Sultan Süleyman Qanuni

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Jump to: naviqasiya, axtar
I Süleyman
Kanuni Sultan Süleymannın Tuğrası

Sultan I Süleyman Qanuni (1520-1556)

Sultan Səlimin oğludur, 1495-ci ildə anadan olub.Atasını vəfatı ilə də 30 sentyabr 1520-ci ildə, 26 yaşında ikən Osmanlı taxtına çıxdı. Qanuni Sultan Süleyman, Belgradın fəthi(1521) ilə Orta Avropanın, şovalyelerin əsası olan Rodosun zəbti (1522) ilə də Aralıq dənizi hakimiyyətinin qapılarını dövlətinə açdı. 1526-cı ildə yüz minlik ordusu və 300 qədər top ilə Mohaç düzənliyində Macar ordusuyla qarşılaşdı. Bu vəziyyətdə bayraqlarını açıb əllərini səmaya doğru qaldıran Sultan; "Ya Rəbbi! Sənin qüdrət və himayəni diləyir, həzrəti Məhəmmədin ümmətinə köməyini niyaz edirəm." deyə yalvardı. Tarixin bu ən böyük savaşında düşmən ordusunu məğlub edən Qanuni, 20 sentyabrda Macarıstanın paytaxtı Buduna girdi. 1529-cı ildə Vyana muhasirə edilsə də, mühasirə etmə vasitələrinin gətirilməməsi və qış mövsümünün yaxınlaşması səbəbindən nəticəsiz qaldı. 1532-ci ildə Alman səfərinə çıxan Qanuni, Vyananı arxada buraxaraq Gratz, Marburg, Gunss və daha bir çox Alman şəhərlərini zəbt etdi. Yeddi ay Avropada gəzdiyi halda imperator qarşısına çıxmağa cəsarət edə bilməyincə geri döndü.

1534-ci ildə Səfəviler üzərinə səfərə çıxan sultan, Bağdad və Basranı zəbt etdi. Yürüşlərinə davam edən Qanuni, 1535-ci ildə Təbrizi zəbt etdi. 1537-ci ildə İtaliya səfərinə çıxaraq, Otrantoya qədər irəlilədi.

Qurularda dünya hakimiyyətini əlinə keçirən Qanuni Sultan Süleyman, Barbaros Xeyirətdin Paşa vasitəsiylə dənizlərdə də Osmanlı Dövlətinin gücünü göstərirdi. Necə ki bu böyük dəniz komandiri Avropa donanmasını 27 sentyabr 1538-ci ildə Prevezedə məhv edərək, müstəsna bir zəfərlə Aralıq dənizidə tam bir Türk hakimiyyəti qurdu. Qanuni Süveyşdə qurduğu donanma ilə də Qırmızı dənizi və Ərəbistan sahillərini təhlükəsizlik altına aldı və avropalıları Hindistan sahillərindən uzaqlaşdırmağa başladı.

1543-cü ildə Estergon, Nis və İstolni-Belgradı, 1551-ci ildə Trablusgarbı i və 1553-cü ildə Naxçıvanı zəbt etdi. Qoca və xəstə bir halda ikən 1566-cı ildə yenə cihada çıxan bu böyük Türk sultanı, Sigetvar qalasının zəbti əsnasında top səsləri arasında 72 yaşında ikən vəfat etdi.

 
Osmanlı sultanları


Alətlər sandığı