Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İsveç Akademiyasının daimi katibi Hiras Enqdahlın 2008-ci ilin Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını Jan-Mari Qustav Le Klezionun qazandığını elan edərkən

Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatıİsveç Kral Elmlər Akademiyası tərəfindən ədəbiyyat sahəsində əhəmiyyətli töhvələr verən müəlliflərə təqdim olunan illik mükafat. Bu mükafat Alfred Nobelin 1895-ci ildəki vəsiyəti əsasında təsis edilmiş beş Nobel mükafatından biridir.[1] Nobelin vəsiyyətinə əsasən, mükafat Nobel Fondu tərəfindən idarə olunur və İsveç Akademiyası tərəfindən seçilmiş beş üzvdən ibarət komitə tərəfindən verilir.[2] Ədəbiyyat üzrə ilk Nobel mükafatı 1901-ci ildə Sülli-Prüdoma təqdim edildi.[3] Hər laureat bir medal, bir diplom və illər ərzində dəyişən miqdarda pul mükafatı alır.[4] 1901-ci ildə Prüdoma verilən mükafat pulu 150.782 SEK təşgil edirdi. Bu məbləğ yanvar 2018-ci ildə 8.823.637,78 SEK idi. Mükafat Stokholmda 10 dekabr Alfred Nobelin ölüm ildönümü ilə bağlı illik mərasimdə təqdim olunur.[5]

2017-ci ildən etibarən mükafat 114 şəxsə təqdim edilmişdir.[6] 1958-ci ildə bu mükafata layiq görülmüş Rusiyalı Boris Pasternak, SSRİ hökumətinin təyziqləri altında mükafatdan imtina etməyə məcbur olmuşdur. 1964-cü ildə Jan Pol Sartr, keçmişdə bütün rəsmi mükafatlardan imtina etdiyi kimi[7] bu mükafatdan da imtina etmişdir.[8] Bütün bunlara baxmayaraq, Nobel komiteti mükafatdan imtinanı qəbul etməyib və Pasternak və Jan Pol Sartrı Nobel laureatları siyahısına daxil etmişdir.[9]

14 qadın Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı olmuşdur.[10][11] 1904, 1917, 1966 və 1974-cü ildə mükafat iki nəfərə verilmişdir. 1914, 1918, 1935, 1940–1943 və 2018-ci ildə isə mükafat verilməmişdir.[12][13] Ən çox laureatı olan ölkə 16 nəfərlə Fransa, ikinci 12 nəfərlə ABŞ və üçüncü 11 nəfərlə Böyük Britaniyadır.

Laureatlar[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəkil Laureat Ölkə Dil(lər) Əsaslanma janr(lar)
1901 Sully-Prudhomme.jpg Sülli-Prüdom Üçüncü Fransa Respublikası Fransızca "Böyük ədəbi məziyyətlərinə, ali idealizminə, bədii mükəmməlliyinə və səmimilik ilə istedadın qeyri-adi tərzdə bir-birini tamamladığına görə"[14] Poeziya, esse
1902 T-mommsen-2.jpg Teodor Mommzen Almaniya İmperiyası Alman dili "Roma tarixi" adlı monumental əsərinə görə"[15] Tarix, hüquq
1903 Portrett av Bjørnstjerne Bjørnson, 1909 - no-nb digifoto 20150129 00043 bldsa BB0791.jpg Byörnstyerne Byörnson İsveç-Norveç Norveç dili "İlhamının təravəti və nadir mənəvi saflığı ilə həmişə seçilən hərtərəfli, nəcib və yüksək poeziyasına, eləcə də epik və dramatik istedadına görə"[16] Poeziya, roman, dram
1904 Frederic Mistral portrait photo.jpg Frederik Mistral Üçüncü Fransa Respublikası Provans dialekti "Xalqın ruhunu olduğu kimi əks etdirən poetik əsərlərinin yeniliyinə və orijinallığına görə"[17] poeziya, filologiya
José Echegaray y Eizaguirre.jpg Xose Eçegeray-i-Eysagirre Restorasiya (İspaniya) İspan dili "İspan dramının dirçəldilməsində göstərdiyi çoxsaylı xidmətlərinə görə"[17] dram
1905 Henryk Sienkiewicz 02.jpg Henrik Senkeviç Polşa Polyak dili "Epos sahəsindəki böyük xidmətlərinə görə."[18] roman
1906 Carducci.jpg Cozue Karduççi İtaliya Krallığı İtaliya dili "Yaradıcılıq enerjisinə, üslub yeniliyinə, poetik şedevrlərinin lirik qüvvəsinə görə".

[19]

poeziya
1907 Kiplingcropped.jpg Redyard Kiplinq Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı İngilis dili "Müşahidə etmək bacarığına, parlaq fantaziyasına, ideya bitkinliyinə və rəvayətçilik istedadına görə"[20] roman, qıssa hekayə, poeziya
1908 Rudolf Christoph Eucken.jpg Rudolf Eyken Almaniya İmperiyası Alman dili "Ciddi olaraq həqiqət axtarışı, hər bir şeyə üstün olan düşüncə gücü, geniş dünyagörüşü, canlılıq və inandırıcılıq vasitəsilə idealist fəlsəfəni müdafiə etdiyinə görə"[21] fəlsəfə
1909 Selma Lagerlöf.jpg Selma Lagerlöf İsveç İsveç dili "Əsərlərini digərlərindən fərqələndirən yüksək idealizmə, aydın parlaq fikir və müqəddəsliyi tərənnüm etdiyinə görə"[22] roman, qıssa hekayə
1910 Die Gartenlaube (1867) b 565.jpg Paul fon Heyze Almaniya İmperiyası Almaniya İmperiyası "Dünyada məşhur olan novellalar müəllifi, lirik şair, dramaturq və romanistə bədillik və idealizmə görə"[23] poeziya, dram, roman, qıssa hekayə
1911 Maurice Maeterlinck.jpg Moris Meterlink Belçika Fransız dili "Təxəyyüllə və poetik fantaziyalarla zəngin dram əsərlərinə görə"[24] dram, poetry, essay
1912 Gerhart Hauptmann nobel.jpg Gerhart Hauptman Almaniya İmperiyası Alman dili "Dram sənəti sahəsində məhsuldar, rəngarəng və misilsiz xidmətlərinə görə"[25] dram, roman
1913 Rabindranath Tagore in 1909.jpg Rabindranat Taqor Hindistan Benqal diliİngilis dili "Poetik zəkadan ustalıqla istifadə edilərək, dərin həssaslıqla yazılmış orijinal və gözəl şeirlərə görə"[26] poeziya, roman, dram, qıssa hekayə, musiqi, esse, fəlsəfə
1914 Mükafat verilmədi
1915 Romain Rolland 1915.jpg Romen Rollan Üçüncü Fransa Respublikası Fransız dili "Ədəbi əsərlərindəki yüksək idealizmə, həqiqəti duymaya və sevməyə görə"[27] roman
1916 Verner von Heidenstam in 1915.jpg Verner von Heidenstam İsveç İsveç dili "Dünya ədəbiyyatının yeni dövrünün görkəmli nümayəndəsi olduğuna görə"[28] poeziya, roman
1917 Karl Gjellerup.jpg Karl Adolf Gellerup Danimarka Danimarka dili "Poetik yaradıcılığının rəngarəngliyinə və yüksək ideallarına görə".[29] poetry
Henrik Pontoppidan 1917.jpg Henrik Pontoppidan Danimarka Danimarka dili "Danimarkanın müasir həyatını inandırıcı bir tərzdə təsvir etdiyinə görə"[29] roman
1918 Mükafat verilmədi
1919 Carl Spitteler 1919.jpg Karl Şpitteler İsveçrə Alman dili "Bənzərsiz "Olimpiya baharı" eposuna görə.[30] poeziya
1920 Knut Hamsun.jpeg Knut Hamsun Norveç Norveç dili "Torpağın şirləri əsərinə görə"[31] roman
1921 Anatole France 1921.jpg Anatol Frans Üçüncü Fransa Respublikası Fransız dili "Dərin məşəqqətli humanizmlə və əsl qall temperamentliliyi ilə yazılmış nəfis stilli parlaq ədəbi nailiyyətlərinə görə".[32] roman, poeziya
1922 Jacinto Benavente y Martinez.jpg Xasinto Benavente-i-Martines Restorasiya (İspaniya) İspan dili "Şanlı ispan dram ənənələrini ustalıqla davam etdirdiyinə görə"[33] dram
1923 William Butler Yeats by George Charles Beresford.jpg Uilyam Yeyts Azad İrlandiya Dövləti İngilis dili "Milli ruhu yüksək ədəbi formada özündə əks etdirən ilhamla dolu poetik yaradıcılığına görə"[34] poeziya
1924 Władysław Reymont.jpg Vladislav Reymont İkinci Polşa Respublikası Polyak dili "Möhtəşəm Kişilər milli eposuna görə"[35] roman
1925 75px Bernard Şou İrlandiya[36] İngilis dili "Misilsiz poetik gözəlliklə birləşdirdiyi parlaq satirasına, idealizm və humanizmlə zəngin yaradıcılığına görə"[37] dram, ədəbi tənqid
1926 Qrasiya Deledda Flag of Italy.svg İtaliya "Əziz vətəninin həyatını və insan problemlərinə tam dərindən yanaşmanı plastik aydınlıqla əks etdirdiyi poetik əsərlərinə görə".
1927 Anri Berqson Flag of France.svg Fransa "Aydın və optimist ideyalarına və bu ideyaları özündə əks etdirən müstəsna fəaliyyətlərinə görə".
1928 Siqrid Unset Flag of Norway.svg Norveç "Orta əsrlər skandinaviyasının yaddaqalan təsvirinə görə".
1929 Tomas Mann Flag of Germany.svg Almaniya "Müasir ədəbiyyatın klassikasına çevrilmiş qüdrətli "Buddenbroklar" romanına görə".
1930 Sinkler Lüis Flag of the United States.svg ABŞ "Güclü və ifadəli yaradıcılıq məharətinə, satira və yumordan istifadə edərək yeni tip və xarakater yaratmaq kimi müstəsna qabiliyyətinə görə".

1930-cu illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1931 Erik Karlfeldt Flag of Sweden.svg İsveç "Poeziyasına görə (ölümündən sonra)"
1932 Con Qolsuorsi Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "Yüksək yaradıcılıq qabiliyyətinin zirvəsi olan "Forsaytlar haqqında saqa" əsərinə görə".
1933 İvan Bunin Flag of Russia.svg Rusiya/ Flag of France.svg Fransa "Rus klassik nəsrinin ənənələrini inkişaf etdirmə ustalığına görə". (mükafatı mühacirətdə alıb)
1934 Luici Pirandello Flag of Italy.svg İtaliya "Səhnədə və dramaturgiya sənətinin intibahında göstərmiş olduğu bədii cəsarətə və ixtiraçılıq qabiliyyətinə görə".
1935 Mükafat təqdim edilməyib.
1936 Yucin O'Nil Flag of the United States.svg ABŞ "Faciə janrını yeni şəkildə təfsir edən dram əsərlərinin təsir gücünə, həqiqiliyinə və məna dərinliyinə görə".
1937 Roje Marten dü Qar Flag of France.svg Fransa "İnsanı və müasir həyatın daha qabarıq tərəflərini düzgün əks etdirdiyinə və bədii gücünə görə".
1938 Perl Bak Flag of the United States.svg ABŞ "Çin kəndlilərinin həyatını hərtərəfli, həqiqi epik təsvirlərinə və bioqrafik şedevrlərinə görə".
1939 Frans Emil Sillanpaa Flag of Finland.svg Finlandiya "Fin kəndlilərinin həyatına dərindən nüfuz etdiyinə və onların möhtəşəm adətlərini və təbiətlə münasibətlərini əks etdirdiyinə görə".
1940 Mükafat təqdim edilməyib.

1940-cı illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1941 Mükafat təqdim edilməyib.
1942 Mükafat təqdim edilməyib.
1943 Mükafat təqdim edilməyib.
1944 Yohannes Yensen Flag of Denmark.svg Danimarka "İntellektual biliyə həvəsi və bənzərsiz yaradıcılıq üslübu ilə birləşdirmiş olduğu müstəsna poetik təxəyyülünün gücü və zənginliyinə görə".
1945 Qabriela Mistral Flag of Chile.svg Çili "Adını "bütün Latın Amerikası üçün idealist can atma" rəmzi edən həqiqi hisslərlə dolu poeziyasına görə ".
1946 Herman Hesse Flag of Germany.svg Almaniya/Flag of Switzerland.svg İsveçrə "Humanizmin klassik ideallarını özündə əks etdirən dərin ruhlu yaradıcılığına və həmçinin gözəl üslüba görə".
1947 Andre Jid Flag of France.svg Fransa "İnsan problemini - həqiqətə qorxusuz sevgi və dərin psixoloji hisslərlə əks etdirən dərin mənalı bədii əsərlərinə görə".
1948 Tomas Eliot Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "Müasir poeziyanı yeniliklərlə zənginləşdirdiyinə görə".
1949 Uilyam Folkner Flag of the United States.svg ABŞ "Ədəbiyyat nöqteyi-nəzərindən müasir amerika romanına verdiyi böyük və misiksiz töhfələrinə görə".
1950 Bertran Rassel Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "Rasionalizm və humanizmin ən dəyərli nümayəndələrindən biri kimi azad söz və azad fikir uğrunda qərbdə mübarizə aparan qorxusuz döyüşçü olduğuna görə".

1950-ci illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1951 Per Laqerkvist Flag of Sweden.svg İsveç "Yazıçının bəşəriyyəti daim düşündürən suallara cavab tapmaq uğrunda çalışdığı bədii gücünə və mütləq müstəqil mühakimələrinə görə".
1952 Fransua Moriak Flag of France.svg Fransa "Öz romanlarında insan həyatının faciələrini əks etdirə bilən dərin mənəvi hissləri anlamağına və bədii gücünə görə".
1953 Uinston Çörçill Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "Tarixi və bioqrafik xarakterli əsərlər yaratmaqda böyük ustalığına və yüksək insanlıq dəyərlərini qoruya bildiyi çox gözəl natiqlik qabiliyyətinə görə".
1954 Ernest Heminquey Flag of the United States.svg ABŞ "Növbəti dəfə "Qoca və dəniz" əsərində sərgiləmiş olduğu yazıçılıq qabiliyyətinə görə".
1955 Kilyan Xalldor Laksness Flag of Iceland.svg İslandiya "İslandiya ədəbiyyat sənətini dirçəldən parlaq epik gücünə görə".
1956 Xuan Ramoz Ximenes Flag of Spain.svg İspaniya "İspan poeziyasında yüksək ruh və bədii təmizlik nümunəsinə çevrilmiş lirik poeziyasına görə".
1957 Alber Kamyu Flag of France.svg Fransa "İnsan vicdanının əhəmiyyətini işıqlandıran, ədəbiyyat sahəsinə vermiş olduğu böyük töhfələrə görə".
1958 Boris Pasternak Flag of the Soviet Union.svg SSRİ "Müasir lirik poeziyadakı əhəmiyyətli nailiyyətlərinə və böyük rus epik roman ənənələrini davam etdirdiyinə görə".
1959 Salvatore Kvazimodo Flag of Italy.svg İtaliya "Müasir dövrün faciəvi sınaqlarını klassik canlılıqla əks etdirdiyi lirik poeziyasına görə".
1960 Sen-Jon Pers Flag of France.svg Fransa "Müasir dövrdəki vəziyyəti əks etdirə bildiyi yüksək və nümunəvi şeirlərə görə".

1960-cı illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1961 İvo Andriç Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Yuqoslaviya "Öz ölkəsinin tarixi ilə bağlı olan insanların taleyini və problemləri bütünlüklə aça bildiyi epik janrdakı istedad gücünə görə".
1962 Con Steynbek Flag of the United States.svg ABŞ "İncə yumoru kəskin sosial baxışlarla birləşdirə bilən realist poetik zəkasına görə".
1963 Yorqos Seferis Flag of Greece.svg Yunanıstan "Qədim ellin dünyasının qarşısında baş əyməyə vadar edən gözəl lirik əsərlərinə görə".
1964 Jan Pol Sartr Flag of France.svg Fransa "Müasir dövrümüzə böyük təsir göstərmiş azadlıq ruhu ilə aşılanmış və yaradıcılıq həqiqətləri ilə dolu zəngin ideyalarına görə ".
1965 Mixail Şoloxov Flag of the Soviet Union.svg SSRİ "Rusiya üçün dönüş dövründə bədii gücü baxımından eposun tamlığına görə".
1966 Şmuel Yosef Aqnon Flag of Israel.svg İsrail "Yəhudi xalq motivləri ilə zəngin olan dərin mənalı orijinal hekayələrinə görə ".
1966 Nelli Zaks Flag of Germany.svg Almaniya/Flag of Switzerland.svg İsveçrə "Yəhudi xalqının taleyini araşdıran əzəmətli lirik və dram əsərlərinə görə".
1967 Migel Anxel Asturias Flag of Guatemala.svg Qvatemala "Əsərlərində Latın Amerikası hindularının adət və ənənələrinə maraq duyduğu parlaq bədii nailiyyətlərinə görə".
1968 Yasunari Kavabata Flag of Japan.svg Yaponiya "Yapon şüur və düşüncəsinin mahiyyətini ustalıqla çatdıra bildiyi yazıçılıq qabiliyyətinə görə".
1969 Semyuel Bekket Flag of Ireland.svg İrlandiya "Müasir insanın faciəsinin elə insanın özünün qələbəsinə çevrildiyini göstərdiyi nəsr və dramaturgiya sahəsində yenilikçi əsərlərinə görə".
1970 Aleksandr Soljenitsın Flag of the Soviet Union.svg SSRİ "Dahi rus ədəbiyyatı ənənələrini öz əsərlərində qeyd etmiş əxlaqi gücünə görə".

1970-ci illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1971 Pablo Neruda Flag of Chile.svg Çili "Bütün qitənin taleyini özündə təcəssüm etdirən fövqəltəbii şeirlərinə görə".
1972 Henrix Böll Flag of Germany.svg Almaniya "Əsərlərində geniş şəkildə əks etdirdiyi gerçəkliklərə və yüksək sənətkarlıqla yaratdığı xarakterlərlə alman ədəbiyyatının dirçəlməsinə səbəb olan yaradıcılığına görə".
1973 Patrik Uayt Flag of Australia.svg Avstraliya "Yeni ədəbiyyat materikinin kəşfinə səbəb olmuş epik və psixoloji ustalığına görə".
1974 Eyvind Yunson Flag of Sweden.svg İsveç "Məkan və zamanı dərk edərək azadlığa xidmət edən yazıçılıq qabiliyyətinə görə".
1974 Harri Martinson Flag of Sweden.svg İsveç "Özündə şehdən tutmuş kainata qədər hər şeyi ehtiva edən yaradıcılığına görə".
1975 Eucenio Montale Flag of Italy.svg İtaliya "Tamamilə xəyallardan azad, böyük təsirlilik gücü ilə və həyata baxışların ifadə olunması ilə fərqlənən poeziya sahəsindəki nailiyyətlərə görə".
1976 Sol Bellou Flag of the United States.svg ABŞ "Öz yaradıcılığında birləşdirmiş olduğu müasir mədəniyyətin incə təhlili və humanizminə görə".
1977 Visente Aleksandre Flag of Spain.svg İspaniya "İnsanın kosmosda və müasir cəmiyyətdəki vəziyyətini əks etdirən və eyni zamanda özündə iki dünya müharibəsi arasında ispan poeziyası ənənələrinin oyanışını ifadə edən möhtəşəm poetik yaradıcılığına görə".
1978 İsaak Başevis Zinger Flag of the United States.svg ABŞ "Öz polyak-yəhudi köklərinə gedərək, emosional yazıçılıq qabiliyyətinə görə".
1979 Odiseas Elitis Flag of Greece.svg Yunanıstan "Yunan mədəniyyətindən bəhrələnərək, ehtirasla və yüksək intellektuallıqla müasir insanın azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizəsini təsvir edən poetik yaradıcılığına görə".
1980 Çeslav Miloş Flag of Poland.svg Polşa "İnsanın dünyada edilməməsini və münaqişələr nəticəsində parçalanacağını heç bir qorxu olmadan qabaqcadan xəbər verdiyinə görə ".

1980-ci illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1981 Elias Kanetti Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "İnsan vicdanının əhəmiyyətini işıqlandıraraq ədəbiyyat sahəsinə vermiş olduğu böyük töhfələrə görə".
1982 Qabriel Qarsiya Markes Flag of Colombia.svg Kolumbiya "Fantaziya və reallığı eyni zamanda bir yerə sığışdıraraq bütov bir qitənin həyat və mübarizələrini əks etdirən roman və hekayələrinə görə".
1983 Uilyam Qoldinq Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "İnsan təbiətinin və şər probleminin mahiyyətinə varan, onları yaşamaq uğrunda mübarizə ideyasında birləşdirən romanlarına görə".
1984 Yaroslav Seyfert Flag of the Czech Republic.svg Çexoslovakiya "İnsan ruhunun müstəqil və hərtərəfli olmasını sübut edən və öz təravətliliyi, həssaslığı və zəngin təxəyyüllülüyü ilə fərqlənən şeirlərinə görə".
1985 Klod Simon Flag of France.svg Fransa "Gözəlliyi və poetik başlanğıcları birləşdirmiş olduğu yaradıcılıq qabiliyyətinə görə".
1986 Vole Şoyinka Flag of Nigeria.svg Nigeriya "Nəhəng mədəni və poetik perspektivləri olan teatr yaratdığına görə".
1987 İosif Brodski Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of the United States.svg ABŞ
"Aydın fikir və coşğun poeziya ilə zəngin hərtərəfli yaradıcılığına görə".
1988 Nəcib Məhfuz Flag of Egypt.svg Misir "Bütün bəşəriyyət üçün məna kəsb edən, incəliklərlə zəngin ərəb hekayələrinə və realizmə görə".
1989 Kamilo Xose Sela Flag of Spain.svg İspaniya "Mərhəmətlə və həssaslıqla insan zəifliyini qeyd edən, təsirli və güclü nəsr əsərlərinə görə".
1990 Oktavio Pas Flag of Mexico.svg Meksika "Ağılla, humanist tamlıqla və böyük şövqlə yazılmış hərtərəfli əsərlərinə görə".

1990-cı illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
1991 Nadin Qordimer Flag of South Africa (1928–1994).svg Cənubi Afrika "Öz bənzərsiz eposu ilə bəşəriyyətə böyük xeyir verdiyinə görə".
1992 Derek Uolkott Flag of Saint Lucia.svg Sent-Lüsiya "64 fəsilli bənzərsiz karib eposu nümunəsinə görə".
1993 Toni Morrison Flag of the United States.svg ABŞ "Amerika gerçəkliyinin vacib aspektini dirçəltdiyi arzu və poeziyayla zəngin romanlarına görə".
1994 Kendzaburo Oe Flag of Japan.svg Yaponiya "Gerçəkliyin və mifin birləşərək bu günkü insan fəlakətlərinin qorxulu mənzərəsini canlandırdığı təsəvvür edilən dünyanın poetik bir güclə təsvirinə görə".
1995 Şeymas Xini Flag of Ireland.svg İrlandiya "Qarşımızda heyrətamiz həyatı canlandıran və keçmişi dirildən poeziyasının lirik gözəlliyinə və etik dərinliyinə görə".
1996 Vislava Şimborska Flag of Poland.svg Polşa "Bəşər gerçəklikləri kontekstində tarixi və bioloji təzahürləri böyük dəqiqliklə təsvir edən poeziyasına görə".
1997 Dario Fo Flag of Italy.svg İtaliya "Orta əsrlərin təlxəklərinin xələfi kimi hakimiyyəti və avtoriteti tənə etdiyinə, əsarətdə yaşayanların ləyaqətini müdafiə etdiyinə görə".
1998 Joze Saramaqo Flag of Portugal.svg Portuqaliya "Təxəyyül, həyəcan və ironiya ilə zəngin pritçalardan istifadə edərək xəyalı reallığı anlamağa imkan verən fəaliyyətlərinə görə".
1999 Günter Qrass Flag of Germany.svg Almaniya "Tarixin unudulmuş surətini işıqlandıran, şən və kədərli pritçalarına görə".
2000 Qao Sinszyan Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR/ Flag of France.svg Fransa "Müasir dünyada insanın vəziyyətini kədərlə qeyd edən dünyəvi xarakterli əsərlərinə görə".

2000-ci illər[redaktə | əsas redaktə]

Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
2001 Vidiadxar Suracprasad Naypol Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad və Tobaqo/
Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya
"Barəsində fikir yürüdülməsi qəbul edilməyən bəzi faktlarla bağlı bizi düşünməyə vadar edən sarsılmaz düzlüyünə görə".
2002 İmre Kertes Flag of Hungary.svg Macarıstan "Kertes öz yaradıcılığında cəmiyyətin aktiv olaraq şəxsiyyəti özündən asılı etdiyi bir dövrdə fərdin yaşamağa və düşünməyə necə davam edə biləcəyi barəsində suallara cavab verir".
2003 Con Maksvell Kutzee Flag of South Africa.svg CAR "Kutzeyenin romanlarına xas olan xüsusiyyətlər - gözəl düşünülmüş kompozisiyalar, zəngin dialoqlar və analitik düşüncə sahəsindəkı ustalığıdır. O, eyni zamanda hər şeyi - qərb sivilizasiyasının qəddar rasionalizmini və süni əxlaqını tənqid edir. O, intellektual baxımından çox vicdanlı adamdır. Doğrunu yanlışdan ayırd etmək problemləri ilə, hərəkət və hərəkətsizliklərin arasındakı seçim əzabı ilə məşğul olur".
2004 Elfrida Elinek Flag of Austria.svg Avstriya "Qeyri-adi linqvistik səylə sosial qəliblərin mənasızlığını və onları kölə vəziyyətinə salan qüvvələri işıqlandırdığı roman və pyeslərində musiqili səda və əks-səda qabarmalarına görə".
2005 Harold Pinter Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya "Öz pyeslərində gündəmin təlaşları əsasında duran uçurumları aydınlaşdırdığına və işgəncə yerinə daxil olduğuna görə".
2006 Orxan Pamuk Flag of Turkey.svg Türkiyə "Doğma şəhərinin melanxolik ruhunun axtarışı nəticəsində mədəniyyətlərin toqquşması və qovuşması üçün yeni simvollar tapdığına görə".
2007 Doris Lessinq Flag of Zimbabwe.svg Zimbabve/
Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya
"Skepsis, həyəcan və uzaqgörənliklə bölünmüş sivilizasiyanı diqqətə çatdıran, qadın təcrübəsini qeyd edən yazıçı olduğuna görə".
2008 Jan-Mari Qustav Le Klezio Flag of France.svg Fransa/
Flag of Mauritius.svg Mavriki
"Yeni istiqamətlərin, poetik macəraların və duyğusal coşğunluğun müəllifi, bəşəriyyətin hakim sivilizasiyanın sərhədlərindən kənar tədqiqatçısı olduğuna görə".
2009 Herta Müller Flag of Germany.svg Almaniya "Poeziyanın cəmləşdirilməsi və nəsrdəki səmimiyyəti ilə məzlumların həyatını təsvir etdiyinə görə".
2010 Mario Varqas Lyosa Flag of Peru (state).svg Peru "Hakimiyyət strukturunun detallı açıqlamasına və insanın mübarizəsi, üsyanı və məğlubiyyətinin kəskin təsvirinə görə".

2010-cu illər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Alfred Nobel – The Man Behind the Nobel Prize". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/alfred_nobel/. İstifadə tarixi: 2008-10-16.
  2. "The Nobel Prize Awarders". Nobel Foundation. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2008-10-15 tarixində. https://web.archive.org/web/20081015013145/http://nobelprize.org/prize_awarders/. İstifadə tarixi: 2008-10-16.
  3. "Winners of the Nobel Prize for Literature | Nobel Prize in Literature" (en). Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Winners-of-the-Nobel-Prize-for-Literature-1856938.
  4. "The Nobel Prize". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/. İstifadə tarixi: 2008-10-07.
  5. "The Nobel Prize Award Ceremonies". Nobel Foundation. Arxivləşdirilib: [2] saytından 2008-08-22 tarixində. https://web.archive.org/web/20080822184717/http://nobelprize.org/award_ceremonies/. İstifadə tarixi: 2008-10-16.
  6. "All Nobel Laureates in Literature". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/. İstifadə tarixi: 2008-10-16.
  7. "Nobel Laureates Facts". Nobel Foundation. Arxivləşdirilib: [3] saytından 2007-02-02 tarixində. https://web.archive.org/web/20070202025710/http://nobelprize.org/nobel_prizes/nobelprize_facts.html. İstifadə tarixi: 2008-10-16.
  8. Flood, Alison (2015-01-05). "Jean-Paul Sartre rejected Nobel prize in a letter to jury that arrived too late" (en-GB). The Guardian. . https://www.theguardian.com/books/2015/jan/05/sartre-nobel-prize-literature-letter-swedish-academy.
  9. "Bob Dylan removes mention of Nobel prize from website". The Guardian. 2016-10-21. https://www.theguardian.com/music/2016/oct/21/bob-dylan-unacknowledges-nobel-prize-literature-win-removed-website. İstifadə tarixi: 2016-11-02.
  10. "Women Nobel Laureates". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/women.html. İstifadə tarixi: 2008-10-16.
  11. "Nobel Prize winners: How many women have won awards?" (en). Telegraph.co.uk. https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/11922707/Nobel-Prize-winners-How-many-women-have-won-awards.html.
  12. "2018 Nobel Prize In Literature Is A Casualty Of Sex-Abuse Scandal". NPR. https://www.npr.org/2018/05/04/608421931/2018-nobel-prize-in-literature-is-a-causality-in-sex-abuse-scandal. İstifadə tarixi: 1 November 2018.
  13. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; LiteratureLaureates2 adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  14. "Nobel Prize in Literature 1901". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1901/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  15. "Nobel Prize in Literature 1902". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1902/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  16. "Nobel Prize in Literature 1903". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1903/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  17. 17,0 17,1 "Nobel Prize in Literature 1904". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1904/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  18. "Nobel Prize in Literature 1905". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1905/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  19. "Nobel Prize in Literature 1906". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1906/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  20. "Nobel Prize in Literature 1907". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1907/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  21. "Nobel Prize in Literature 1908". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1908/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  22. "Nobel Prize in Literature 1909". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1909/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  23. "Nobel Prize in Literature 1910". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1910/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  24. "Nobel Prize in Literature 1911". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1911/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  25. "Nobel Prize in Literature 1912". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1912/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  26. "Nobel Prize in Literature 1913". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1913/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  27. "Nobel Prize in Literature 1915". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1915/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  28. "Nobel Prize in Literature 1916". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1916/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  29. 29,0 29,1 "Nobel Prize in Literature 1917". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1917/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  30. "Nobel Prize in Literature 1919". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1919/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  31. "Nobel Prize in Literature 1920". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1920/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  32. "Nobel Prize in Literature 1921". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1921/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  33. "Nobel Prize in Literature 1922". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1922/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  34. "Nobel Prize in Literature 1923". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1923/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  35. "Nobel Prize in Literature 1924". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1924/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
  36. "George Bernard Shaw | Irish dramatist and critic" (en). Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/George-Bernard-Shaw.
  37. "Nobel Prize in Literature 1925". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1925/index.html. İstifadə tarixi: 2008-10-17.
Mükafatın təqdim edildiyi il Mükafatı alan yazıçı və ya şairin adı Laureatın təmsil etdiyi ölkə Mükafata layiq görülmə səbəbi
2011 Tomas Tranströmer Flag of Sweden.svg İsveç "Aydın və yığcam şəkilləri ilə reallığa daha asan çıxış əldə etmək imkanı yaratdığına görə"
2012 Mo Yan Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR "Öz əsərlərində magik realizmlə xalq nağıllarını, tarixiliyi və müasirliyi əlaqələndirdiyinə görə"
2013 Elis Munro Flag of Canada.svg Kanada "çağdaş qısa hekayənin ustası olduğuna görə"
2014 Patrik Modiano Flag of France.svg Fransa "özünün ən anlaşılmaz insan talelərinə yol açan və  sənət dünyasının-həyatının bilinməyən tərəflərini açıb göstərən yaddaş sənətinə görə”