Məhəmməd Ağabəyzadə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Məhəmməd Ağabəyzadə
Şəxsi məlumatlar
Doğum yeri
Hərbi xidmət
Rütbəsi general

Məhəmməd Sadıq İsmayıl oğlu Ağabəyzadə (d. 1865 – ö. 1944) — azərbaycanlı hərbi xadim, general-mayor.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Ağabəyzadə Məhəmməd Sadıq İsmayıl oğlu 15 mart 1865-ci ildə Göyçayda anadan olmuşdur. M.Ağabəyzadə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918–1920) daxili işlər orqanlarının fəal təşkilatçılarından biri olmuşdur. O, 1882-ci ildə Bakı realnı məktəbini bitirmişdir. 1886-cı ildə Peterburq Hərbi Piyada və Artilleriya Məktəbini bitirmişdir. O eyni zamanda Hərbi Nazirliyin Baş qərargahının Şərq dilləri kursunda qiyabi oxumuşdur. Sonradan M. Ağabəyzadə zabit kimi fəaliyyətə başlamış, əvvəl Rusiya ordusunun Qafqazdakı artilleriya bölmələrində, daha sonra isə 1913-cü ilə kimi Türküstan və Zakaspi vilayətinin hərbi hissələrində xidmət etmişdir. 1913-cü ildə təqaüdə çıxaraq, Göyçaya qayıdan Ağabəyzadə Birinci dünya müharibəsi başladıqdan sonra yenidən orduya səfərbər edilmişdir.

1917-ci ildə çar mütləqiyyətinin süqutundan və bolşeviklər hakimiyyəti ələ aldıqdan sonra Sovet Rusiyasının müharibədən çıxdığını və ordunu buraxdığını elan etməsi ilə əlaqədar olaraq ordudan tərxis olunmuş M.Ağabəyzadə general-mayor rütbəsində Göyçaya qayıtmışdır.

1918-ci il 28 mayda Azərbaycanın müstəqilliyi elan edildikdən sonra, Ağabəyzadə oktyabr ayında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin daxili işlər naziri əvəzi kimi xidmətə dəvət olunmuşdur. 1920-ci il 23 yanvardan təqaüdə çıxana qədər daxili işlər nazirinin müavini vəzifəsində çalışmış M. Ağabəyzadə çox vaxt daxili işlər naziri olmadıqda nazir vəzifəsini icra etmişdir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hakimiyyəti zamanı ölkə daxilində qayda-qanunun yaradılmasında, daxili işlər orqanları strukturunun formalaşdırılması və fəaliyyətinin təşkilində M.Ağabəyzadənin xüsusi xidmətləri olmuşdur.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra, 1920-ci ilin noyabrında İstanbula mühacirət etmişM. Ağabəyzadə burada əmisi oğlu Əli bəy Hüseynzadə ilə görüşmüşdür. O, 1921-ci ilin əvvəllərində Parisə gedərək orada yaşamışdır.

1927-ci ildən Lvov Universitetinə müəllim dəvət edilən Ağabəyzadə ömrünün sonuna qədər burada Şərq dillərindən və tarixindən, ədəbiyyatmədəniyyətindən mühazirələr oxumuş, proqram və dərsliklər hazırlamışdır. Lvov Universitetinin professoru Ağabəyzadənin Ukraynada şərqşünaslıq elminin təşəkkülündə əhəmiyyətli xidməti olmuşdur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • İ.M.Əlyarlı, T.R.Behbudov. Müstəqil Azərbaycan polisinin yaranması və fəaliyyəti (1918–1920-ci illər), Bakı,1998.
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. İ cild. Bakı,2004.
  • Azərbaycan daxili işlər orqanlarının tarixi (ensiklopedik soraq kitabı), Birinci kitab, Bakı,2003.