Kiyev

Kiyev
Кyiv

Bayraq	Gerb

Xəritə

Məlumatlar

Ölkə

Ukrayna

Əsası qoyulub

V əsr

Ərazi

839 km²

Əhali

2 797 553 nəfər (2010)

Əhali sıxlığı

3299 nəfər/km²

Telefon kodu

+380 44

Poçt indeksi (Mərkəzi PŞ)

01xxx-04xxx

Kiyev (ukr. Київ [ˈkɪjiu̯]) — Ukraynanın paytaxtı və ən böyük şəhəridir. Kiyev Ukraynanın mərkəzi hissəsinin şimalında və Dnepr çayında yerləşir. Şəhərin ölçüsü şimaldan cənuba— 50 km, qərbdən şərqə isə 56 km-dir. Əhalisi üzrə Kiyev Avropa şəhərləri olan Moskvadan, Londondan, Parisdən, Sankt-Peterburqdan, Berlindən və Madriddən sonra yeddincidir.

"Повесть временных лет" salnaməsinə əsasən şəhərin adı Kiy adından yaranıb — üç qardaşdan ən böyüyünün adı belə idi, hansılar ki, Kiyevin baniləri hesab edilirlər. Öz uzun tarixi boyu Kiyev polyanların, Kiyev Rusiyasının, Kiyev knyazlığının, Ukrayna Xalq Respublikasının, Ukrayna Dövlətinin, Ukrayna Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı olmuşdur, və 1991-ci ildən isə müstəqil Ukraynanın paytaxtı oldu.

Kiyev 10 rayondan ibarətdir, hansılar ki, Dneprin sağ və sol sahillərində yerləşmişlər. Demoqrafiya İnstitutunun və Ukraynanın MEA-ının 2009-cu ilin başlanğıcına olan sosial tədqiqatlarının məlumatına görə Kiyevin faktiki əhalisi 3144,3 min insan təşkil edirdi. Onların arasında 83 % şəhər sakinləri - ukraynalılar, 14 % — ruslar, 3 % — yəhudilər, ermənilər və başqa milliyyətlərin nümayəndələridir.

Kiyevdə üç aeroport mövcuddur: "Borispol” Beynəlxalq aeroportu, "Kiyev" (Julyanı) Beynəlxalq aeroportu və Qostomel (yük aeroportu Antonov) Aeroportu. Həmçinin bir neçə dəmiryol vağzalı var: Kiyev-Sərnişin, Cənub vağzalı, Şəhərətrafı vağzal, Karavayevlər Bağı (şəhərətrafı), Darniskiy dəmiryol vağzalı, Kiyev-Moskva. Şəhərin özündə üç sərnişin xətti ilə (Svyatoşinsko-Brovarskaya, Kurenyovsko-Krasnoarmeyskaya, Sıresko-Peçerski) metropoliten fəaliyyət göstərir. Hər gün metropolitendən təxminən 1,422 milyon sərnişin istifadə edir.

Təhsil[redaktə]

Bu gün Kiyev Ukraynada ən böyük elm və təhsil mərkəzlərindən biridir. Kiyevdə böyük miqdarı ali və orta xüsusi təhsil müəssisələri yerləşdirilmişdir, bir neçə beynəlxalq əhəmiyyətli universitetlər daxil olmaqla, həmçinin Ukraynanın üç ən nüfuzlu universiteti: Taras Şevçenko adına Kiyev milli universiteti, "KPİ" Ukraynasının Milli texniki universiteti və Milli universitet "Kievo-Moqilyanskaya akademiya".

Kiyevdə təxminən 350 məktəb, 100-dən çox gimnaziya və lisey, təxminən 70 ali məktəb vardır, o cümlədən:

Kiyev milli iqtisadi universiteti
Milli nəqliyyat universiteti
Milli aviasiya universiteti
Kiyev milli Tikintinin və arxitektura universiteti (KİTİ)
M. P. Draqomanov adına milli pedaqoji universitet
Dövlət İnformasiya-Rabitə Texnologiyaları Universiteti
Kiyev konservatoriyası
Reklam institutu
Kiyev milli dilçilik universiteti (XARDİL)
Ukraynanın milli elmlər akademiyası (UMEA)
Ukraynanın bioresurslarlarının və təbiətdən istifadə edilməsinin milli universiteti
Kiyev milli Daxili işlər universiteti
Kiyev rəssamlıq akademiyası
O. O. Boqomoles adına milli tibbi universitet
Beynəlxalq Solomonov universiteti
Ukraynanın milli Fiziki tərbiyə və idman (İNFİZ) universiteti
İ. K. Karpenko-Karoqo adına Kiyev milli teatr, kino və televiziya universiteti
Kiyev milli mədəniyyətin və incəsənət universiteti
Kiyev milli texnologiyalar və dizayn universiteti
Milli qida texnologiyaları universiteti
Kiyev bazar əlaqələri universiteti
Kiyev milli ticarət-iqtisadi universiteti
Boris Qrinçenka adına Kiyev universiteti

Mədəniyyət[redaktə]

Kiyev həmçinin Ukraynanın mədəniyyət və incəsənət mərkəzidir. Burada 27 muzey, 25 teatr və teatr-studiyalar vardır. 2005-ci ildə Kiyev 50-ci Avroviziya musiqi müsabiqəsinin keçirildiyi yeri oldu, 2012-ci ildə isə o Ukraynanın Avropanın futbol 2012 Çempionatını qəbul etmiş dörd şəhərlərindən biri oldu.

Ədalətli olaraq Kiyevi dünyanın ən yaşıl şəhərlərindən biri adlandırırlar, axı meşələr parklar və bağlar onun sahəsinin daha çox yarısını təşkil edir. Şəhərin ərazisində iki böyük botanika bağı var. Mayda bütün Kiyevdə təmtəraqlı çiçəklənən şabalıd ağacı şəhərin simvoludur.