Qulamhüseyn bəy Kazımbəyov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qulamhüseyn bəy Kazımbəyov
Qulamhüseyn bəy Kazımbəyov.jpg
Doğum tarixi 1889
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1972
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Həyat yoldaşı Gülxanım Kazımbəyova
Təhsili
  • Sankt-Peterburq Universiteti[d]
Fəaliyyəti siyasətçi, vəkil, tərcüməçi

Qulamhüseyn bəy Kazımbəyov (1889, Hasıllı1972, Bakı) — Azərbaycan siyasətçisi, vəkili, tərcüməçisi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin deputatı. O, Peterburqda ilk təhsil almış azərbaycanlıdır. Azərbaycan Milli şurasının "Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanun "una (19 noyabr 1918) əsasən, Parlament üzvü seçilmişdir. "Müsavat" və bitərəflər fraksiyasına daxil idi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1889-cu ildə Astraxanbazar (indiki Cəlilabad) rayonun Hasıllı kəndində doğulub, sonradan ailəsi ilə birlikdə Qalabazarına (indiki Masallı) köçərək Təzə Alvadı kəndində məskunlaşıb. O, Peterburqda təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycana qayıtmış və uzun müddət ədliyyə orqanlarında mirzə, vəkil, pristav köməkçisi və digər vəzifələrdə çalışıb. Bu vəzifələri icra edərkən o Lənkəranda, Salyanda, Bakıda yaşamış və həmişə ədalətə xidmət etməklə çox böyük nüfuz qazanmışdır.

Qulamhüseyin bəy ixtisasca hüquqşünas olduğu üçün, uzun müddət mirzəlik, vəkillik və tərcüməçilik etmişdir. Bakıda inqilabi çaxnaşmalar zamanı, quldurluq üstündə mühakimə olunan İosif Stalinin (Kobanın) məhkəməsi zamanı Qulamhüseyin bəy məhkəmənin tərcüməçisi olub.

1916-1920-ci illərdə Bakıda yaşayan Qulamhüseyin bəy Sabunçu rayonunda yüksək vəzifə tutmuş Alyoşa Çaparidzenin müavini vəzifəsində çalışmış və onunla dostluq edib. 1918-ci ilin mart ayında Bakıda törədilən müsəlman qırğınları zamanı İçərişəhərin mühafizə olunmasında onun da təşkilatçılığı sayəsində erməni-daşnak qüvvələri geriyə oturdulmuş və bu zaman həm yerli qoçu dəstələrindən, həm də Çaparidzenin göndərdiyi “drujinaçılar”dan istifadə olunmuşdur. Bakı Sovetinin rəhbəri olan Stepan Şaumyana Alyoşa Caparidzenin göndərdiyi teleqramın hazırlanmasında və göndərilməsində Qulamhüseyin bəyin mütləq və müstəsna rolu olub. O zaman Alyoşa Caparidze Bakı Sovetinə tabe olan Hərbi Dəniz Donanmasının rəhbəri kimi Şaumyana belə bir xəbər göndərir:

" “Əgər sən Bakı küçələrindəki qırğınları dayandırmasan, mən ixtiyarımda olan gəmilərdən Ermənikəndi topa tutduracağam”. "

Cümhuriyyət dövründə və sonrası[redaktə | əsas redaktə]

Cümhuriyyət dövründə parlamentdə hüquq bölməsində Xəlil bəylə (onun familiyasını və kim olduğunu çox təəssüf ki, mən bilmirəm) birlikdə çalışmışdır. 1920-ci ildə Sovet hökuməti (bolşeviklər) Bakıda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini devirən zaman Gəncədə çox böyük xalq üsyanı baş verir və bu üsyanın da rəhbərlərindən biri Qulamhüseyin bəyin əmisi polkovnik Cahangir bəy Kazımbəyov olur. Bakıda baş verən hadisələri düzgün qiymətləndirən Qulamhüseyin bəy xəlvəti Gəncəyə gedib Cahangir bəyi razı salaraq, böyük qırğınlardan qaçmaq üçün üsyanı dayandırmaq və gizli fəaliyyətə keçmək daha doğru olduğunu bildirir. Gəncə əhalisinin kütləvi qırğınının qarşısı alınır və bolşeviklərin (əslində isə erməni-daşnakların) Gəncəni məhv etmək planları alt-üst olur.

Sovet dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Hadisələrdən sonra təqiblərdən qaçmaq üçün Qulamhüseyin bəy bir müddət ailəsi ilə birlikdə İranda yaşayır. Bir qədər sonra isə Azərbaycana qayıdır, lakin Bakıda yox, Qubada məskunlaşır. Daha sonra isə Bakıya qayıdır və müxtəlif təşkilatlarda hüquqşünas və vəkil kimi çalışır. Lakin, 1937-ci il repressiyası dövründə müsavatçı olduğu üçün izlənilir və həbs edilir. 1937-ci ildə gecə yarısı xəfiyyələr onu aparırlar. Bu zaman yalnız bir söz deyə bilir:

" “Üzeyir bəyə çatdırın ki, məni apardılar” "

Üç gün həbsdə qalan Qulamhüseyin bəy dördüncü gün Zülfüqar bəyin müşayiət ilə evlərinə qayıdır.

Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Qulamhüseyn bəy Kazımbəyov 1972-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. Onun məzarı Novxanı qəbirstanlığında yerləşir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Hərbi and. - 2018.- 26 oktyabr. - № 41. - S. 7.