsimi (5 km) rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonun ərazisi 16,22 kv.km-dir.

Rayon ərazisindən - cənubdan “Qurd qapısı”ndan və Badamdar qəsəbəsindən keçərək Bakı-QazaxBakı-Astara, qərbdən – Yeni Yasamal massivindən keçərək Bakı dairəvi yol vasitəsilə Bakı-Qazax, Bakı-AstaraBakı-Yalama, şimaldan – Biləcəri enişi vasitəsi ilə Bakı-QazaxBakı-Yalama magistrallarına çıxış vardır.

Rayon əhalisinin sayı 245 900 nəfərdir. Rayon ərazisində 11 işğal olunmuş rayondan məcburi köçkünlər yaşayır. Bunlardan 5497 ailə - 20 550 nəfər məcburi köçkün bu günədək rayon İcra Hakimiyyətində qeydiyyatdan keçmişdir:

Qeydiyyatda olan rayon əhalisinin sıxlığı 1 kv.km-ə 15 160 nəfər düşür. Rayon əhalisinin 118 776 nəfərini, yəni 48.5 faizini kişilər, 126 124 nəfərini, 51.5 faizini qadınlar təşkil edir.

Rayon ərazisində 8 ali təhsil müəssisəsi, 5 orta ixtisas təhsil müəssisəsi, 4 musiqi məktəbi, 30 uşaq bağçası-körpələr evi, 28 orta ümumtəhsil məktəbi (lisey, gimnaziya) fəaliyyət göstərir ki, burada işləyən müəllimlərin sayı 3076 nəfər, şagirdlərin sayı isə 29 643 nəfərdir.

Metropolitenin “Nizami”, “Elmlər Akademiyası”, “İnşaatçılar” və “20 Yanvar “ metro stansiyaları rayon ərazisindədir.

Rayonun seçkili yerli özünüidarəetmə orqanı Yasamal bələdiyyəsidir.

Rayon ərazisində Azərbaycan Respublikasının seçkili orqanlarına seçkilər üzrə üç seçki dairəsi – 15 saylı Yasamal I seçki dairəsi, 16 saylı Yasamal II seçki dairəsi, 17 saylı Yasamal III seçki dairəsi və bir müştərək – 12 saylı Qaradağ-Binəqədi-Yasamal seçki dairəsi formalaşdırılmışdır.[3]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1932-ci ildə yaradılmış Yasamal rayonunun adı əvvəllər Oktyabr rayonu adlanırdı. Azərbaycan öz müstəqilliyinə qovuşandan sonra Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 29 aprel 1992-ci il tarixli qərarına əsasən Oktyabr rayonu adı Yasamal rayonu adlandırılmışdır[4].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Bakı şəhəri Yasamal rayonunun əhalisi 01.01.2018-ci il tarixə rəsmi qeydiyyatda 246 300 nəfərdir. Bundan başqa rayonda Dağlıq Qarabağ və digər işğal olunmuş ərazilərdən 5497 ailə (20 550 nəfər) müvəqqəti məskunlaşmışdır. Əhalinin yaş tərkibi:

0 - 4 yaş – 20 900 nəfər;

5 - 14 yaş – 26 302 nəfər;

15 - 29 yaş – 60 507 nəfər;

30 - 64 yaş – 121 389 nəfər;

65 yaşdan yuxarı – 20 117 nəfər.

Rayonun məşğul əhalisinin sayı – 133 840 nəfər;

Əmək qabiliyyətli əhalinin sayı – 144 863 nəfərdir.[5]

Rayonun İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Bakı şəhərinin mərkəzi rayonlarından biri olan Yasamal rayonunun ərazisi 16,22 kv.km, əhalisi 246 300 nəfərdir. Rayon ərazisində 20 550 nəfər məcburi köçkün yaşayır.

Yasamal rayonunda Müdafiə Sənayesi Nazirliyinə tabe olan “Alov” və “Azon” zavodları, "Azərsuvenir" MMC daxil olmaqla 152 sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir.

Rayonda ümumi sayı 9153 ədəd olan müxtəlif kateqoriyalı təsərrüfat obyektləri fəaliyyət göstərir ki, bu təsərrüfat obyektlərində də 100 382 nəfər fəhlə və qulluqçu işləyir. bu müəssisələrdə orta aylıq əməkhaqqı 622,7 manat olmuşdur.

2017-ci ildə Yasamal rayonunun makroiqtisadi göstəriciləri aşağıdakı kimi olmuşdur:

Sənaye məhsulunun ümumi həcmi 353,421 mln. manat.

Əsas kapitala yönəldililən investisiyalar 299,604 mln. manat.

Əsas kapitala yönəldilən ümumi investisiyadan tikinti-quraşdırma işləri 240,059 mln. manat.

Öz gücləri ilə yerinə yetirilən podrat işlərin həcmi 603,872 mln. manat.

Nəqliyyat sektorunda xidmətlərin həcmi 2432,532 mln. manat.

İnformasiya və rabitə xidmətlərinin həcmi 659,695 mln. manat.

Parakəndə ticarət dövriyyəsi 2665,674 mln. manat

Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlər 1235,517 mln. manat.

Bir işçiyə hesablanmış orta aylıq əmək haqqı 655,1 manat

2018-ci ilin yanvar ayının 1-nə olan məlumata görə Yasamal Telefon Qovşağının ümumi nömrə tutumu 179 832 ədəd, əhalinin istifadəsində olan nömrələrin sayı 152 888 ədəddir.[6]

Təhsil [7][redaktə | əsas redaktə]

Yasamal rayonunda yerləşən ali məktəblər

1)Bakı Dövlət Universiteti

2)Azərbaycan Texniki Universiteti

3)Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti

4)Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti

5)Bakı İslam Universiteti

6)Azərbaycan Milli Konservatoriyası

7)Bakı Biznes Universiteti (özəl)

8)Azərbaycan Universiteti (özəl)


Yasamal rayonunda yerləşən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının institutları

1)Fizika institutu

2)İdarəetmə Sistemləri institutu

3)Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat institutu

4)Nəsimi adına Dilçilik institutu

5)Riyaziyyat və mexanika institutu

6)Memarlıq və İncəsənət institutu

7)Radiasiya problemləri institutu

8)Kataliz və qeyri-üzvi kimya institutu

9)Geologiya və Geofizika institutu

10)Ak Həsən Əliyev adına Coğrafiya institutu

11)Torpaqşünaslıq və aqrokimya institutu

12)Arxeologiya və Etnoqrafiya institutu

13)A.İ.Qarayev adına Fiziologiya institutu

14)Tarix institutu

15)Şərqşünaslıq institutu

16)Fəlsəfə institutu

17)İqtisadiyyat institutu


Yasamal rayonunda yerləşən orta ixtisas təhsili məktəbləri

1)Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kolleci

2)1 saylı Bakı Tibb Kolleci

3)2 saylı Bakı Baza Tibb Kolleci

4)Azərbaycan Texniki Universitetinin nəzdində Bakı Dövlət Rabitə və Nəqliyyat Kolleci

5)Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin nəzdində İnşaat Kolleci


Yasamal rayonunda yerləşən ümumtəhsil məktəbləri

1)Ş.Əfəndizadə adına 13 saylı tam orta məktəb

2)M.Müşfiq adına 18 saylı tam orta məktəb

3)A.Hüseynzadə adına 20 saylı tam orta məktəb

4)E.Məmmədov adına 21 saylı tam orta məktəb

5)A.Ağaverdiyev adına 31 saylı tam orta məktəb

6)A.Məmmədov adına 38 saylı tam orta məktəb

7)M.Cuvarlinski adına 52 saylı tam orta məktəb

8)53 saylı tam orta məktəb

9)P.Nəzərov adına 60 saylı tam orta məktəb

10)F.Rzayev adına 150 saylı tam orta məktəb

11)M.İbrahimov adına 153 saylı tam orta məktəb

12)158 saylı tam orta məktəb

13)İ.İbrahimov adına 167 saylı tam orta məktəb

14)N.Tusi adına 173 saylı tam orta məktəb

15)H.Aslanov adına 175 saylı tam orta məktəb

16)176 saylı tam orta məktəb

17)T.Abbasov adına 225 saylı tam orta məktəb

18)286 saylı tam orta məktəb

19)308 saylı tam orta məktəb

20)Avropa liseyi

21)Respublika fizika, riyaziyyat və informatika təmayüllü lisey

22)Respublika İncəsənət gimnaziyası

23)N.Tusi adına gimnaziya

24)Akademik Zərifə Əliyeva adına lisey

25)XXI əsr Beynəlxalq Təhsil və İnformasiya Mərkəzi (özəl)

26)BDU-nun nəzdində “Gənc isdedadlar” liseyi

27)Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti nəzdində fizika-riyaziyyat təmayüllü lisey

28)Avropa-Azərbaycan məktəbi (özəl)


Yasamal rayonunda yerləşən məktəbdənkənar təlim tərbiyə müəssisəsi

1)4 nömrəli Uşaq İnkişaf Mərkəzi

Yasamal rayonunda yerləşən köçkün tam orta məktəbləri

1)Ağdam rayon 88 saylı tam orta məktəb

2)Füzuli rayon 4 saylı tam orta məktəb

3)Füzuli rayon 47 saylı tam orta məktəb

4)Cəbrayıl rayon Dirili Qurbani adına Soltanlı kənd tam orta məktəbi

5)Laçın rayon 19 saylı tam orta məktəb

6)Laçın rayon 34 saylı tam orta məktəb

7)Laçın rayon 35 saylı tam orta məktəb

8)Şuşa şəhər 1 saylı tam orta məktəb

9)Zəngilan rayon 21 saylı tam orta məktəb


Rayon deputatları [8][redaktə | əsas redaktə]

Şəkil Soyadı, adı, atasının adı Partiya Seçildiyi məntəqə
Ülvi Quliyev.jpg Quliyev Ülvi Zahid oğlu Bitərəf 15 saylı Yasamal 1-ci Seçki Dairəsi
Aytən Mustafazadə.jpg Mustafayeva Aytən İnqilab qızı Bitərəf 16 saylı Yasamal 2-ci Seçki Dairəsi
Elşad Həsənov.jpg Həsənov Elşad Eldar oğlu Bitərəf 17 saylı Yasamal 3-cü Seçki Dairəsi
Mixail Zabelin.jpg Zabelin Mixail Yuryeviç YAP 12 saylı Qaradağ-Binəqədi-Yasamal seçki dairəsi

Milli Qəhrəmanlar [9][redaktə | əsas redaktə]

Şəkil Soyadı, adı, atasının adı
Çingiz Babayev.jpg Babayev Çingiz Adil oğlu
Əsəd Əhmədov.jpg Əhmədov Əsəd Cəlal oğlu
Təbriz Xəlilbəyli.jpg Xəlilbəyli Təbriz Xəlil Rza oğlu
Mirələkbər İbrahimov.jpg İbrahimov Mirələkbər Mirələsgər oğlu
Rasim İbrahimov.jpg İbrahimov Rasim Səxavət oğlu
Vahid Quliyev (milli qəhrəman).jpg Quliyev Vahid Həbibulla oğlu
Eldar Məmmədov (milli qəhrəman).jpg Məmmədov Eldar Harun oğlu
Eldar Məcidov.jpg Məcidov Eldar Tofiq oğlu
Murad Mirzəyev.jpg Mirzəyev Murad Telman oğlu
Yusif Mirzəyev.jpg Mirzəyev Yusif Vəli oğlu
Sergey Senyuşkin.jpg Senyuşkin Sergey Aleksandroviç
Fəxrəddin Şahbazov (milli qəhrəman).jpg Şahbazov Fəxrəddin İbrahim oğlu
Şikar Şikarov.jpg Şikarov Şikar Şükür oğlu
Elxan Zülfüqarov.jpg Zülfüqarov Elxan Qaçay oğlu

20 Yanvar Şəhidləri [10][redaktə | əsas redaktə]

Sıra Sayı Soyadı, adı, atasının adı Doğulduğu tarix
1 Bünyadzadə Ülvi Yusif oğlu 23.09.1969
2 Mirzəyev Azad Əliheydər oğlu 22.01.1961
3 Allahverdiyev İlham Əjdər oğlu 12.06.1962
4 Allahverdiyeva Fərizə Coban qızı 11.08.1970
5 Əliyev Namiq Kamil oğlu 14.07.1965
6 Məmmədov Eldar Zeynal oğlu 13.05.1966
7 Babayev Fuad Yavər oğlu 14.08.1967
8 Əliyev Xəlqani Yusif oğlu 13.08.1969
9 Qarayev İlqar Əli oğlu 10.09.1960
10 Ələkbərov Azər Nəsib oğlu 09.08.1967
11 Baxşəliyev Elçin Mirzə oğlu 12.02.1965
12 Salahov Şərafətdin Müzəffər oğlu 11.09.1963
13 Abbasova Fəridə Nəriman qızı 14.02.1952
14 Qocamanov Əliyusif Bilal oğlu 01.06.1933
15 Mursaqulov İsmayıl Həsən oğlu 13.11.1939
16 Əliyev Zəbulla Xeyrulla oğlu 06.03.1946
17 Ağaverdiyev Aslan Əlikram oğlu 24.08.1952
18 Cavanşirov İlkin Zülfüqar oğlu 28.08.1933
19 Səfərov Bəfadar Ağamirzə oğlu 08.03.1923
20 Qəniyev Mirzə Rzabala oğlu 26.01.1958
21 Həsənov Müzəffər Qəzənfər oğlu 05.02.1939
22 Məmmədov Səxavət Heydərəli oğlu 02.04.1958
23 Muxtarov Rasim Mustafa oğlu 10.07.1955
24 Yusifov Oleq Kərim oğlu 28.03.1944
25 Hüseynov Nizami Polad oğlu 01.04.1967
26 Allahverdiyev Nəriman Əmrah oğlu 11.10.1939
27 Meeroviç Jan Maksoviç 02.12.1955
28 Xalıqov Gündüz Canmirzə oğlu 15.03.1949
29 İbrahimov İlqar Rəşid oğlu 13.10.1976
30 Həsənov Fuad Əvəz oğlu 11.07.1971
31 İsmayılov Cavad Yunus oğlu 19.05.1962
32 Gülüşov Hidayət Əliməmməd oğlu 25.04.1958
33 Məmmədov Fərman Süleyman oğlu 20.04.1956
34 Məmmədov İlham İslam oğlu 1951
35 İsmayılov Rövşən Mikayıl oğlu 16.04.1960

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]