Böyük Bulqar xanlığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vikipediya Bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyaya kömək edə bilərsiniz.
Əgər mümkündürsə, daha dəqiq bir şablondan istifadə edin.
Bu məqalə sonuncu dəfə 6 ay əvvəl Sashko1999 tərəfindən redaktə olunub. (Yenilə)
Böyük Bulqar xanlığı
Böyük Bulqar xanlığı gerbi
Gerbi
Böyük Bulqar xanlığı xəritədə yeri
Rəsmi dilləriBulqar dili
Tarixi 
• Yaranması
632
• Süqutu
668

Böyük Bulqar xanlığı (orta əsrlər yunan dili: Παλαιά Μεγάλη Βουλγαρία, Palaiá Megálē Voulgaría) - VII əsrdə Avropada, indiki Ukraynanın cənubunda və Rusiyanın cənub-qərbində mövcud olan bir dövlət.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bulqarlar və slavlar VI-VIIəsrlərdə

630 - 635-ci illər arasında Xan Kubrat, Onogur Bulqarlarını Kutrigur və Utiqur qəbilələri ilə vahid bir qayda altında birləşdirməyi bacardı və güclü bir konfederasiya yaratdı, Qərbi Avropada orta əsr müəllifləri tərəfindən Köhnə Böyük Bolqarıstan adlandırıldı. Ancaq qurulan dövlət uzun ömürlü olmadı. VII əsrin ikinci yarısında, Kubrat Xanın 665-ci ildə ölümündən sonra Xəzərlər bu dövləti məğlub etməyi bacarmışlar.

Kubratın böyük oğlu Batbayan (Bayan) Xəzərlərin hökmdarlığı altında yaşamağa razı olmuş və Xəzərlərə qatılmışlar. Xəzərlərin hakimiyyəti altında yaşamağa razı qalan bulqarlara Quru Bolqarlar deyilir. Xalqın ən əhəmiyyətli hissələrindən bir qismi şimala köç edib İdil bulqarları dövlətini qurdular və və şimala köç edən İdil bulqarlarına Ağ Bolqarlar da deyilər. Ağ bulqarlardan bu günki Çuvaşlar xalqı meydana gəlmişdir. Xan Asparuхun tabeçiliyi altında cənub-qərbə köç edən hissə isə 681-ci ildə Birinci Bulqar dövlətini qurmuşlar və Bugünki Bolqarıstanın təməlini qoymuşdular. Digər bir qrupun isə avarlara qatılaraq daha da qərbə, orta Avropaya doğru köç etdiyi güman edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. [1]
  2. Old Great Bulgaria - facts and sources, hebrew, latin, greek
  3. John of Nikiu pp.47