Azərbaycan siyasi partiyalarının siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Azərbaycan siyasi partiyalarıAzərbaycanda fəaliyyət göstərən və göstərmiş siyasi partiyalara verilən ad.

Azərbaycanda siyasi partiyalar və onların fəaliyyəti "Siyasi partiyalar haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu" ilə tənzimlənir.[1]

Azərbaycanda siyasi partiyaların dövlət qeydiyyatı məsələsi Ədliyyə Nazirliyinin balansındadır. Dövlət qeydiyyatında olan siyasi partiyalar bələdiyyə, parlamentprezident seçkilərində iştirak edə bilər.

Zəmin[redaktə | əsas redaktə]

İlk partiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda siyasi partiyaların tarixi 1900-cu illərdən başlayır. O dövrdə Rusiya İmperiyasının Dövlət Duması yaradıldı və bu dumaya seçkilər təyin olundu. Bu prosseslər siyasi partiyaların yaranmasına təkan verdi.[2]

Çar Rusiyasının süqutu və Azərbaycan Demokratik Respublikasının qurulması ilə Azərbaycanın ali qanunverici orqanı-Azərbaycan parlamentinin fəaliyyətə başlaması siyasi partiyaların fəaliyyətinə təkan verdi.[3][4]

1920-ci ilin 28 aprelində AXC 11-ci Qızıl Ordu tərəfindən işğal edildi və bütün partiyaların fəaliyyətinə son qoyuldu.SSRİ dönəmində leqal olaraq tək fəaliyyət göstərən partiya Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyası oldu.[5][6]

1980-ci illərin sonundan etibarən xalq Kommunist Partiyasına və ümumiliksə hökumətə qarşı etiraz aksiyalarına başladı.Aksiyalarda etiraz əlaməti olaraq vətəndaşlar Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının biletlərini cırırdılar.[5]

Azərbaycan Kommunist Partiyasının XXX qurultayı.
Vətəndaşlar Azərbaycan Kommunist Partiyasının biletlərini cırırlar.
Partiyanın adı
Fəaliyyət illəri
Qarabağ Birlik Məclisi
1906–1908[a]
Müdafiə[7]
1907–1909[b]
Difai[8]
1906-15 oktyabr 1917[c]
"Rusiyada Müsəlmanlıq" Firqəsi[9]
?–1917
İctimaiyyun-Amiyyun[10]
1905–1917
Qeyrət Partiyası[11]
1905–1917
Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi
1917-17 iyul 1917 [d]
Qafqaz İttihad və Tərəqqi Firqəsi[12]
1918–1918 [e]
Müsavat Partiyası[13]
1911--28 aprel 1920[f]
İttihad[9]
1917-28 aprel 1920
Əhrar Partiyası[14]
1918-28 aprel 1920
Hümmət[15]
1904–1920
Ədalət Firqəsi[16]
1916–1920
Azərbaycan Kommunist Partiyası[17]
1920–1991

Dövlət qeydiyyatlı partiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Aksiyalar öz nəticəsini verdi və 1991-ci ilin 18 oktyabr tarixində müstəqillik elan edildi.

Müstəqillik qazanıldıqdan sonra Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası ilk siyasi partiya kimi dövlət qeydiyyatına alındı.

Hal-hazırda isə dövlət qeydiyyatında 61 partiya var. Sonuncu qeydiyyata alınan siyasi partiyalar Milli Cəbhə PartiyasıRespublikaçı Alternativ Partiyasıdır.

Center Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınmış partiyalar
Loqo
Ad
Qısaltma
Sədr
Qeydiyyat tarixi
Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası
AMİP
Arzuxan Əlizadə[18]
17.07.1992
Azərbaycan Dirçəliş və Tərəqqi Partiyası
ADTP
Azad Nəbiyev (vəfat edib)
24.07.1992
Azərbaycan Xalq Demokratik Partiyası
AXDP
Rafiq Turabxanoğlu
11.08.1992
Ana Vətən Partiyası
AVP
Fəzail Ağamalı[19]
Azərbaycan Milli Demokratik İdrak Partiyası
MDİP
Osman Əfəndi
Azərbaycan Kəndli Partiyası
AKP
Feyruz Mustafayev (vəfat edib)
23.09.1992
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası
VHP
Sabir Rüstəmxanlı[20]
03.11.1992
Müsavat Partiyası
MÜSAVAT
Arif Hacılı[21]
08.12.1992
Birlik Partiyası
BİRLİK
Xudadat Xuduyev
18.12.1992
Yeni Azərbaycan Partiyası
YAP
İlham Əliyev[22]
Vahid Azərbaycan Milli Birlik Partiyası
VAMBP
Hacıbaba Əzimov
13.01.1993
Demokratik Azərbaycan Dünyası Partiyası
DADP
Əlisahib Hüseynov
10.02.1993
Müstəqil Azərbaycan Partiyası
MAP
Nizami Süleymanov (vəfat edib)[23]
Milli Qurtuluş Partiyası
MQP
Vüqar Oruc (Bəyturan)
12.03.1993
Azərbaycan Yurddaş Partiyası
AYP
Mais Səfərli
Azərbaycan Ümid Partiyası
ÜMİD
İqbal Ağazadə[24]
05.05.1993
"Qorqud" Partiyası
QORQUD
Firudin Kərimov
10.11.1993
Azərbaycan Milli Hərəkat Partiyası
AMHP
Samir Cəfərov (Turan)
02.03.1994
Azərbaycan Kommunist Partiyası
AzKP
Hacı Hacıyev
02.03.1994
Azərbaycan Milli Dövlətçilik Partiyası
AMDP
Nemət Pənahlı
12.10.1994
Azərbycan Vətənpərvərlər Partiyası
AzVP
Hamlet Talıbov
Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası
ADSP
Qasım Qasımov
17.05.1994
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyası
ANAP
Abutalıb Səmədov
22.06.1995
Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyası
ADMP
Elşən Musayev
04.08.1995
Azərbaycan Sosial Rifah Partiyası
ASRP
Əsli Kazımova[25]
Azərbaycan Liberal Partiyası
ALP
Əvəz Temirxan
14.08.1995
Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası
ASDP
Araz Əlizadə[26]
01.09.1995
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası
AXCP
Əli Kərimli[27]
Vahid Kommunist Partiyası
VKP
Musa Tukanov (vəfat edib)[28]
19.09.1995
Sosial Ədalət Partiyası
SƏP
Mətləb Mütəllimli
11.12.1998
Milli Konqres Partiyası
MKP
İxtiyar Şirinov
Vəhdət Partiyası
VƏHDƏT
Tahir Kərimli[29]
Azərbaycan Respublikaçılar Partiyası
ARP
Sübut Əsədov
09.07.1999
Azərbaycan Xalq Partiyası
AXP
Pənah Hüseyn[30]
Azərbaycan Liberal Demokrat Partiyası
ALDP
Fuad Əliyev[31]
Azərbaycan Demokrat Partiyası
ADP
Sərdar Cəlaloğlu
03.02.2000
"Azərbaycan Mübarizləri" Partiyası
AMP
Ağadur Müslümov
27.05.2000
Ədalət Partiyası
ƏDALƏT
İlyas İsmayılov[32]
18.05.2002
"Milli Vəhdət" Partiyası
MVP
Yunus Oğuz
08.05.2002
Müasir Müsavat Partiyası
MMP
Hafiz Hacıyev
Azərbaycan Azad Respublikaçılar Partiyası
AARP
Kamil Seyidov
Böyük Quruluş Partiyası
BQP
Fazil Mustafa[33]
12.08.2005
Azadlıq Partiyası
AZADLIQ
Əhməd Oruc
Azərbaycan Demokratik İslahatlar Partiyası
DİSP
Asim Mollazadə[34]
Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası
BAXCP
Qüdrət Həsənquliyev[35]
Azərbaycan Tərəqqi Partiyası
ATP
Vilayət Həsənov (sədr əvəzi)
Böyük Azərbaycan Partiyası
BAP
Elşad Musayev
Azərbaycan Təkəmül Partiyası
TƏKAMÜL
Teyyub Əliyev (Qənioğlu)
Vətəndaş Birliyi Partiyası
VBP
Sabir Hacıyev
Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası
KXCP
Mirmahmud Mirəlioğlu[36]
31.01.2007
Vətəndaş və İnkişaf Partiyası
VİP
Əli Əliyev[37]
10.08.2007
Azərbaycan Milli Demokrat Partiyası
AzMDEP
Tufan Kərimli
24.12.2008
Aydınlar Partiyası
AYDINLAR
Qulamhüseyn Əlibəyli
19.11.2009
Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyası
MDHP
Fərəc Quliyev[38]
31.05.2011
Yeni Zaman Partiyası
YENİ ZAMAN
Musa Ağayev
16.04.2020
Azad Demokratlar Partiyası
AzDP
Sülhəddin Əkbər
Cümhuriyyət Xalq Partiyası
CXP[39]
Bədrəddin Quliyev
07.05.2020
Müstəqil Xalq Partiyası[39]
MXP
Əflan İbrahimov
Ağ Partiyası[40]
AğP
Tural Abbaslı
Milli Cəbhə Partiyası[41]
MCP
Razi Nurullayev
31.08.2020
Respublikaçı Alternativ Partiyası
REAL
İlqar Məmmədov[42]

Dövlət qeydiyyatsız partiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Bəzi siyasi partiyalar dövlət qeydiyyatına alınmasa da aktiv siyasi fəaliyyət göstərməkdədir.

Loqo Adı Qısaltma Sədri
Azərbaycan İslam Partiyası
AİP
İlham Əliyev (sədr əvəzi)[43]
Azərbaycan Sosialist Partiyası
ASP
Elşən Həsənov[44]
Azərbaycanın Yüksəliş Partiyası[45]
AzYP
Gələcək Azərbaycan Partiyası
GAP
Ağasif Şakiroğlu[46]
Haqq Ədalət Partiyası
HƏP
Əli İnsanov [47]

Parlament partiyaları[redaktə | əsas redaktə]

9 fevral 2020-ci ildə keçirilən seçkilərdə parlamentdə təmsil olunmağa 11 siyasi partiya haqq qazanmışdır.

VI çağırış Milli Məclisdə partiyalar üzrə paylanma


Logo of the National Assembly of Azerbaijan.svgVI çağırış Milli Məclisdə təmsil olunan partiyalar
Siyasi partiya
Sədri
Millət vəkili sayı
YAP İlham Əliyev
70
VHP Sabir Rüstəmxanlı
3
AVP Fəzail Ağamalı
1
ADİSP Asim Mollazadə
1
ADMP Elşən Musayev
1
BQP Fazil Mustafa
1
BAXCP Qüdrət Həsənquliyev
1
MCP Razi Nurullayev
1
REAL İlqar Məmmədov
1
VƏHDƏT Tahir Kərimli
1
VBP Sabir Hacıyev
1

Bağlanan partiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Siyasi partiyalar birçox səbəbdən bağlana bilər.Azərbaycanda daha çox bu 4 halda baş verir:

  • Ali Məhkəmənin qərarl ilə dövlət qeydiyyatı ləğv olunur.
  • Başqa partiya ilə/partiyaya birləşir.
  • Ad dəyişmə baş verir.
  • Fəaliyyəti dayandırılır.

Qeydiyyatı ləğv edilənlər[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda indiyədək 4 siyasi partiyanın qeydiyyatı Ali Məhkəmə tərəfindən ləğv olunub.

Edalet.jpg
Ali Məhkəmə tərəfindən qeydiyyatı ləğv edilən partiyalar
Emblem of Azerbaijan.svg
Partiya
Ləğv edilməsi
Azərbaycan Xalqlarının Bərabərlik Partiyası (Talış Xalq Partiyası)
Seperatçılıq səbəbi ilə
[48]1993-cü ildə Ali Məhkəmə tərəfindən qeydiyyatı ləğv edilib.
Bozqurd Partiyası
Adının qanunlara uyğun olmadığı üçün Ali Məhkəmə tərəfindən 1995-ci ildə qeydiyyatı ləğv edildi.
[49]
Azərbaycan İslam Partiyası
Casusluq səbəbiylə 1995-ci ildə Ali Məhkəmə tərəfindən qeydiyyatı ləğv edilib.
[49]
Azərbaycan Vahid Kommunist Partiyası
SSRİ-nin bərpasını təbliğ etdiyi səbəbi ilə 1 sentyabr 1995-ci ildə qeydiyyatı Ali Məhkəmə tərəfindən ləğv edilib. Lakin 1 ay sonra Ali Məhkəmənin qərarı ləğv edilib.

Fəaliyyətini dayandıranlar[redaktə | əsas redaktə]

Fəaliyyətini dayandıran partiyalar
Partiyanın Adı Fəaliyyətini Dayandırdığı Tarix
1900–1990-cı illər
İttifaqi-əl-Müslimin 1906
Qafqaz İttihad və Tərəqqi Firqəsi 28 May 1918
İttihad 28 Aprel 1920
Əhrar 28 Aprel 1920
Azərbaycan Kommunist Partiyası (1920) 1 sentyabr 1991
Müstəqillik dövrü
Azərbaycan Hümmət Partiyası
(Zakir Tağıyev)
1998[g]
Yaşıllar Partiyası 2003[50]
Qeyrət Partiyası (1993) 2010[51]
"Namus" Azərbaycan Respublika Partiyası 2013[52]

Ad dəyişənlər[redaktə | əsas redaktə]

Aşağıdakı partiyalar adlarını dəyişərək əvvəlki partiyanın fəaliyyətinə xitam vermiş, qurultay vasitəsilə yeni partiya yaradıblar.

Ad dəyişdirərək yenidən yaradılan partiyalar
Partiyanın əvvəlki adı Partiyanın yeni adı Dəyişdiyi Tarix
1900–1990-cı illər
Qeyrət Partiyası (1905) Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi 1917
İctimaiyyun-Amiyyun Ədalət Firqəsi 1917
Müstəqillik dövrü
Azərbaycan Kommunist Partiyası (1993) Azərbaycan Vahid Kommunist Partiyası 1993[h]
Azərbaycan Vahid Kommunist Partiyası (Ramiz Əhmədov) Azərbaycan Kommunist Partiyası (1993) 1995[i]
Bozqurd Partiyası Azərbaycan Milli Demokrat Partiyası 1999[53]
Açıq Cəmiyyət Partiyası Azad Demokratlar Partiyası 22 dekabr 2013[54]
Vahid Azərbaycan Partiyası Ağ Partiya 26 iyun 2016[55]

Birləşənlər[redaktə | əsas redaktə]

Başqa partiya ilə birləşib yeni ad alan partiyalar
Fəaliyyətini Dayandıran Partiyalar Yeni Partiya Birləşmə Tarixi
1900–1990-cı illər
Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi Müsavat Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsi "Müsavat" 3 iyul 1917
Rusiyada Müsəlmanlıq Partiyası "İttihadi-İslam" Cəmiyyəti Rusiyada Müsəlmanlıq "İttihad" Yanvar 1918
Ədalət Firqəsi Rusiya Kommunist (bolşeviklər) Partiyası Bakı Komitəsi Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyası 11–12 fevral 1920
Hümmət
Azərbaycan kommunistləri
Başqa partiyaya birləşərək fəaliyyətini dayandıran partiyalar
Fəaliyyətini Dayandıran Partiya Birləşdiyi Partiya Birləşdiyi Tarix
Müstəqillik dövrü
Azərbaycan Ana Torpaq Partiyası
(Rövşən Qəmbər)
Müsavat Partiyası 1995[56]
Doğru Yol Partiyası
(Tamerlan Qarayev)
Ədalət Partiyası Azərbaycan Demokrat Partiyası 1996[57]
Demokratik Azərbaycan Partiyası
(Aydın Quliyev)
1998[57]
Demokratik Yol Partiyası
(Yaqub Abbasov)
2000[57]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Çar hökuməti tərəfindən fəaliyyəti dayandırılır, üzvləri həbs edilir.
  2. Çar hökuməti tərəfindən fəaliyyəti dayandırılır.
  3. Çar hökuməti tərəfindən fəaliyyəti 1907-ci ildə dayandırılır, 1917-də üzvləri Müsavata keçir.
  4. Müsavata birləşdi.
  5. AXC hökuməti partiyanın fəaliyyətini dayandırdı.
  6. Daha sonra bərpa edildi.
  7. Sədr siyasətdən getmişdir.1998-ci ildə Prezident seçkilərinə qatılmışdır
  8. Elçibəy höküməti tərəfindən SSRİ yönlü olduğu iddiasıyla AKP-nin fəaliyyəti dayandırılmışdır. AKP yeni AVKP adıyla siyasətə qayıtmışdır.
  9. AVKP 1995-ci ildə bağlandıqdan sonra Ramiz Əhmədov AKP olaraq siyasətə dönmüş, Sayad Sayadovun partiyası isə AVKP adını almışdır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • "Azərbaycan Respublikasında dövlət qeydiyyatına alınmış siyasi partiyalar haqqında rəsmi məlumat". Mərkəzi Seçki Kommisiyası (azərb.).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. e-qanun.az. "Siyasi partiyalar haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu"(azərb.)). İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  2. Hüseynov, M. C. Партия "Мусават" в прошлом и настоящем (rus).
  3. Paşayev, Ataxan (1998). Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918–1920) (azərb.). Bakı: Parlament (stenoqrafik hesabatlar).
  4. Paşayev, Ataxan (1 may 2013). "Açılmamış səhifələrin izi ilə". Xalq Cəbhəsi (azərb.). Bakı. səh. 14.
  5. 1 2 Azərbaycan Kommunist Partiyasının tarixi (azərb.). 1958.
  6. Azərbaycan tarixi (azərb.). III. 1973.
  7. Seyidzadə D.B., Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində: müstəqilliyə aparan yollar, B., 2004; Süleymanova S., Azərbaycanda ictimai-siyasi hərəkat, B.. 1999; Вагирова И.С., Политические партии и организации Азербаиджана в начале XX века ,Б., 1997; Ахмедов А., Азербаиджанские тюркивреволюций1905года,Б.,2002.
  8. ; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербайджана в начале XX века , Б., 1997;
  9. 1 2 Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5, B., 2001; Mustafayev Q., XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda Ġslam ideologiyası və onun tənqidi, B., 1973; GöyüĢov A., Azərbaycanda Ġttihadçılıq, B., 1997; Süleymanova S., Azərbaycanda ictimai-siyasi hərəkat (XIX yüzilliyin sonu - XX yüzilliyin əvvəlləri), B., 1999; Агамлиева Н., Худиев Р., Азербаиджанская Республика. Страницы политической истории. 1918–1920, Б., 1994.
  10. Aslani S.ġ., Ġran "Ġctimaiyyun-amiyyun" (Mücahid) Partiyasına aid yeni sənədlər, ADU-nun Elmi əsərləri (tarix və fəlsəfə elmləri seriyası), 1973,
  11. Seyid za d ə D., Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində: müstəqillyə aparan yollar, B., 1998; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербаиджана в начале XX века, Б., 1997; Ахмедов А., Азербаиджанские тюрки в революции 1905 г., Б., 2001.
  12. Paşayev A., Haqqverilməz,alınar,"'Respublika" qəzeti,1990,22dekabr.
  13. Müsavat Partiyasının Proqram və nizamnamə sənədləri, Gəncə, 1993; Azərbaycantarixi,7cilddə,c.5, B.,2001;"GəncAzər"(Ġstintaqmateriallarıüzrə),B.,1993;
  14. Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5, B., 2001.
  15. : Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5., B., 2001; Azərbaycan Cümhuriyyəti (1918–1920), B., 1998; Əfəndiyev S.M., Azərbaycan proletariatının inqilabi hərəkatı tarixindən,B.,1957; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербайджана в начале XX века , Б., 1997;
  16. : Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5., B., 2001; Azərbaycan Cümhuriyyəti (1918–1920), B., 1998; Əfəndiyev S.M., Azərbaycan proletariatının inqilabi hərəkatı tarixindən,B.,1957; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербайджана в начале XX века , Б., 1997;
  17. Azərbaycan Kommunist Partiyasının tarixi, B., 1958; Azərbaycan tarixi, 3 cilddə. c.3, B., 1973;
  18. "AMİP-in XI qurultayı"(azərb.)). 16.08.2020. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  19. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; :avp adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  20. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; :vhp adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  21. BBC News (13.10.2020). "Müsavat Partiyasının IX qurultayı"(azərb.)). İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  22. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; :yap adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  23. APA TV (01.12.2016). "Nizami Süleymanov vəfat etdi"(azərb.)). Youtube.com. İstifadə tarixi: 2016-12-04.
  24. "Ümid Partiyasının IV qurultayı"(azərb.)). 13.08.2013. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  25. "ASRP-nin IX qurultayı (onlayn)"(azərb.)). 15.07.2020. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  26. "ASDP-nin XIII qurultayı"(azərb.)). 17.10.2017. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  27. "AXCP-nin VI (IX) qurultayı"(azərb.)). İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  28. "Partiya sədri Musa Tukanov vəfat etdi"(azərb.)). 15.02.2019. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  29. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; :vp adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  30. "AXP-nin III qurultayı"(azərb.)). 25.07.2015. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  31. "ALDP-nin V qurultayı"(azərb.)). 13.04.2017. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  32. "Ədalət Partiyasının VI qurultayı"(azərb.)). 27.01.2018. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  33. "BQP-nin onlayn qurultayı və sədr seçkisi"(azərb.)). 18.07.2020. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  34. "DİSP-in V Qurultayı"(azərb.)). 01.02.2016. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  35. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; :baxcp adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  36. "KXCP-nin III qurultayı"(azərb.)). 01.08.2015. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  37. "VİP-in IV qurultayı"(azərb.)). 28.05.2017. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  38. "MDHP-nin II qurultayı"(azərb.)). 14.05.2017. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  39. 1 2 "Müstəqil Xalq Partiyası və Cümhuriyyət Xalq Partiyası dövlət qeydiyyatına alındı"(azərb.)). 07.05.2020. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  40. "4 siyasi partiya dövlət qeydiyyatına alındı"(azərb.)). İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  41. "MCP-nin I onlayn qurultayı"(azərb.)). 28.07.2020. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  42. "İlqar Məmmədov REAL sədri seçildi"(azərb.)). 18.08.2020. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  43. "AİP-in yeni sədr əvəzi seçildi"(azərb.)). 17.08.2015. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  44. "ASP onlayn qurultay keçirdi"(azərb.)). 13.08.2020. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  45. "Ölkədə yeni siyasi partiya yaradıldı"(azərb.)). İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  46. "GAP-ın II qurultayı"(azərb.)). 22.06.2019. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  47. "HƏP I təsis konfransı"(azərb.)). 26.01.2020. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  48. "Azərbaycan Respublikasının Lənkəran, Astara, Masallı, Lerik, Yardımlı, Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarında yaranmış vəziyyət haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MİLLİ MƏCLİSİNİN Q Ə R A R I"(azərb.)). 17.08.1993. İstifadə tarixi: 20.08.2020. (#invisible_char)
  49. 1 2 "Fəaliyyətsiz partiyaların dövlət qeydiyyatı niyə ləğv edilmir?"(azərb.)). 04.05.2009. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  50. "Yaşıllar Partiyası fəaliyyətsizdir"(azərb.)). 03.09.2019. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  51. "Qeyrət Partiyası fəaliyyətini dayandırıb"(azərb.)). 19.11.2010. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  52. "Qeyrət Partiyası fəaliyyətini dayandırıb"(azərb.)). 17.12.2013. İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  53. "AMDP siyasi kursunu dəyişmir"(azərb.)). 15.12.2008.
  54. "Açıq Cəmiyyət Partiyasının bütün seçkili orqanları buraxıldı"(azərb.)). 22.12.2013. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  55. Azadlıq Radiosu (27.06.2016). "Vahid Azərbaycan Partiyası qurultayda adını dəyişdi"(azərb.)). İstifadə tarixi: 20.08.2020.
  56. "Siyasi qardaşlaşma tarixi"(azərb.)). Modern.az. 09.12.2010. İstifadə tarixi: 21.08.2020.
  57. 1 2 3 "ADP tarixi"(azərb.)). www.modern.az.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]