Qarabağ müharibəsi incəsənətdə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Qarabağ müharibəsi populyar mədəniyyətdə səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Qarabağ müharibəsi incəsənətdəQarabağ müharibəsinə populyar mədəniyyətdə ithaf olunan incəsənət, ədəbiyyat, musiqi və filmlərdə əsərlər.

İncəsənət[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağ müharibəsi haqqında çoxlu sərgilər keçirilmiş, incəsənət əsərləri həsr olunmuşdur.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan ədəbiyyatında erməni-müsəlman məsələsində 3 böyük əsərin, Nəriman Nərimanovun “Bahadır və Sona”, Cəfər Cabbarlının “1905-ci ildə” və Cəlil Məmmədquluzadənin “Kamança” əsərlərini adlarını çəkmək olar. Bunlar münaqişə ilə bağlı qələmə alınan dəyərli nümunələrdir.[1]

Son dövrlərdə qələmə alınan çoxlu əsərlər var ki, onlardan Baba Pünhanın "Qarabağ getsə əgər" qəzəlini, Əbdürrəhim Karakoçun "Karabağ'a Mektup", Nurəngiz Günün poemalarını, Elçin Hüseynbəylinin hekayələrini, Zahir Əzəmətin, Rasim Qaracanın qələmə aldıqlarını qeyd etmək olar.[1] Tomas de Vaalın Dağlıq Qarabağa həsr etdiyi “Qara Bağ: Ermənistan və Azərbaycan sülh və savaş yollarında”, Tomas Qoltzun Azerbaijan Diary: A Rogue Reporter's Adventures in an Oil-Rich, War-Torn, Post-Soviet Republic münaqişə haqda dünya ədəbiyyatında ən populyar mənbələrdən biri hesab edilir.[2]

İl Əsər Ölkə Müəllif Qeydlər
1998 История Азербайджана по документам и публикациям Azərbaycan Ziya Bünyadov
1998 Azerbaijan Diary: A Rogue Reporter's Adventures in an Oil-Rich, War-Torn, Post-Soviet Republic ABŞ Tomas Qoltz
2003 Qara Bağ: Ermənistan və Azərbaycan sülh və savaş yollarında Böyük Britaniya Tomas de Vaal
2007 Qarabağ: dünən, bu gün fotoşəkillərdə Azərbaycan Babək Baratoğlu Qarabağın işğaldan əvvəlki və sonrakı görüntülərinin müqayisəli şəkildə təqdim olunması.
2009 Müharibə Sənəti Azərbaycan Xəzail Muxtarov
2009 Qarabağ - suallar və gerçəklər Türkiyə Sedat Demir
2010 Карабахский дневник Azərbaycan Yuri Pompeyev
2011 Erməni dosyası Azərbaycan İsmixan Yusubov
2012 Qarabağ - dağlar bizi haraylayır Azərbaycan Elbrus Orucov
2012 Qarabağ düyünü Azərbaycan Aydın Mirzəzadə
2013 Offsayd - Sürgündə olan futbol Niderland Artur Huzinqa və Dirk Yan Vizzer Kitab Qarabağ Ağdam tarixinin üstündə qurulub.
2014 Yaddan çıxmaz Qarabağ Azərbaycan Günay Malikqızı

Musiqi[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin hazırkı siyasi durumu, daim müharibə təhlükəsi, vətəni tərənnüm edən, vətəni müdafiəyə çağıran Qarabağ müharibəsinə həsr edilən əsərlər bəstəkar yaradıcılığının mühüm hissəsini təşkil edir.[3]Rep aləmində çevrilişi Dəyirman qrupunun "Ya Qarabağ, Ya Ölüm" mahnısı ilə etməyə qadir oldular.[4]

İl Musiqi əsəri Sənətçi Qeydlər
1991 Bu Qan Yerdə Qalan Deyil Ramiz Mustafayev vokal-simfonik poema
1992 Karabağ Cem Karaca "Nerde Kalmıştık?" albomundan
Ya Karabağ, Ya Ölüm Ozan Arif
1993 Crying Earth Əzizə Mustafazadə "Always" albomundan
1994 Dünya Dəyişir Yuxu "Sumqayıt" albomundan
1995 Salam, Dar Ağacı Şəmistan Əlizamanlı
Cənab Leytenant
Təhlükədə Qoymarıq Vətənmizi Nizami Rəmzi
Rekviyem Rasim Müzəffərli "Pəncərə" albomundan
1996 Ya Qarabağ, Ya Ölüm Dəyirman "Qurd" albomundan[5]
1998 Xocalı Nəriman Məmmədov 7 saylı simfoniya
1999 Xocalı Laylası Elnarə Dadaşova
Qarabağ Şikəstəsi Vasif Adıgözəlov oratoriya
Qəm Karvanı oratoriya
2004 Prezident DəyirmanElşad Xose "Corc Buş Haralıdır?" albomundan
2007 Ey, Erməni Anar Nağılbaz və Turan Ziq Zaq "Non-Stop" albomundan
2008 Karabağ Əhməd Şəfəq "Aranıyor" albomundan[6]
2009 Halımı Sorma Ağadadaş Ağayev
Hoydu Hoy (Qarabağ) Araz Elsəs
Kor Zabit Uran
2010 Justice for Khojaly Dəyirman və Toni Blackman
Qələbə Leyla Ramazanlı
2011 Xocalı Simfoniyası Nurəngiz Gün
2012 Gəlin dönək evə Mina Sovetski Xoca filmindən
Qartal Ədalət Şükürov
2013 The Khojaly Requiem Aleksandr Vladimiroviç Çaykovskiy simfoniya[7]
2013 Khojaly 613 Pyer Tiloy simfoniya[8]
2014 Agdam Hauschka "Abandoned City" albomundan[9]
Xocalı Qaraqan
Şəhid arzuları Çingiz Mustafayev [10]
2015 Broken Dreams Nigar Camal [11]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan filmləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Fəryad (film, 1993)
  2. Haray (film, 1993)
  3. Laçın dəhlizi (film, 1993)
  4. Ağ atlı oğlan (film, 1995)
  5. Vətən mənə oğul desə (film, 1996)
  6. Canavar balası (film, 1997)
  7. Hər şey yaxşılığa doğru (film, 1997)
  8. Canavar balası (film, 1997)
  9. Cavanşir (film, 2002)
  10. Arxada qalmış gələcək (film, 2005)
  11. Girov (film, 2005)
  12. Yalan (film, 2006)
  13. Biz qayıdacağıq (film, 2007)
  14. Xocalı soyqırımı (film, 2007): İşğaldan 61 gün əvvəl (I hissə), Qətliamın 6 dəqiqəsi (II hissə), Soyqırım (III hissə)
  15. Ermənilər. Riyakarlığın anatomiyası (film, 2008): Forpost əməliyyatı (I hissə), Əsrin siyasi avantürası
  16. Bir addım (film, 2009)
  17. Qafqaz Xirosiması (film, 2010)
  18. Yaddaş (film, 2010)
  19. Dolu (film, 2012)
  20. Xoca (film, 2012)
  21. Atəşkəs (film)
  22. Nabat (film, 2014)

Ermənistan filmləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Atılmamış güllələr (film, 2008)
  2. Güllə atmış ev (film, 2009)

Gürcüstan filmləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Qarabağa gəzinti (film, 2005)

Litva filmləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sonu olmayan dəhliz (film, 2012)[12]

Kompyuter oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Oyunun adı Janr Platforma Hazırlayan
2010 Qarabağ Wars Birinci üzdən şuter Microsoft Windows AzDimension
2012 İşğal altında Birinci üzdən şuter Microsoft Windows AzDimension

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Dağlıq Qarabağ bədii ədəbiyyatda vardırmı?. humanrights-az.org. 1 Mart 2014.
  2. Thomas de Waal on Conflict in the Caucasus. fivebooks.com. 27 Sentyabr 2010.
  3. MUSİQİ SƏNƏTİNİN İNKİŞAFI TARIXI
  4. Dayirman - Azerbaijan International Magazine
  5. Blair, Betty. "Dayirman - For a New Rap Music Generation". Azer.com. Azerbaijan International. http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/91_folder/91_articles/91_dayirman.html. İstifadə tarixi: 31 May 2013.
  6. "Aranıyor". www.turkcemuzik.com. http://www.turkcemuzik.com/album/10393/Ahmet-%C5%9Eafak_Aran%C4%B1yor.html. İstifadə tarixi: 2 Mart 2014.
  7. Alexander Tchaikovsky: 'By writing the Khojaly Requiem, I wanted to show support for those who survived the war'. Day.az. 3 August 2012.
  8. "World première of Khojaly 613 by Pierre Thilloy moves a Parisian audience". En.apa.az. http://en.apa.az/news_world_premi__re_of_khojaly_613_by_pierre__188377.html. İstifadə tarixi: 28 February 2013.
  9. "Hear Hauschka's 'Agdam,' a Prepared-Piano Portrait of an Azerbaijani Ghost Town". www.spin.com. http://www.spin.com/articles/hauschka-agdam-abandoned-city/. İstifadə tarixi: 1 March 2014.
  10. "Məşhur müğənni “Şəhid arzuları”nı səsləndirdi". www.anspress.com. Arxivləşdirilib: [1] saytından 19 aprel 2016 tarixində. http://www.anspress.com/medeniyyet/08-08-2014/meshur-mugenni-sehid-arzularini-seslendirdi-video. İstifadə tarixi: 19 aprel 2016.
  11. INDEX Announces 2015 Empathy Program To Commemorate Khojaly Massacre
  12. Bayramova, Z. “Sonu olmayan dəhliz” sənədli filminin təqdimatı keçirilib Film Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə “Qafqazda sülh” beynəlxalq layihəsi çərçivəsində reallaşıb: [“Nizami” Kino Mərkəzində keçirilən eyniadlı filmin təqdimatı haqqında] //Səs.- 2012.-13 mart.- S. 6.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]