Şah Abbas məscidi (Keşlə)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şah Abbas məscidi
40°23′51″ şm. e. 49°53′41″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Şəhər Keşlə
Yerləşir Şah İsmayıl Xətai prospekti
Sifarişçi I Şah Abbas
Tikilmə tarixi XVII əsr
Üslubu Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi
Vəziyyəti fəaliyyət göstərir
İstinad nöm.2860
KateqoriyaMəscid
ƏhəmiyyətiYerli əhəmiyyətli
Şah Abbas məscidi (Bakı)
Locator Dot.gif
Şah Abbas məscidi
Keşlə məscidinin planı.jpg
Məscid binasının planı

Şah Abbas məscidi və ya Keşlə məscidiBakı şəhəri Nizami rayonunun Keşlə qəsəbəsində yerləşən tarixi məscid binasıdır.

Memarlıq xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Keşlə məscidi xaricdən hər tərəfi 12 metr uzunluğa malik olan kvadrat formasına malikdir. Məscidin planı Abşeron məscidləri üçün xarakterik olan sxemi təkrarlayır: binanın mərkəzində günbəzlə örtülmüş əsas zal yerləşdirilmiş, onun dörd tərəfində isə zala bitişəntağ-tavan örtüklü kiçik otaqlar tikilmişdir. Həmin kiçik otaqlar planın kvadrat xarakteri almasını təmin edir.[1]

Memar, portalın bölünməsini binanın ümumi həcminin bölünməsi ilə əlaqələndirməyə çalışmışdır. Bunun üçün Abşeron memarların hələ Divanxana binasından məlum olan, bina karnizinin portal çərçivəsinin davamı olması üsulundan istifadə olunmuşdur.[1]

Məscidin planı Mərdəkandakı Tuba Şahi məscidinin (1481) planı ilə oxşarlıq təşkil edir. [2] Hər iki binanın planında əsas fərq məscidlərin girişinin təşkilindədir. Tuba Şahi məscidində giriş önə çıxarılaraq qabarıq həcm şəklində həll edilsə də Ələskərzadə , Keşlə məscidinin girişi binanın həcmi daxilində həll edilmiş və şimal-şərq künc otağını təşkil etmişdir.[1]

Binanın dəqiq planlaşdırması onun fasadlarının aydın inşasına uyğundur; Giriş portalı və günbəz tikilinin düz divar səthləri ilə kontrast təşkil edir. Məscidin divarları tsokoldan 60 dərəcə maililikdə əyilmişdir. Portal satə olub, stalaktit yarımtağına malik deyil.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Саламзаде 1964, səh. 28
  2. Алескерзаде, А. (1951). Надписи мечети Туба-Шахи (Труды Ин-та истории и философии АН Азеб. ССР, вып. III). Баку. Check date values in: |accessdate= (kömək); |access-date= requires |url= (kömək)

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Саламзаде, А. В. (1964). Архитектура Азербайдана XVI-XIX вв. Баку: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]