Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi (1918-1920)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi (1918-1920)
The Battle of Baku 1918.png
Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycanda hərəkət planı
Tarix1918-1920
YeriAzərbaycanErmənistan
SəbəbiAzərbaycanla Ermənistanın qarışıq əhali olan ərazilərdə torpaq mübahisələri: Naxçıvan Muxtar Respublikası, Zəngəzur, Qarabağ
NəticəsiSovet qoşunları tərəfindən hər iki tərəfin ərazisi işğal olunmuşdur
Ərazi dəyişikliyiAraz Türk Cümhuriyyətinin süqutu
Münaqişə tərəfləri

Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
(27 aprel 1920-ci ilə kimi)
Republic of Aras flag.jpg Araz Türk Cümhuriyyəti
Flag of Azerbaijan.svg Flag of the Ottoman Empire.svg Müsəlman üsyançılar


12 may 1920-ci ildən sonra
Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR

Flag of Armenia.svg İlk Ermənistan Respublikası
Dağlıq Ermənistan Respublikası

Komandan(lar)

Flag of Azerbaijan.svg Səməd bəy Mehmandarov
Flag of Azerbaijan.svg Xosrov bəy Sultanov
Flag of Azerbaijan.svg Həbib bəy Səlimov
Flag of Azerbaijan.svg Səməd bəy Cəmillinski
Republic of Aras flag.jpg Cəfərqulu xan Naxçıvanski

Flag of Armenia.svg Andranik Ozanyan
Flag of Armenia.svg Drastamat Kanayan

Commons-logo.svg Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi (1918-1920) Vikianbarda

Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi1918-1920-ci illərdə AzərbaycanErmənistan arasında baş vermiş hərbi münaqişə. Faktiki olaraq, iki ölkə müstəqilliyininin qısa müddəti ərzində - 1918-ci və 1920-ci ildə iki Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi baş vermişdir. Regionun ərazisində OsmanlıBritaniya imperiyaları iştirak edirdi: Osmanlı İmperiyası Mudros müqaviləsindən sonra regionu tərk etsə də, Britaniyanın təsiri, xüsusilə Densterfors qüvvələri 1920-ci ilə qədər davam etdi.

Zəmin[redaktə | əsas redaktə]

1917-ci ilin fevralında Rusiyada baş vermiş fevral inqilabından sonra Azəbaycanda da milli-azadlıq hərəkatı başlandı və 1918-ci ilin may ayında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandı. Zaqafqaziyada üç müstəqil respublika - Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan yaradıldıqdan sonra Ermənistan öz sərhədlərinin genişləndirilməsinə çalışdı, mübahisəli əraziləri beynəlxalq təşkilatların müzakirəsinə məhəl qoymadan öz köhnə torpaqları kimi qələmə verməyə başladı. Erməni millətçi separatçı qüvvələri Dağlıq Qarabağ haqqında qaldırdıqları iddialarda Azərbaycan və Gürcüstan torpaqları hesabına “Böyük Ermənistan” yaratmaq məqsədilə həm Azərbaycana, həm də Gürcüstana qarşı müharibəyə başladı.

Respublikalar yaranan kimi İrəvanın təbliği, təhriki və təzyiqi ilə Dağlıq Qarabağdakı erməni əhalisinin müəyyən təbəqələri Azərbaycan Respublikasının hakimiyyətini tanımaqdan imtina etdilər. Dağlıq Qarabağ ermənilərinin 1918-ci ilin iyulunda Şuşada (şəhər əhalisinin 46 faizini azərbaycanlılar təşkil edirdi) keçirilən birinci qurultayı Dağlıq Qarabağı müstəqil elan etdi. Ermənistanın tərkibinə daxil olmaq məsələsi hələ açıq hallanmırdı. Ermənistan hökuməti Dağlıq Qarabağın işğalı planlarını həyata keçirmək üçün oraya silahlı qüvvələr yeritdi.[1]

Naxçıvan[redaktə | əsas redaktə]

İkinci Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan-Ermənistan müharibəsində Qarabağda vəziyyət[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağ Birinci Dünya Müharibəsindən sonra[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağ ermənilərinin üsyanı[redaktə | əsas redaktə]

Zəmin[redaktə | əsas redaktə]

Hərbi münaqişənin başlanması[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağın Sovetləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Etnik təmizliklər[redaktə | əsas redaktə]

Nəticələr[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]