Harun ər-Rəşid

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Harun ər-Rəşid
هارون الرشيد
Harun ər-Rəşid
Bağdad xəlifəsi
14 sentyabr 786 — 24 mart 809
Sələfi: əl-Hadi
Xələfi: əl-Əmin
 
Dini: İslam
Təvəllüdü: 27 mart 763(763-03-27) və ya fevral 766
Rey
Vəfatı: 24 mart 809 (46 yaşında)
Tus, Xorasan
Atası: Məhəmməd ibn Mənsur əl Mahdi
Anası: əl-Həyzuran
Uşaqları: əl-Əmin
əl-Məmun
əl-Mütasim

Harun ər-Rəşid — (Ərəbcə: هارون الرشيد; d. 17 Mart 763 - ö. 24 Mart 809) beşinci və ən məşhur Abbasi xəlifəsi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Harun ər-Rəşid Abbasilər sülaləsinin xəlifəsi idi. Miladi 763-cü ildə atası Mehdinin yaşadığı İranın Rey şəhərində (indiki Tehran yaxınlığında) doğulmuşdur. Xəlifə olan qardaşı Hadinin 786-cı ildə ölməsindən sonra Xilafətə başçılıq etməyə başladı. Həyatının çoxunu Bağdadda Rakka şəhərinde keçirmişdir. 24 Mart 809-cu ildə Xorasanda Tus şəhərində ölmüşdür və orada da dəfn edilmişdir. Harun əl-Rəşidin xilafəti dönəmində İslam xilafəti hərbi, siyasi, mədəni ve elmi baxımdan sürətli inkişaf etmişdir.

Xəlifə Harun ər-Rəşid haqqında zamanında yazılmış bir çox şəxsi və dövləti məsələlərə aid əhvalatlar, rəvayətlər, hekəyələr və məsəllər günümüzə qədər gəlib çatmış, məşhurlaşmışdır. Bunların bir çoxu həqiqəti əks etdirərək tutarlı səhih sənədlərlə əsaslansa da, bəziləri də uydurmadır.

Harun ər-Rəşidlə bağlı bir çox sənədli əsərlərdə onun əxlaq və fəhminə dair bir çox səhih rəvayətlər əks olunub. Məsələn, ibn Abd-əl-Barrdan səhih rəvayətdə bildirilir ki, Xəlifə Harun ər-Rəşid Kəbə evini təvaf edən zaman ona bir nəfər yaxınlaşıb: "Ey möminlərin əmiri, sənə nəsihət etmək istəyirəm, lakin mənim sözlərim kəskin olacaq, ona görə də buna səbr etməni rica edirəm." Xəlifə: "Yox, mən bunu sənə hörmət olaraq belə qəbul edə bilmərəm. Çünki Allahu Təalə səndən daha xeyirlisi olan Musa peyğəmbəri məndən daha pis olan Fironun yanına göndərərkən, "Onunla yumşaq danış" əmr etmişdir" dedi. Sonra da Qurandan bu ayəni oxudu "Onunla yumşaq danışın. Bəlkə, öyüd-nəsihət qəbul etsin, yaxud qorxsun!"(Quran, Ta-Ha surəsi 44-cü ayə)[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. İbn Abd-əl-Bərr, əl-Məcaləsət va cavahir əl-ilm 3/364