Azərbaycan siyasi partiyalarının siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Azərbaycanın siyasi partiyalarının siyahısı. Azərbaycan Siyasi Partiyaları.jpeg

1900-1990-cı illər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ədalət Firqəsi
  2. İctimaiyyun-Amiyyun (təşkilat)
  3. İttifaqi-əl-Müslimin
  4. Qeyrət Partiyası (1905)
  5. Müsavat Partiyası
  6. Əhrar Partiyası (1918-1920)
  7. İttihad
  8. Difai (1906-1917)
  9. Hümmət
  10. Qafqaz İttihad Firqəsi (1917-1920)
  11. Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi
  12. Mücahidin Milli Partiyası
  13. Qafqaz İttihad və Tərəqqi Firqəsi
  14. "Rusiyada Müsəlmanlıq" Firqəsi
  15. Azərbaycan Kommunist Partiyası

Müstəqillik dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Milli Məclisdə təmsil olunan[redaktə | əsas redaktə]

Milli Məclisdə təmsil olunan
Ad Qısaltma Sədr İdeologiya Siyasi Pozisiya Hökumətdə yeri MM-də millətvəkili sayı Bələdiyyə üzvü sayı AŞPA-da təmsili
Yeni Azərbaycan Partiyası YAP İlham Əliyev Mərkəz sağ
32 / 35
70 / 125
10.432 / 15.156
4 / 648
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası VHP Sabir Rüstəmxanlı Həmrəylik Mərkəz
0 / 35
3 / 125
6 / 15.156
1 / 648
Ana Vətən Partiyası Ana Vətən Fəzail Ağamalı
0 / 35
1 / 125
0 / 15.156
0 / 648
Demokratik İslahatlar Partiyası YAP Asim Mollazadə
0 / 35
1 / 125
35 / 15.156
1 / 648
Böyük Quruluş Partiyası BQP Fazil Mustafa
0 / 35
1 / 125
0 / 15.156
1 / 648
Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyası ADMP Elşən Musayev
0 / 35
1 / 125
0 / 15.156
0 / 648
Vətəndaş Birliyi Partiyası VBP Sabir Hacıyev
0 / 35
1 / 125
0 / 15.156
1 / 648
Vəhdət Partiyası Vəhdət Tahir Kərimli
0 / 35
1 / 125
0 / 15.156
0 / 648
Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası BAXCP Qüdrət Həsənquliyev
0 / 35
1 / 125
0 / 15.156
0 / 648

Dövlət Qeydiyyatlı[redaktə | əsas redaktə]

Dövlət Qeydiyyatlı Siyasi Partiyalar
Ad Qısaltma Sədr İdeologiya Siyasi Pozisiya Qeydiyyat tarixi
Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası AMİP Arzuxan Əlizadə Millilik
Müasirlik
Konservatizm
Liberalizm
Birlik
Mərkəz 17.07.1992
Azərbaycan Dirçəliş və Tərəqqi Partiyası ADTP Azad Nəbiyev (vəfat edib) 24.07.1992
Azərbaycan Xalq Demokratik Partiyası AXDP Rafiq Turabxanoğlu [1] 11.08.1992
Ana Vətən Partiyası ANA VƏTƏN Fəzail Ağamalı Azərbaycançılıq
Bütöv Azərbaycan
Mərkəz Sağ 11.08.1992
Milli Demokrat İdrak Partiyası MDİP Osman Əfəndi 11.08.1992
Azərbaycan Kəndli Partiyası Feyruz Mustafayev (vəfat edib) 23.09.1992
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası VHP Sabir Rüstəmxanlı Həmrəylik Mərkəz 03.11.1992
Müsavat Partiyası MÜSAVAT Arif Hacılı Liberal demokratiya Mərkəz Sağ 08.12.1992
Birlik Partiyası Xudu Xuduyev 18.12.1992
Yeni Azərbaycan Partiyası YAP İlham Əliyev Millətçilik
Dünyəvilik
Konservatizm
Mərkəz sağ 18.12.1992
Vahid Azərbaycan Milli Birlik Partiyası VAMBP Hacıbaba Əzimov 13.01.1993
Demokratik Azərbaycan Dünyası Partiyası DADP Əlisahib Hüseynov Azərbaycançılıq
Mərkəzçilik
Mərkəz 10.02.1993
Müstəqil Azərbaycan Partiyası MAP Nizami Süleymanov (vəfat edib) 10.02.1993
Milli Qurtuluş Partiyası Vüqar Oruc 12.03.1993
Azərbaycan Yurddaş Partiyası Mais Səfərli Azərbaycançılıq
Dövlətçilik
Sağ 12.03.1993
Azərbaycan Ümid Partiyası ÜMİD İqbal Ağazadə Millətçilik
Demokratiya
Mərkəz sağ 05.05.1993
"Qorqud" Partiyası Firudin Kərimov 10.11.1993
Azərbaycan Milli Hərəkat Partiyası MHP Samir Cəfərov (Turan) Sağ 02.03.1994
Azərbaycan Kommunist Partiyası AKP Hacı Hacıyev Marksizm-Leninizm
Sosializm
Sol 02.03.1994
Azərbaycan Milli Dövlətçilik Partiyası AMDP Nemət Pənahlı 12.10.1994
Azərbycan Vətənpərvərlər Partiyası Hamlet Talıbov 12.10.1994
Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası Qasım Qasımov 17.05.1994
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyası ANAP Abutalıb Səmədov 22.06.1995
Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyası ADMP Elşən Musayev 04.08.1995
Azərbaycan Sosial Rifah Partiyası ASRP Xanhüseyn Kazımlı Mərkəz 04.08.1995
Azərbaycan Liberal Partiyası ALP Əvəz Temirxan (sədr əvəzi) Liberalizm Sol 14.08.1995
Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası ASDP Araz Əlizadə Sekulyarizm
Sosial Demokratiya
Sol 01.09.1995
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası AXCP Əli Kərimli Konservatizm
Liberalizm
Müsavatçılıq
Millətçilik
Demokratiya
Sağ 01.09.1995
Vahid Kommunist Partiyası VKP Musa Tukanov (vəfat edib) [2] Marksizm-Leninizm
Sosializm
Sol 19.09.1995
Sosial Ədalət Partiyası SƏP Mətləb Mütəllimli 11.12.1998
Milli Konqres Partiyası İxtiyar Şirinov 11.12.1998
Vəhdət Partiyası VƏHDƏT Tahir Kərimli Vəhdətçilik Mərkəz 11.12.1998
Azərbaycan Respublikaçılar Partiyası ARP Sübut Əsədov [3] 09.07.1999
Azərbaycan Xalq Partiyası AXP Pənah Hüseyn Müsavatçılıq
Xalqçılıq
Sağ 09.07.1999
Azərbaycan Liberal Demokrat Partiyası ALDP Fuad Əliyev Liberalizm
Demokratiya
Mərkəz 09.07.1999
Azərbaycan Demokrat Partiyası ADP Sərdar Cəlaloğlu Liberal konservatizm
Liberal demokratiya
Sol 03.02.2000
"Azərbaycan Mübarizləri" Partiyası Ağadur Müslümov 27.05.2000
Ədalət Partiyası ƏDALƏT İlyas İsmayılov Liberalizm
Sosial demokratiya
Mərkəz Sol 18.05.2002
"Milli Vəhdət" Partiyası Yunus Oğuz 08.05.2002
Müasir Müsavat Partiyası MMP Hafiz Hacıyev Sosial demokratiya Sol 08.05.2002
Azərbaycan Azad Respublikaçılar Partiyası AARP Kamal Seyidov[4] 08.05.2002
Böyük Quruluş Partiyası BQP Fazil Mustafa Liberal demokratiya Mərkəz Sağ 12.08.2005
Azadlıq Partiyası AZADLIQ Əhməd Oruc Millətçilik Mərkəz 12.08.2005
Demokratik İslahatlar Partiyası DİP Asim Mollazadə Demokratik-liberalizm Mərkəz Sağ 12.08.2005
Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası BAXCP Qüdrət Həsənquliyev Bütövçülük
Millətçilik
Demokratiya
Mərkəz Sağ 12.08.2005
Azərbaycan Tərəqqi Partiyası ATP Vilayət Həsənov (sədr əvəzi) Mərkəz 12.08.2005
Böyük Azərbaycan Partiyası BAP Elşad Musayev 12.08.2005
Azərbaycan Təkəmül Partiyası Teyyub Qənioğlu[5] 12.08.2005
Vətəndaş Birliyi Partiyası VBP Sabir Hacıyev 12.08.2005
Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası KXCP Mirmahmud Mirəlioğlu Millətçilik
Müsavatçılıq
Milli demokratiya
Sağ 31.01.2007
Vətəndaş və İnkişaf Partiyası VİP Əli Əliyev 10.08.2007
Azərbaycan Milli Demokrat Partiyası Tufan Kərimli Millətçilik Mərkəz 24.12.2008
Aydınlar Partiyası AYDINLAR Qulamhüseyn Əlibəyli 19.11.2009
Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyası MDHP Fərəc Quliyev Millətçilik
Dövlətçilik
Bütövlük
31.05.2011
Yeni Zaman Partiyası YENİ ZAMAN Musa Ağayev
Azad Demokratlar Partiyası Sülhəddin Əkbər
Cümhuriyyət Xalq Partiyası CXP Bədrəddin Quliyev
Müstəqil Xalq Partiyası[6] MXP Əflan İbrahimov
Ağ Partiyası[7] AğP Tural Abbaslı 13.01.1993 (VAP)

22.06.2020(AğP)

Digər[redaktə | əsas redaktə]

Partiya Sədri
Azərbaycan İslam Partiyası[8] İlham Əliyev (sədr əvəzi) [9]
Azad Azərbaycan Partiyası Faiq Həsənov
Azərbaycan Demokratik İstiqlal Partiyası Vaqif Kərimov
Azərbaycan Xalqlarının Demokratik Partiyası
Azərbaycan Xalq Sosialist Partiyası Rövşən Hüseynov
Azərbaycan Milliyətçi Demokrat Partiyası Qələndər Muxtarlı
Azərbaycan Sosialist Partiyası Elşən Həsənov
Azərbaycan Yeni Nəsil Kommunist Partiyası Niyazi Rəcəbov
Çağdaş Turan Partiyası Arif Tağıyev
Demokratik Birlik Partiyası Mirfazil Həmid
Demokratik Sol Partiyası Elşən Manafov[10]
Demokratik Şəxsiyyətlər Partiyası Müzəffər Cəbrayılzadə
Doğru Yol Partiyası[11][12] Kəramət Salayev
Əhrar Partiyası Vaqif Hacıbəyli
Gələcək Azərbaycan Partiyası Ağasif Şakiroğlu
Haqq-Ədalət Partiyası Əli İnsanov
İslam Demokrat Partiyası Tahir Abbaslı
Milliyətçi Hərəkat Partiyası Valeh İbadov
Respublikaçı Alternativ Partiyası İlqar Məmmədov
Turan Partiyası Cahandar Bayoğlu
Xalq Azadlıq Partiyası Valeh Mirzəyev
Yeni Turan Partiyası Rövşən Məmmədli

Başqa[redaktə | əsas redaktə]

Bəzi partiyalar müəyyən dövr fəaliyyət göstərsə də sonra haqlarında məlumat alına bilməmişdir

  1. Vətən Ocağı Partiyası - Zakir Tağıyev
  2. Hümmət Partiyası - Zakir Tağıyev
  3. Azərbaycan İnqilabi Dirçəliş Partiyası - Sayad Sayadov (Daha sonra Azərbaycan Vahid Kommunist Partiyası sədri oldu)
  4. Azərbaycan Milli Bərabərlik Partiyası-Fəxrəddin Aydayev (Ləzgi Demokrat Partiyası)
  5. İşçi Partiyası-Subutay Hacıyev
  6. Elin Səsi Partiyası- Hacı Novruzov
  7. Azərbaycan Sosialist Partiyası-Şehpur QasımiMübariz İbadov
  8. Azərbaycan Dünyəvi Bozqurd Partiyası-Şakir Quliyev
  9. Birlik Partiyası-Hüseyn Artıqoğlu
  10. Xalq Qurtuluş Partiyası-Yusif Muğansoy
  11. Əmək Partiyası-Arzuman Həsənov
  12. Demokratik Sosialist Xalq Partiyası-Zahid Sofiyev
  13. Milli Etimad Partiyası-Məhəmməd Soltanoğlu
  14. Demokratik Sağ Partiyası-Əlibaba Nəcəfov
  15. Türk Dünyası Birliyi Partiyası-Cümşüd Türkel
  16. Fəzilət Partiyası
  17. Difai Partiyası - Hacı Adil Mirzəyev

Ləğv edilən partiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Partiya Ləğv edilməsi
Azərbaycan Xalqlarının Bərabərlik Partiyası (Talış Milli Partiyası) Seperatçılıq səbəbi ilə [13]1993-cü ildə Ali Məhkəmə tərəfindən qeydiyyatı ləğv edilib.
Bozqurd Partiyası Adının qanunlara uyğun olmadığı üçün Ali Məhkəmə tərəfindən 1995-ci ildə qeydiyyatı ləğv edildi.[14]
Azərbaycan İslam Partiyası Casusluq səbəbiylə 1995-ci ildə Ali Məhkəmə tərəfindən qeydiyyatı ləğv edilib.[15]

Ləğv olunan partiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Partiya daxili bölünmələr nəticəsində yaranan partiyalar sarı fonda verilmişdir.

Başqa partiya ilə birləşib yeni ad alan partiyalar
Ləğv Edilən Partiyalar Yeni Partiya Birləşmə Tarixi
Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi Müsavat Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi "Müsavat" 3 iyul 1917
Rusiyada Müsəlmanlıq Partiyası "İttihadi-İslam" Cəmiyyəti Rusiyada Müsəlmanlıq "İttihad" Yanvar 1918
Ədalət Firqəsi

Hümmət
Azərbaycan kommunistləri

Rusiya Kommunist (bolşeviklər) Partiyası Bakı Komitəsi Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyası 11-12 fevral 1920
Azərbaycan Milli Demokrat Yeni Müsavat Partiyası Azərbaycan Milli Müsavat (Xalq) Partiyası Müsavat Partiyası 1992[16]
Azərbaycan Kommunist Partiyası
(Ələsgər Xəlilov)
Azərbaycan Kommunist Partiyası (Marksist-Leninist)
(Telman Nurullayev)
Azərbaycan Kommunist Partiyası (Telman Nurullayev) 30 oktyabr 2010[17][18]
Fəaliyyətini dayandıran partiyalar
Partiyanın Adı Fəaliyyətini Dayandırdığı Tarix
İttifaqi-əl-Müslimin 1906
Qafqaz İttihad və Tərəqqi Firqəsi 28 May 1918
İttihad 28 Aprel 1920
Əhrar 28 Aprel 1920
Azərbaycan Kommunist Partiyası (1920) 1 sentyabr 1991
Qeyrət Partiyası (1993) 2010[19]
Yaşıllar Partiyası 2003[20]
Azərbaycan Yaşıllar Partiyası 2013[21]
"Namus" Azərbaycan Respublika Partiyası 2013[22]
Ad dəyişdirərək yenidən yaradılan partiyalar
Partiyanın əvvəlki adı Partiyanın yeni adı Dəyişdiyi Tarix
Qeyrət Partiyası (1905) Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi 1917
İctimaiyyun-Amiyyun Ədalət Firqəsi 1917
Bozqurd Partiyası Azərbaycan Milli Demokrat Partiyası 1999[23]
Yeni Yol Partiyası Azərbaycan Sosialist Partiyası 2002[24]
Açıq Cəmiyyət Partiyası Azad Demokratlar Partiyası 22 dekabr 2013[25]
Vahid Azərbaycan Partiyası[26] Ağ Partiya 26 iyun 2016[27]
Başqa partiyaya birləşərək ləğv edilən partiyalar
Ləğv Edilən Partiya Birləşdiyi Partiya Birləşdiyi Tarix
Azərbaycan Ana Torpaq Partiyası
(Rövşən Qəmbər)
Müsavat Partiyası 1995[28]
Doğru Yol Partiyası
(Tamerlan Qarayev)
Müsavat Partiyası 1995[29]
Azərbaycan Demokratik İstiqlal Partiyası
(Mübariz Qurbanlı)
Yeni Azərbaycan Partiyası 1995[30]
Ədalət Partiyası (İlyas İsmayılov) Azərbaycan Demokrat Partiyası 1996[31]
Azərbaycanın Bütövlüyü Uğrunda Partiyası
(Yunus Oğuz)
Xalq Azadlıq Partiyası
1997
Demokratik Azərbaycan Partiyası
(Aydın Quliyev)
Azərbaycan Demokrat Partiyası 1998[32]
Xalq Azadlıq Partiyası
(Yunus Oğuz)
Vəhdət Partiyası
(Tahir Kərimli)
1998
Azərbaycan Müstəqil Demokrat Partiyası
(Leyla Yunus)
Vəhdət Partiyası
(Tahir Kərimli)
1998
Demokratik Yol Partiyası
(Yaqub Abbasov)
Azərbaycan Demokrat Partiyası 2000[33]
Vəhdət Partiyası II
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası
2000
Vətəndaş Birliyi Partiyası
(İqbal Ağazadə)
Ümid Partiyası 2002[34]
Mütərəqqi Xalq Partiyası Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası 2003[35]
Böyük Millət Partiyası Demokratik Azərbaycan Dünyası Partiyası 2008[36]
Azərbaycan Mütərəqqi Sosialist Partiyası Azərbaycan Sosialist Partiyası 2009[37]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. https://dialoq.info/rafiq-turabxanoglu-azərbaycan-dovlətinə-dəstək-verməkdə-davam-edəcəyik/
  2. https://teleqraf.com/news/siyaset/200956.html
  3. https://az.trend.az/azerbaijan/politics/3214071.html
  4. http://mediatv.az/cemiyyet/59411-azerbaycan-azad-respublikacilar-partiyasi-ali-meclisinin-toplantisi-kecirilib.html
  5. https://m.modern.az/az/news/222705
  6. https://azertag.az/xeber/Adliyye_Nazirliyinde_siyasi_partiya_sedrleri_ile_gorus_kechirilib-1482069
  7. https://azertag.az/xeber/Son_aylarda_dord_siyasi_partiya_Adliyye_Nazirliyinde_dovlet_qeydiyyatindan_kechib-1525241
  8. http://az.apa.az/print/263930
  9. https://azeri.sahartv.ir/news/azərbaycan-i197117-İlham_Əliyev_azərbaycan_İslam_partiyasının_sədr_əvəzi_oldu
  10. https://sia.az/az/news/politics/723639.html
  11. Kəramət Salayev: "Mən ACP-dən istefa vermişəm"
  12. Sülhəddin Əkbərin keçmiş müavini təzə partiya yaradır
  13. https://meclis.gov.az/?/az/topcontent/50
  14. https://lent.az/news/53536
  15. https://www.azadliq.org/a/2272091.html
  16. Fərqli zamanlarda Müsavatı bərpa etmək fikrində olan qruplar tərəfindən yaradılmış AMDYMP (Rauf Arifoğlu) AMM(X)P-yə birləşərək Müsavat Partiyasını bərpa etmişdir.
  17. https://m.modern.az/az/news/18277/
  18. https://www.bbc.com/azeri/azerbaijan/2011/10/111031_azeri_communists
  19. https://musavat.com/news/olke/qeyret-partiyasi-fealiyyetini-dayandirib_89206.html
  20. https://m.modern.az/az/news/210473
  21. https://m.modern.az/az/news/210473
  22. https://m.modern.az/az/news/49150
  23. https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1381597.html
  24. https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1167167.html
  25. http://musavat.com/news/siyaset/achiq-cemiyyet-partiyasinin-butun-sechkili-orqanlari-buraxildi_176018.html
  26. Dövlət qeydiyyatında adı hələ də VAP-dır.
  27. https://www.azadliq.org/a/27821432.html
  28. https://m.modern.az/az/news/9638
  29. https://m.modern.az/az/news/102658
  30. https://m.modern.az/articles/64804/1/
  31. https://m.modern.az/az/news/93031
  32. https://m.modern.az/az/news/93031
  33. https://m.modern.az/az/news/93031
  34. https://m.modern.az/az/news/9638
  35. https://m.modern.az/az/news/9638
  36. https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1302051.html
  37. https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1457814.html

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]