Serj Sarkisyan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Serj Sarqsyan səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Serj Sarkisyan
Սերժ Ազատի Սարգսյան
Fotoqrafiya
bayraqErmənistan Respublikasının 11-ci və 15-ci Baş naziribayraq
17 aprel — 23 aprel 2018
Prezident Armen Sarkisyan
Sələfi Karen Karapetyan
Xələfi Nikol Paşinyan
4 noyabr 1996 — 20 mart 1997
Prezident Robert Köçəryan
Sələfi Andranik Markaryan
Xələfi Tiqran Sarkisyan
bayraqErmənistan Respublikasının 3-cü Prezidentibayraq
9 aprel 20089 aprel 2018
Baş nazir Tiqran Sarkisyan
Ovik Abraamyan
Karen Karapetyan
Sələfi Robert Köçəryan
Xələfi Armen Sarkisyan

Doğum tarixi
30 iyun 1954 (1954-06-30) (64 yaş)
Doğum yeri Xankəndi, Azərbaycan SSR, SSRİ
AtasıAzad Sarkisyan
İmza
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Serj Sarkisyan (erm. Սերժ Ազատի Սարգսյան – Serj Azati Sargsyan) — Ermənistan Respublikasının sabiq prezidenti (9 aprel 2008-9 aprel 2018).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Serj Sarkisyan 30 iyun 1954-cü ildə Azərbaycan SSR-in DQMV paytaxtı olan Xankəndində doğulub. 1971-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinə qəbul olub, 1971-72-ci illərdə Sovet Ordusunda hərbi qulluqda olub və 1979-cu ildə İrəvan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsindən məzun olub. 1983-cü ildə Rita Sarkisyan ilə ailə həyatı qurub, bu izdivacdan onların Anuş və Satenik adlı iki qızı dünyaya gəlib. Onların Məryəm, Rita, Ara və Serj adlı dörd nəvələri var. Sərkisyan həm də Ermənistan Şahmat Federasiyasının başçısıdır.

İş karyerasına 1975-ci ildə İrəvanın Elektrik Qurğuları Zavodunda başlayıb.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Sarkisyanın Anuş və Satenik adlı iki qızı var. Böyük qızı Anuş Sarkisyan ixtisasca hüquqşünasdır və Ermənistanın Vatikandakı səfiri Mikayıl Minansyanla evlidir. Ermənistan prezidentinin kiçik qızı Satenik Sarkisyan isə ixtisasça iqtisadçıdır. O, anası Rita Sarkisyanın qohumu və Ermənistanın Konstitusiya məhkəməsinin sədri Qalik Arutunyanla evlidir.

Siyasi karyerası[redaktə | əsas redaktə]

1979-cu ildə Xankəndi şəhəri üzrə Kommunist Partiyası Gənclər Assosasiyası Komitəsinin sədri seçilib. Daha sonra Dağlıq Qarabağ Regional Komitəsinin başçısı Henrix Poqosyanın yanında ikinci katib, sonra birinci katib, Xankəndi Şəhər Komitəsi Təbliğat Departamenti Başçısı və nəhayət Henrix Poqosyanın köməkçisi vəzifəsinə qədər yüksəlib. Dağlıq Qarabağda ermənilərlə azərbaycanlılar arasında gərginlik durmadan artdığı bir zamanda Sarkisyan ermənilərin Dağlıq Qarabağın Özünümüdafiə Dəstələri Komitəsinin başçısı və 1990-cı ildə Ermənistan Ali Şurasının üzvü seçildi.

Serj Sarkisyan 1989-cu ildən 1993-cü ilə kimi separatçı "Dağlıq Qarabağ Respublikası"nın özünümüdafiə qüvvələri komitəsinə rəhbərlik edib. 1993-1995-ci illərdə Ermənistanın müdafiə naziri olub. 1995-1996-cı illərdə əvvəlcə dövlət təhlükəsizliyi departamentinin başçısı, daha sonra milli təhlükəsizlik naziri vəzifəsində çalışıb. Növbəti 3 ildə isə Ermənistanın daxili işlər və milli təhlükəsizlik naziri olub. 2000-2007-ci illər arasında yenidən müdafiə naziri işləyib. 4 aprel 2007-ci ildən 19 fevral 2008-ci ilə qədər baş nazir, 19 fevral 2008-ci ildən 2 mart 2018-ci ilədək isə Ermənistan Respublikasının prezidenti olub. 2008-ci ildə onun prezident seçilməsindən sonra onun rəqibi Levon Ter-Petrosyanın tərəfdarları bir həftə durmadan İrəvanda etiraz nümayişləri keçirib, nəticədə 1 martda baş vermiş qarşıdurmada 10 nəfərin (2 polis və 8 nümayişçi) həlak olmasından sonra etirazlar güc yoluyla yatırılıb. Həmin seçkilər ATƏT, AB və Qərb müşahidəçiləri tərəfindən demokratik və azad dəyərləndirilmişdi.

Serj Sarkisyanın hakimiyyəti dövründə beynəlxalq təşkilatların dəyərləndirmələrinə əsasən Ermənistanda korrupsiya səviyyəsi azalıb, mətbuat azadlığı yüksəlib, ölkədə müxalifətə yönələn təzyiqlər xeyli dərəcədə azaldılıb.[1] Lakin onun hakimiyyətə gəlişi dünyada böyük iqtisadi böhranla eyni vaxta düşüb, 2009-cu ildə Ermənistan iqtisadiyyatında 14%-lik geriləmə müşahidə olunub. Sarkisyanın ilk prezidentliyi dövründə ölkədə kasıblıq həddi ikiqat artaraq 32%-ə çatıb. Ölkəni yüzminlərlə insan tərk edib. 2013-cü ilin sentyabr ayında Sarkisyan Ermənistanın Rusiya, Qazaxıstan və Belarusla birlikdə Avrasiya İqtisadi Birliyinə qoşulacağını bildirib. Bu barədə razılaşma 9 oktyabr 2014-cü ildə imzalanıb və 2015-ci ilin yanvarında qüvvəyə minib.

2018-ci ildə onun prezidentlik müddəti başa çatdıqdan sonra Armen Sarkisyan tərəfindən bu postda əvəz olunub. 17 aprel 2018-ci ildə Serj Sarkisyan Ermənistanın Baş Naziri seçilib. Lakin müxalifətin bütün ölkə boyu ona qarşı başlatdığı geniş etirazlardan sonra 23 apreldə istefaya getməyə məcbur olub.

Bildiyi dillәr[redaktə | əsas redaktə]

Serj Sarkisyan erməni dilindən başqa rusca, İngiliscə, AzərbaycancaTürkcə bilir.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Xocalı soyqırımında iştirakı[redaktə | əsas redaktə]

Serj Sarkisyan 1992-ci ildə Xocalı soyqırımını törədən qüvvələrə komandanlıq edib, bu qüvvələri təşkilatlandıraraq yüzlərlə insanın ölüm əmrini verib və soyqırımında birbaşa iştirak edib. Bu səbəbdən Serj Sarkisyan Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə verilmişdir [2] [3] [4].

Tomas de Vaalın Xocalı soyqırımı haqqında nə düşünürsünüz sualına Sarkisyan belə cavab verib:

" Xocalıya qədər Azərbaycan tərəfi elə bilirdi ki, bizim ilə zarafat eləmək olar. Onlar elə düşünürdülər ki, ermənilər mülki əhaliyə qarşı əl qaldıracaq insanlar deyil. Biz bu anlayışa (stereotipə) son qoyduq. Baş verən hadisə də bu idi[5][6] "

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nations in Transit 2012: Armenia
  2. Avropa Məhkəməsi Serj Sarkisyanın Xocalı soyqırımında iştirakını araşdırır
  3. Serj Sarkisyan Xocalı qırğınına görə Avropa Məhkəməsinə verilmişdir
  4. European Court of Human Rights launches probe into Armenian President’s hand in Khojaly massacre
  5. Том де Ваал. Глава 11. Август 1991 – май 1992 гг. Начало войны. Главы из русского издания книги "Черный сад". Дни независимости.
  6. De Waal, Thomas. Black garden: Armenia and Azerbaijan through peace and war. New York: New York University Press. 2003. səh. 172

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Serj Sarkisyan ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Vikisitatda Serj Sarkisyan ilə əlaqəli məlumatlar var.